Ποικιλότητα οικοτόπου: τοπία και οικοσυστήματα

ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΤΟΠΙΟΥ: Η σφραγίδα της ανθρωπότητας στη φύση

Τα τοπία συνίστανται από σύνολα φυσικών και πολιτιστικών στοιχείων τα οποία έχουν διαμορφωθεί από τον άνθρωπο. Στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη δεν έχει μείνει πια σχεδόν κανένα παρθένο τοπίο. Με την ανάπτυξη της γεωργίας οι άνθρωποι προκάλεσαν την υποβάθμιση των δασών σε δασύλλια. Κάποια τοπία είναι εξολοκλήρου τεχνητά, για παράδειγμα, το καταφύγιο φύσης Minsmere στην Αγγλία και έως κάποιο βαθμό η ελώδης περιοχής Poitou και το δάσος Landes στη Γαλλία..

Η έννοια της ποικιλότητας του τοπίου αφορά τις σχέσεις μεταξύ των τοπίων:

Την εδαφική τους οργάνωση, τη δυναμική τους και τις εσωτερικές τους σχέσεις, όπως αυτές διαμορφώνονται από άτομα και κοινωνίες μέσω διαφορετικών τοπικών, περιφερειακών και εθνικών πολιτισμών. Η ποιότητα και η ποικιλότητα των τοπίων διαμορφώνονται από τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Τα τοπία βρίσκονται σε μια διαρκή εξελικτική πορεία εξαιτίας των συνεχών αλλαγών οι οποίες οφείλονται στον τρόπο που οι διαφορετικές κοινωνίες χρησιμοποιούν τη γη. Συνεπώς, στα τοπία ενσωματώνεται η συλλογική μνήμη της φύσης και των κατοίκων, σχηματίζοντας ένα σύνθετο στοιχείο του περιβάλλοντος.

ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ: περιβάλλοντα σε συνεχή εξέλιξη

Ένα οικοσύστημα αποτελείται από μια κοινωνία οργανισμών, το περιβάλλον τους και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους. Τα οικοσυστήματα ποικίλλουν από πολύ μικρές περιοχές έως τη βιόσφαιρα. Οικοσύστημα είναι ένα δάσος, αλλά και ένας νεκρός κορμός δένδρου, ένας ποταμός, μια λιμνούλα, ένα βουνό, η θάλασσα ακόμη και όλος ο πλανήτης.

Το οικοσύστημα είναι μια δυναμική μονάδα στην οποία η σύνθεση, η δομή και οι ρόλοι των διαφορετικών στοιχείων που την απαρτίζουν, εξελίσσονται διαρκώς μέσα στο χρόνο.


Ο ακριβής ρόλος που διαδραματίζει η βιοποικιλότητα μέσα στην πολυπλοκότητα των οικοσυστημάτων, είναι δύσκολο να αξιολογηθεί. Δεν γνωρίζουμε το βαθμό στον οποίο συγκεκριμένα γνωρίσματα του οικοσυστήματος, όπως η πρωτογενής παραγωγή και η αποσύνθεση, οφείλουν τη διατήρησή τους στη βιοποικιλότητα. Παρόλα αυτά, παρατηρήθηκε ότι συγκεκριμένα είδη (γνωστά ως "κυρίαρχα" ή "βασικά" είδη) ασκούν μεγάλη επιρροή στις δομές και τις λειτουργίες του οικοσυστήματος.