Βρίσκεστε εδώ: / Έννοιες / Διατήρηση βιοποικιλότητας

Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί αντικειμενικά η αξία που έχει η προστασία και η διατήρηση της βιοποικιλότητας, καθώς αυτό εξαρτάται από τον αξιολογητή. Εντούτοις, παρουσιάζονται τρεις γενικοί λόγοι σύμφωνα με τους οποίους κρίνεται αναγκαία η διατήρηση της βιοποικιλότητας:

  1. Από χρηστική άποψη, η βιοποικιλότητα παρέχει στον άνθρωπο πόρους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν προς επιστημονικό και οικονομικό όφελος (π.χ. ανακάλυψη μιας νέας θεραπείας στην ιατρική).
  2. Από ηθικής απόψεως, η διατήρηση της βιοποικιλότητας είναι σημαντική καθώς τα ανθρώπινα όντα αποτελούν μέρος του οικολογικού συστήματος και, συνεπώς, πρέπει να το σέβονται.
  3. Από αισθητική άποψη, η φύση αποτελεί πηγή έμπνευσης για ζωγράφους, ποιητές και μουσικούς παγκοσμίως και, συνεπώς, είναι μάρτυρας της στενής σχέσης που έχει ο άνθρωπος με αυτήν.  

    Οι ακόλουθες αρχές μπορούν να λειτουργήσουν ως κατευθύνσεις σε άτομα και οργανισμούς που εμπλέκονται στην ανάπτυξη της Παγκόσμιας Στρατηγικής για τη Βιοποικιλότητα.

Προκλήσεις για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας

  • Οικονομική - περιλαμβάνεται η βιοποικιλότητα σε μακροοικονομικούς δείκτες κρατών, το οικονομικό ενεργητικό της βιοποικιλότητας: α) ως αντικειμενική αξία (ιατρική και γενετική μηχανική), β) κέρδος για δραστηριότητα - οικοτουρισμός, κόστος αποκατάστασης υποβαθμισμένης βιοποικιλότητας.
  • Διαχείριση - δημιουργία συνεργασιών με εμπλοκή κυβερνητικών εμπορικών οργανισμών, του ναυτικού και του στρατού, Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, τοπικών πληθυσμών και της κοινής γνώμης.
  • Νομοθεσία - περιλαμβάνει πτυχές της βιοποικιλότητας σε όλους τους σχετικούς νόμους, αναγνώριση νομοθετικής στήριξης για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.
  • Επιστημονική - τυποποίηση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, αναζήτηση δεικτών βιοποικιλότητας, αρχείο βιοποικιλότητας, ανάπτυξη συστήματος παρακολούθησης.


Η παρατήρηση φαλαινών αποτελεί μέρος της αποκατάστασης των ειδών και παρέχει οικονομικό όφελος στην τοπική κοινωνία.

Παράδειγμα: η περίπτωση της Αρτέμιας (Artemia salina) και η εν δυνάμει οικονομική αξία της βιοποικιλότητας

Ένα παράδειγμα που αποδεικνύει την έως τώρα άγνωστη λειτουργικότητα της βιοποικιλότητας ως οικονομικής αξίας είναι η Αρτέμια και η σχέση της με την υδατοκαλλιέργεια.

Artemia salina είναι ένα μικρό καρκινοειδές (ζωοπλαγκτόν), γνωστό ίσως εδώ και αιώνες ως "γαριδάκι των αλυκών", διότι περνά όλο τον κύκλο της ζωής του σε αλμυρό νερό (αλίπεδα, αλυκές). Το είδος είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό και μπορεί να επιβιώνει σε κατάσταση αλατότητας 3 έως 300 ppt καθώς και σε θερμοκρασίες από 15 έως και 55 οC. Χαρακτηρίζεται από δύο τρόπους αναπαραγωγής. Μερικές φορές οι ναύπλιοι (πρώτο κολυμβητικό στάδιο της Αρτέμιας) εκκολάπτονται στο σάκο ωοαπόθεσης της μητέρας και γεννιούνται από εκεί. Ωστόσο, εάν τα νερά όπου διαβιούν τα ενήλικα άτομα παρουσιάσουν φαινόμενα ξηρασίας και αύξησης της αλατότητας, τα έμβρυα εγκλείονται σε μια σκληρή κάψουλα, ή κύστη, και μέσα σε αυτήν περνούν στο στάδιο νάρκης. Η κύστη βοηθά να αντέξουν καταστάσεις πλήρους αφυδάτωσης και ακραίων θερμοκρασιών, όπως πάνω από 100 οC ή υπό του μηδενός. Επίσης, μπορούν να αντέξουν υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας και ποικίλους οργανικούς διαλυτές. Οι αφυδατωμένες κύστες μπορούν να αποθηκευτούν για χρόνια χωρίς να χάσουν τη δυνατότητα εκκόλαψης. Για τη φυσιολογική ανάπτυξη του εμβρύου της Αρτέμιας απαιτούνται μόνο νερό και οξυγόνο (Treece, 2000).

Κατά τη δεκαετία του '30, επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η Αρτέμια αποτελεί εξαιρετική τροφή για τις λάρβες των ψαριών. Στη δεκαετία του '50, ξεκίνησε η εμπορευματοποίηση του είδους από δύο μέρη των Η.Π.Α.: τις αλυκές στον Κόλπο του Σαν Φραγκίσκο στην Καλιφόρνια και τη Λίμνη Great Salt στη Γιούτα. Η τιμή τους ήταν πολύ χαμηλή (λιγότερο από 10 USD ανά κιλό) προς πώληση σε ενυδρεία (Dhont & Sorgeloos, 2002). Με την ανάπτυξη που σημείωσε η υδατοκαλλιέργεια κατά τις δεκαετίες '60 και '70, η εμπορική χρήση της Αρτέμιας αυξήθηκε ραγδαία, γιατί είχε εύκολη συντήρηση και μεγάλη διατροφική αξία για τις λάρβες των ψαριών. Το γεγονός ότι οι κύστεις της Αρτέμιας μπορούν να αποθηκευτούν σε δοχεία για μεγάλες χρονικές περιόδους και το ότι χρειάζονται μόνο 24 ώρες εκκόλαψης προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ως τροφή, τα καθιστά την πιο εύχρηστη διαθέσιμη ζωντανή τροφή για υδατοκαλλιέργεια, για την προετοιμασία της οποίας απαιτούνται ελάχιστες ώρες εντατικής εργασίας (Bengston et al., 1991).

Από τα μέσα της δεκαετίας του '80, η κατανάλωση της κύστης της Αρτέμιας αυξήθηκε σε αρκετές εκατοντάδες τόνους ετησίως, καθώς σημειώθηκε και παγκόσμια επέκταση της εμπορικής καλλιέργειας λαρβών θαλάσσιων ψαριών, γαρίδων και γάμπαρης. Λόγω της εκτεταμένης εμπορικής χρήσης της Αρτέμιας, μόνο κατά τα τελευταία έτη έγινε μια επιτυχής μετάβαση από την πειραματική στην εμπορική καλλιέργεια λαρβών για αρκετά άλλα είδη που είναι υποψήφια για υδατοκαλλιέργειες. Για παράδειγμα, η άνθιση της υδατοκαλλιέργειας ευρύαλων θαλάσσιων ψαριών στη Μεσόγειο μετά τη δεκαετία του '70 βασίστηκε κυρίως στην Αρτέμια (Gerakis & Koutrakis, 1996).

Σήμερα, περίπου το 90% της παγκόσμιας εμπορικής συγκομιδής κυστών Αρτέμιας προέρχεται από τη Μεγάλη Αλμυρή Λίμνη (Great Salt Lake) (2001: 8.150 τόνοι ακατέργαστο βάρος) και πωλούνται παγκοσμίως σε τιμές που ποικίλλουν από 25 έως 150 USD ανά κιλό (φυσιολογικά εκκολάπτονται 200.000-300.000 ναύπλιοι από κάθε γραμμάριο υψηλής ποιότητας κυστών), στηρίζοντας την υδατοκαλλιέργεια σε παγκόσμιο επίπεδο.

Βιβλιογραφικές αναφορές που χρησιμοποιήθηκαν



Ο δικτυακός τόπος είναι βελτιστοποιημένος για εμφάνιση σε Internet Explorer 4 και άνω
Top