Βρίσκεστε εδώ: / Εισαγωγή / Εισαγωγή στα ΓΠΣ

Οι παράκτιες ζώνες είναι πολυσύνθετοι χώροι καθώς από τη φύση τους είναι δυναμικά συστήματα, αποτελούν αντικείμενο πολλαπλών απαιτήσεων των πόρων τους, ενέχουν κινδύνους για τους παράκτιους πληθυσμούς και έχουν υψηλή οικολογική αξία. Οι ακτές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες προκλήσεις που έχουν σχέση με τη διαχείριση των χωρικών πόρων στην ακτή. Σε αυτές περιλαμβάνονται η πληθυσμιακή αύξηση, η πίεση από τον αυξανόμενο τουρισμό, η οικονομική αναδόμηση και η υφιστάμενη ρύπανση. Η πολυπλοκότητα των παράκτιων ζωνών καθιστά εν γένει δύσκολο το έργο της διαχείρισής τους. Ωστόσο, η ορθή και έγκαιρη πληροφόρηση μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη λήψη αποφάσεων. Συνεπώς, η διαχείριση των πληροφοριών είναι ιδιαίτερα σημαντική για εκείνους που επιφορτίζονται με τη λήψη των σημαντικών αποφάσεων για τις παράκτιες περιοχές.

Τα Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήματα (ΓΠΣ) είναι συστήματα υποστήριξης αποφάσεων, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη διαχείριση των χωρικών πόρων. Στα ΓΠΣ αντανακλώνται πολλές από τις θεμελιώδεις αρχές της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης της Παράκτιας Ζώνης (ΟΔΠΖ), όπως: λειτουργούν διεπιστημονικά και ολιστικά και διευκολύνουν την ολοκλήρωση των δεδομένων και των ενδιαφερόντων. Τα ΓΠΣ, όλο και περισσότερο, θεωρούνται ως ένα βασικό εργαλείο κατά την προετοιμασία, την παράδοση και την παρακολούθηση των προγραμμάτων της ΟΔΠΖ. Τα οφέλη που προκύπτουν από τη χρήση των ΓΠΣ στα προγράμματα της ΟΔΠΖ είναι πολλά. Ειδικότερα, τα ΓΠΣ αποτελούν:

  • μια εύχρηστη τεχνολογία αποθήκευσης και διαχείρισης ενός μεγάλου αριθμού χωρικών δεδομένων,
  • ένα αποτελεσματικό εργαλείο αναγνώρισης των χωρικών σχέσεων και προτύπων,
  • μια αναγνωρισμένη μεθοδολογία που υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων,
  • έναν μηχανισμό παραγωγής χαρτών υψηλής ποιότητας.

Γενικότερα, τα ΓΠΣ διευκολύνουν τη βελτιωμένη χρήση των πληροφοριών για να ενημερώνονται οι διαχειριστικές αποφάσεις. Για παράδειγμα, ένα από τα συμπεράσματα που προέκυψαν στο πλαίσιο ενός προγράμματος παράκτιας διαχείρισης του Στρυμονικού Κόλπου και του Κόλπου της Ιερισσού στην Ελλάδα, ήταν ότι "η καλή γνώση των περιβαλλοντικών, κοινωνικο-οικονομικών και διοικητικών γνωρισμάτων της προς διαχείριση περιοχής αποτελεί το πρώτο ουσιώδες βήμα στο σχεδιασμό της ολοκληρωμένης διαχείρισης και της αειφόρου ανάπτυξης" (βλ. Παράδειγμα καλής πρακτικής στο Στρυμονικό Κόλπο).

Στα προγράμματα της ΟΔΠΖ, τα ΓΠΣ θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν συγκεκριμένα για:

  • τη χαρτογράφηση των αντιπαραθέσεων,
  • τον αναπτυξιακό σχεδιασμό,
  • τη διαχείριση των απειλών,
  • την Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων,
  • τη συμμετοχή του κοινού.

Στην πράξη, ένα Γεωγραφικό Πληροφοριακό Σύστημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βοηθητικό εργαλείο σε οποιαδήποτε περίπτωση όπου τα χωρικά δεδομένα θεωρούνται σημαντικά.

Εντούτοις, ένα τέτοιο σύστημα έχει και εγγενή προβλήματα, τα οποία πρέπει να λύσουν οι χρήστες του προκειμένου να αποφευχθεί μια λανθασμένη ανάλυση. Μερικά από τα τυπικά προβλήματα που προκύπτουν μπορεί, ενδεικτικά, να αφορούν τα ακόλουθα:

  • τη συλλογή ορθών και συγκεκριμένων χωρικών δεδομένων,
  • την απόφαση ως προς τη μορφή των δεδομένων,
  • την εισαγωγή των δεδομένων στο ΓΠΣ,
  • τη διατήρηση της ποιότητας των δεδομένων,
  • την ενσωμάτωση ενός ΓΠΣ στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Συμπερασματικά, ένα ΓΠΣ μπορεί να προσφέρει πολλά στη διαχείριση της παράκτιας ζώνης. Προκειμένου, όμως, να αποβούν χρήσιμα τα παραγόμενα από το ΓΠΣ, ο χρήστης θα πρέπει να έχει κατανοήσει πλήρως τον τρόπο λειτουργίας του αλλά και το πώς μπορούν να μεγιστοποιηθούν οι δυνατότητες του συστήματος και να ελαχιστοποιηθούν οι αδυναμίες του σε οποιαδήποτε δεδομένη μελέτη.



Ο δικτυακός τόπος είναι βελτιστοποιημένος για εμφάνιση σε Internet Explorer 4 και άνω