Βρίσκεστε εδώ: / Βιοποικιλότητα / Αναγκαιότητα

Εισαγωγή

Σήμερα, τα ποσοστά εξαφάνισης ειδών είναι τα υψηλότερα μετά από αυτά της εποχής της εξαφάνισης των τελευταίων δεινοσαύρων, περίπου 60 εκατομμύριο έτη πριν. Σύμφωνα με τις προβλέψεις μιας μελέτης των Η.Ε., κατά τη διάρκεια των επόμενων 30 ετών θα εξαφανιστεί. το 25% των θηλαστικών και το 12% των πτηνών παγκοσμίως. Μερικοί επιστήμονες πιστεύουν ότι διάφορες δεκάδες χιλιάδες είδη των τροπικών δασών θα εξαφανίζονται κάθε έτος ή θα πεθάνουν στο εγγύς μέλλον λόγω της καταστροφής των δασών (Naturopa, 1996).

Περίπου το 10% των φυτικών ειδών των εύκρατων περιοχών και το 11% των 9.000 ειδών πτηνών παγκοσμίως απειλούνται με εξαφάνιση.

Η διατήρηση της βιοποικιλότητας αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ΟΔΠΖ. Γι' αυτόν το λόγο, στο κεφάλαιο αυτό και οι προτεραιότητες της ΟΔΠΖ, έτσι όπως παρουσιάστηκαν στο κεφάλαιο "Αναγκαιότητα της ΟΔΠΖ" της ενότητας "Αρχές της ΟΔΠΖ"

Απειλές για τη βιοποικιλότητα

Η υποβάθμιση και η μείωση της βιολογικής ποικιλότητας μπορούν κατά ένα μεγάλο μέρος να αποδοθούν στην πρωτοφανή πίεση την οποία ασκεί ο άνθρωπος στη φύση. Μερικές από τις πιέσεις που δέχονται τοπία, οικοσυστήματα και είδη από ανθρώπινες δραστηριότητες είναι οι εξής:

Άμεσες πιέσεις

Έμμεσες πιέσεις

Τα αποτελέσματα των παραπάνω πιέσεων ενισχύονται από συγκεκριμένες ανθρωπογενείς δραστηριότητες όπως:

Επιπλέον ενίσχυση των πιέσεων μπορεί να προέλθει από ορισμένες παγκόσμιες τάσεις που επικρατούν:

Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα

καταστροφή των τοπίων και των φυσικών οικοτόπων, προκαλούν τη θανάτωση οργανισμών και τη μείωση της γενετικής τους ποικιλότητας. Κατά συνέπεια, τα είδη και οι οικότοποι κινδυνεύουν ολοένα και περισσότερο. Από την άλλη, αυξάνεται συνεχώς η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η τεχνολογία και με την οποία το περιβάλλον καταστρέφεται από τους ανθρώπους. Αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος που απομένει για τα ζώα να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες, προτού εμφανιστούν καινούριες περαιτέρω μεταβολές, είναι πολύ μικρός. Ακόμα κι αν καταφέρουν τα είδη να τροποποιήσουν τη συμπεριφορά τους, όπως για παράδειγμα να περιορίσουν το ενδιαίτημά τους, ή να γίνουν από ημερόβια νυκτόβια, δεν έχουν τις περισσότερες φορές αρκετό χρόνο διαθέσιμο για να προσαρμοστούν ώστε να επιτύχουν τη διαβίωσή τους με άλλους τρόπους.

Λύσεις

Ο μη ολοκληρωμένος περιφερειακός/χωροταξικός σχεδιασμός έχει επιδεινώσει την κατάσταση σε πολλές περιοχές. Τα ολοκληρωμένα διαχειριστικά σχέδια μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της έντασης των πιέσεων που ασκούνται στη βιοποικιλότητα από ανθρώπινες δραστηριότητες.

 

 

 

 

 

Παράδειγμα: συγκρούσεις μεταξύ προστασίας χελωνών & τουρισμού στην παραλία CIRALI, Τουρκία

Η περιοχή CIRALI, βρίσκεται στη Μεσογειακή Ακτή, δυτικά της πόλης Αττάλεια. Η περιοχή έχει μεγάλη αρχαιολογική και φυσική αξία. Τα ερείπια της αρχαίας πόλης του Ολύμπου και οι δύο κοντινές παραλίες (Tekirova και Cirali) προσελκύουν εκατοντάδες χιλιάδες αλλοδαπών και ντόπιων επισκεπτών.

Οι χελώνες στις Τουρκία

Η παραλία Cirali αποτελεί μερικώς προστατευόμενη περιοχή, δεδομένου ότι έχει χαρακτηριστεί ως μία από τις 17 σημαντικότερες θέσεις ωοαπόθεσης της θαλάσσιας χελώνας στην Τουρκία. Στην περιοχή απαντώνται και τα δύο μεσογειακά είδη θαλάσσιας χελώνας: η χελώνα Caretta caretta, και η απειλούμενη Πράσινη χελώνα Chelonia mydas.

Όλες οι θαλάσσιες χελώνες ωοαποθέτουν σε αμμώδεις παραλίες και πολλές φορές αποκλειστικά σε εκείνες όπου γεννήθηκαν οι ίδιες. Από τον Ιούνιο μέχρι τον Αύγουστο, τα θηλυκά αναρριχώνται μέχρι την παραλία τη νύχτα για να σκάψουν μια τρύπα βάθους μικρότερου από 50cm. Αποθέτουν σ' αυτήν περίπου 100 αυγά με μαλακό φλοιό και στη συνέχεια τα καλύπτουν με άμμο και τα αφήνουν να εκκολαφθούν για περίπου 10 εβδομάδες.

Στην Τουρκία βρίσκεται ο μεγαλύτερος αριθμός και των δύο ειδών θαλάσσιων χελωνών σε όλη τη Μεσόγειο: κάθε έτος περίπου 300-350 Πράσινες χελώνες έρχονται στην παραλία να γεννήσουν τα αυγά τους, ωστόσο ο αριθμός αυτός μειώνεται. Οι χελώνες στην Τουρκία απειλούνται πολύ σοβαρά από την αλιεία και τη μεγάλη θήρευση των φωλεών.

Ο τουρισμός στην Τουρκία

Καθότι ο τουρισμός στην Τουρκία αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους τομείς επένδυσης τα τελευταία 20 χρόνια, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τις χελώνες προέρχεται τόσο από υφιστάμενες όσο και από προγραμματισμένες τουριστικές δραστηριότητες. Το 1977, μόνο 100.000 ξαπλώστρες ήταν διαθέσιμες στην παραλία για τους τουρίστες, αριθμός που αυξήθηκε στο ένα εκατομμύριο με την έναρξη της νέας χιλιετηρίδας. Περίπου το ένα τρίτο των 10 εκατομμυρίων ανθρώπων που επισκέπτονται την Τουρκία ετησίως, έρχεται στην περιοχή της Αττάλειας και το κάθε άτομο ξοδεύει περίπου $1.000. Δεν είναι περίεργο, λοιπόν, το γεγονός ότι το νομικό πλαίσιο και η εφαρμογή της υπάρχουσας τοπικής νομοθεσίας σχετικά με τις κατασκευές, την προστασία και τη διαχείριση των αποβλήτων, δεν μπορούν να συμβαδίσουν με τέτοια ραγδαία ανάπτυξη.

Απειλές για τις χελώνες από τον τουρισμό

  • Μετατροπή βιοτόπων
    Στη περιοχή Tekirova έχουν χτιστεί εκτεταμένες ξενοδοχειακές μονάδες και εγκαταστάσεις μαζικού τουρισμού που εκτείνονται μέχρι την παραλία. Στην παραλία Cirali, πολλά διαμερίσματα και εστιατόρια έχουν κτιστεί πολύ κοντά στην ακτή παρά την ισχύουσα προστασία της περιοχής. Επιπλέον, οι παράνομες αμμοληψίες συμβάλλουν στην υποβάθμιση των χώρων ωοαπόθεσης.
  • Εισβολή στους βιοτόπους
    Οι τουρίστες καταστρέφουν τις περιοχές ωοαπόθεσης καθώς πηγαίνουν στην παραλία και τοποθετούν ομπρέλες στην άμμο. Οι φωτιές που ανάβουν τη νύχτα στην παραλία ενοχλούν τις χελώνες. Τα εκκολαπτόμενα νέα χελωνάκια αποπροσανατολίζονται από το φως των εστιατορίων και άλλων κτηρίων και συχνά χάνουν το δρόμο προς τη θάλασσα με συνέπεια να πεθαίνουν από αφυδάτωση ή θήρευση. Τα μικρά ταχύπλοα σκάφη συχνά τραυματίζουν ή σκοτώνουν ενήλικες χελώνες.
  • Ρύπανση
    Ο αυξανόμενος αριθμός επισκεπτών στην περιοχή αυτή έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των αποβλήτων, επειδή οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις επεξεργασίας δεν επαρκούν. Τα πλαστικά απορρίμματα μπορούν να σκοτώσουν τις χελώνες, οι οποίες μπλέκονται σε αυτά ή τα καταπίνουν όπως, για παράδειγμα, μπορούν να κάνουν με τις πλαστικές σακούλες επειδή νομίζουν ότι είναι μέδουσες. Το λύματα ρυπαίνουν τα παράκτια ύδατα. Τα θαλάσσια λιβάδια, που είναι ενδιαίτημα των νέων χελωνών, αφ' ενός μειώνονται, αφ' ετέρου συσσωρεύουν πετρέλαιο, πίσσα και άλλες επιβλαβείς ουσίες, που αποδυναμώνουν ή σκοτώνουν τις νέες χελώνες.

Καλύτερες προσεγγίσεις

Οι διάφορες αρχές, οι επενδυτές, οι τουρίστες και η τοπική κοινωνία σε γενικές γραμμές αγνοούν τις συνέπειες των ενεργειών τους. Η ανάγκη μιας ολοκληρωμένης διαχειριστικής προσέγγισης θα μπορούσε να αναδειχτεί μέσω της πληροφόρησης όλων αυτών των ανθρώπων. Η συνεργασία μεταξύ των αρχών, των επενδυτών, των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και των κατοίκων θα μπορούσε να συμβάλει στον έλεγχο του τουρισμού με τέτοιο τρόπο ώστε να μην καταστρέφονται τα δάση και να μην μειώνονται οι πληθυσμοί των χελωνών. Αντί να παραμελούνται, οι χελώνες θα πρέπει να θεωρούνται ως πολύτιμος πόλος έλξης στην περιοχή. Ο τοπικός πληθυσμός θα πρέπει να εκμεταλλευτεί αυτή τη δυνατότητα με την ίδρυση, για παράδειγμα, ενός κέντρου επισκεπτών δίπλα στα προστατευόμενα μέρη της παραλίας. Αν δεν πραγματοποιηθεί μια τέτοια κίνηση, θα επέλθει υποβάθμιση των φυσικών πόρων που θα οδηγήσει στη μείωση των τουριστών και κατά συνέπεια στην κατάρρευση της τοπικής οικονομίας.

Οι όμορφες παραλίες στο Cirali και τα ερείπια της αρχαίας πόλης του Ολύμπου, που συνδυάζονται με τα γύρω δάση και την πλούσια βιοποικιλότητα, καθιστούν αυτήν την περιοχή πολύ ελκυστική για τους ντόπιους και ξένους τουρίστες.

Η ορθή διαχείριση της ευρύτερης περιοχής κρίνεται απαραίτητη, καθώς υπάρχουν:

  • Αρχαιολογική περιοχή (Εθνικό Πάρκο Olympic)
  • Φυσική περιοχή (δάση με πλούσια βιοποικιλότητα)
  • Περιοχές ωοτοκίας χελωνών
  • Περιοχές αναψυχής
  • Περιοχές τουριστικών εγκαταστάσεων
  • Κατοικημένες περιοχές

Η περιοχή χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο διαχειριστικό σχέδιο παράκτιας ζώνης το οποίο να λαμβάνει υπόψη του τις πολλαπλές χρήσεις.

 

 

ΕΡΩΤΗΣΗ:

Επιλέξτε μία ή περισσότερες σωστές απαντήσεις:
 
α) Η παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας δεν θα επηρεάσει τη βιοποικιλότητα, καθώς τα περισσότερα είδη φυτών και ζώων θα μπορέσουν να μετακινηθούν ή/και να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες.
β) Η παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας θα επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό τη βιοποικιλότητα, διότι τα ενδιαιτήματα πολλών φυτών και ζώων θα υποστούν αλλαγές.
γ) Η παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας δεν θα επηρεάσει τη βιοποικιλότητα, διότι τα περισσότερα είδη φυτών και ζώων έχουν ήδη βιώσει την αύξηση της θερμοκρασίας και έχουν μετακινηθεί σε άλλες περιοχές.


ΕΡΩΤΗΣΗ:

Επιλέξτε μία ή περισσότερες σωστές απαντήσεις:

α) Οι τουριστικές δραστηριότητες συνήθως οδηγούν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, διότι πολλοί τουρίστες ενδιαφέρονται να επισκεφτούν φυσικές περιοχές με μεγάλη βιοποικιλότητα.
β) Οι τουριστικές δραστηριότητες συνήθως οδηγούν σε αντίθετα αποτελέσματα όπως είναι: η ρύπανση του περιβάλλοντος, η καταστροφή των δασών, η μείωση των ειδών και ο περιορισμός των ενδιαιτημάτων τους.
γ) Οι τουριστικές δραστηριότητες συνήθως έχουν ως αποτέλεσμα τη διατήρηση του περιβάλλοντος, διότι δημιουργούνται πολλοί κήποι και ζώνες πρασίνου για δραστηριότητες αναψυχής.



Ο δικτυακός τόπος είναι βελτιστοποιημένος για εμφάνιση σε Internet Explorer 4 και άνω
Top