Επιτόπιες (In situ ) στρατηγικές

  1. Μικρή ή ανύπαρκτη στρατηγική διαχείρισης λαμβάνει χώρα σε εθνικά πάρκα και άλλες προστατευόμενες περιοχές -ή περιοχές που δεν υπόκεινται σε κάποιο καθεστώς προστασίας και υφίστανται ελάχιστη ανθρωπογενή πίεση- με σκοπό τη διατήρηση των μεγεθών του πληθυσμού και των δομών που είναι απαραίτητες για την προστασία της γενετικής ακεραιότητας στα άγρια είδη ή τους πληθυσμούς των άγριων συγγενών των φυτών καλλιέργειας. Ένας βασικός περιορισμός αυτής της στρατηγικής είναι η έλλειψη πληροφόρησης για τα περισσότερα είδη και η μεγάλη αβεβαιότητα που υπάρχει σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική μη παρεμβατική διαχείριση για τη διατήρηση της γενετικής ποικιλότητας στα συστήματα τα οποία μπορεί να έχουν ήδη επηρεαστεί σημαντικά από ανθρωπογενείς δραστηριότητες.
  2. Η στρατηγική μέτριας (μετριασμένης) διαχείρισης βασίζεται στην προστασία παραδοσιακών μορφών εξαγωγής και συγκομιδής ζωικών προϊόντων, με σκοπό τη διατήρηση των οικοτόπων και των ανθρώπινων πρακτικών που έχουν διαμορφώσει την ποικιλότητα των ειδών και -τουλάχιστον για κάποια χειριζόμενα είδη- έχουν συνεισφέρει στη γενετική ποικιλότητα. Η παράκτια αλιεία μικρής κλίμακας αποτελεί ένα παράδειγμα τέτοιας διαχείρισης και απευθύνεται σε αυτούς που ενδιαφέρονται για αειφορική ανάπτυξη.
  3. Ενδιάμεση διαχείριση. Εκεί όπου οι βιολογικοί πόροι έχουν αλλοιωθεί για εκτεταμένες χρονικές περιόδους, η συνεχόμενη ανθρώπινη παρέμβαση μπορεί να είναι απαραίτητη για τη διατήρηση ειδών και γενετικής ποικιλότητας. Για παράδειγμα, η απαγόρευση της χρήσης δυναμικού αλιευτικού εξοπλισμού στις Λίμνες Galichskoe και Chuchlimskoe στη Ρωσία, έχει οδηγήσει στην υπεραύξηση ειδών που αναπτύσσονται στους λειμώνες και στη μείωση του αριθμού σημαντικών εμπορεύσιμων ειδών ψαριών.
  4. Η στρατηγική εντατικής διαχείρισης αποσκοπεί στα εξημερωμένα ή κατά το ήμισυ εξημερωμένα είδη. Από τη στιγμή που η ποικιλότητα των εξημερωμένων ή ημι-εξημερωμένων ειδών αποτελεί κυρίως αποτέλεσμα της αναπαραγωγής τους με ανθρώπινη επέμβαση, η δομή του πληθυσμού θα πρέπει να διατηρεί τις ζωικές ποικιλίες.

Παρόλο που είναι ευρέως γνωστές οι αρχές της in situ διαχείρισης για την προστασία γενετικών πόρων, σχετικά λίγες περιοχές αποτελούν στην πράξη αντικείμενο διαχείρισης σύμφωνα με τους σκοπούς αυτούς. Στους Λόφους Garo στην Ινδία, έχουν ιδρυθεί καταφύγια γονιδίων για άγριους πληθυσμούς συγγενών με αυτούς της καλλιέργειας λεμονιού και παρόμοια καταφύγια για καρπούς δένδρων αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης σε άλλα μέρη της Ινδίας, και στην Κίνα και τη Ρωσία. Στην Ινδία, υπάρχουν επίσης καταφύγια ορχιδέας, στην Αιθιοπία διατηρούνται περιοχές καλλιέργειας άγριου σπόρου του καφέ, ενώ ένα καταφύγιο αφιερωμένο στην προστασία άγριων μοσχαριών διατηρείται στο Εθνικό Δάσος του Κολοράντο στην Αριζόνα (ΗΠΑ). Στη Βραζιλία, το Εθνικό Κέντρο για την Έρευνα των Γενετικών Πόρων έχει ιδρύσει επτά γενετικά καταφύγια για μια ποικιλία οικονομικά σημαντικών ειδών. Τέλος, προγραμματίζεται η ίδρυση περισσότερων καταφυγίων.

Είναι αρκετά ασαφές το πώς θα πρέπει πολλά είδη να αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης σε in situ προγράμματα. Ενώ ο FAO έχει εκπονήσει μια ανασκόπηση των αναγκών in situ διατήρησης για άγριους πληθυσμούς συγγενικών με αυτά τα είδη καλλιέργειας, δεν υπάρχει κάποια συγκρίσιμη εκτίμηση για άλλα φυτικά είδη οικονομικού ή επιστημονικού ενδιαφέροντος. Έως τώρα, δεν έχουν γίνει σοβαρές προσπάθειες -ακόμη και για άγριους συγγενείς ειδών καλλιέργειας- έτσι ώστε να καταστεί μια in situ διαχείριση ειδών στόχων σε σημαντικό θέμα της ατζέντας διατήρησης ή διαχείρισης.

Τα in situ προγράμματα που εξελίσσονται αυτή τη στιγμή, ακόμη και αν εφαρμόζονταν σε ευρύτερα πλαίσια, δεν θα μπορούσαν πάντα να είναι διαθέσιμα ή επαρκή για τη διατήρηση της ποικιλότητας ειδών, πληθυσμών και γενετικών πόρων. Αν και τα in situ προγράμματα προτιμώνται σχεδόν πάντα όταν υπάρχει μια επιλογή, οι ex situ τεχνολογίες έχουν γίνει ολοένα και περισσότερο χρήσιμες ως συμπληρωματικό βοήθημα στις επιτόπιες προσπάθειες διατήρησης και αποκατάστασης. Επιπλέον, είναι ολοένα και περισσότερο αποτελεσματικές από μόνες τους.