Βρίσκεστε εδώ: / Αρχές ΟΔΠΖ / Τεχνικές Eκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΕΠΕ)

Τεχνικές Εκτίμησης και Αξιολόγησης

Αυτές οι τεχνικές βοηθούν στην ανάλυση της επίδρασης των προτεινόμενων μέτρων (εναλλακτικές αναπτυξιακές λύσεις) στις διάφορες πτυχές του παράκτιου συστήματος. Καλά θεμελιωμένες τεχνικές υπάρχουν για τις ακόλουθες πτυχές:

  • ποιότητα φυσικού περιβάλλοντος
  • κίνδυνος φυσικών καταστροφών
  • οικονομική αποδοτικότητα

ποιότητα φυσικού περιβάλλοντος

Οι τεχνικές που αναλύουν τα αποτελέσματα και εστιάζουν στην ποιότητα του φυσικού περιβάλλοντος συνήθως αποκαλούνται: "εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων" (ΕΠΕ) ή "μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων" (ΜΠΕ). Η ΕΠΕ έχει νομοθετηθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) από το 1985. Το ίδιο έτος, η Ε.Ε. εξέδωσε την Οδηγία για την Εκτίμηση των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων στα έργα. Το 2000 εγκρίθηκε μια παρόμοια Οδηγία (Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση) για σχέδια, πολιτικές και προγράμματα. Μέσω αυτών των αξιολογήσεων διασφαλίζεται το ότι σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις εντοπίζονται, αναγνωρίζονται και αξιολογούνται και τέλος λαμβάνονται υπόψη στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στην οποία συμμετέχει και το κοινό. Η Ε.Ε. δημοσίευσε τρία καθοδηγητικά εγχειρίδια (κατευθυντήριες γραμμές), που αντιστοιχούν σε τρία στάδια περιβαλλοντικών εκτιμήσεων:

  • Οριοθέτηση της περιοχής (screening): η διαδικασία με βάση την οποία λαμβάνεται μια απόφαση άσχετα με το αν απαιτείται Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το συγκεκριμένο έργο.
  • Μελέτη περιεχομένου (scoping): η διαδικασία αναγνώρισης του περιεχομένου και της έκτασης της περιβαλλοντικής πληροφορίας που πρόκειται να υποβληθεί στην αρμόδια για την Εκτίμηση των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αρχή.
  • Αναθεώρηση (review): η διαδικασία διερεύνησης εάν μια Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων είναι επαρκής έτσι ώστε η αρμόδια αρχή να την χρησιμοποιήσει για να ενημερώσει τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων.

Το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (UNEP) δημοσίευσε μια χρήσιμη έκθεση σχετική με τον τρόπο εφαρμογής της Εκτίμησης των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων στις θαλάσσιες και παράκτιες ζώνες (Σχεδιάγραμμα SCHEME, UNEP1990). 
Τεχνικές περιβαλλοντικής εκτίμησης υπάρχουν για ειδικά θέματα: Εκτίμηση της Φέρουσας Ικανότητας (CCA), Μελέτες Κλιματικών Επιπτώσεων (CIS), Ταχεία Εκτίμηση των Παράκτιων Κοινοτήτων (RACE).

Παράδειγμα: απλουστευμένο διάγραμμα ροής για τη διαδικασία Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων

Το διάγραμμα παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο μια διαδικασία Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων θα μπορούσε να εφαρμοσθεί σύμφωνα με την προσέγγιση της UNEP (1990). Βασίζεται σε ένα σύνολο 13 κατευθυντήριων αρχών που καθορίζουν αυτό που πρέπει να περιλαμβάνει μια Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Οι αρχές αυτές επικυρώθηκαν από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 1987 (πατήστε για μεγέθυνση του διαγράμματος):

κίνδυνος για φυσικές καταστροφές

Η συνεχώς αυξανόμενη ανάπτυξη στις παράκτιες ζώνες έχουν ως αποτέλεσμα οι άνθρωποι, οι ιδιοκτησίες τους, αλλά και η χλωρίδα και η πανίδα να εκτίθενται σε κινδύνους και να γίνονται έτσι ευάλωτα σε φυσικές καταστροφές όπως πλημμύρες, καθιζήσεις εδάφους και ατυχήματα σε δεξαμενόπλοια. Στη Λεκάνη της Μεσογείου, οι σεισμοί αποτελούν έναν μεγάλο παράκτιο κίνδυνο. Σε πολλές τροπικές περιοχές, οι πλημμύρες που προκαλούνται από ποταμούς ή τη θάλασσα αποτελούν επίσης μεγάλο πρόβλημα. Προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος αλλά και οι επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών, θα πρέπει αυτές να αποτελέσουν αντικείμενο αξιολόγησης και διαχείρισης. Μια τυποποιημένη στρατηγική διαχείρισης του περιβαλλοντικού κινδύνου θα:  

  • αναγνωρίσει τους κινδύνους και θα θέσει σε προτεραιότητα τους σημαντικότερους από αυτούς,
  • θα εξετάσει την πιθανότητα να συμβούν τέτοια περιστατικά και το πόσο ανεκτά μπορεί να είναι καθώς και τα περιθώρια αποφυγής, μείωσης ή έλεγχου του καθενός.
  • Επίσης, θα εφαρμόσει την πιο κατάλληλη εκδοχή πολιτικής
  • θα αξιολογήσει την αποδοτικότητα του μέτρου που επιλέχθηκε για την απάλειψη του κινδύνου.

Μια εκτίμηση του κινδύνου θα έπρεπε να αποτελεί σταθερό τμήμα της εκτίμησης των έργων της ΟΔΠΖ. Διαβάστε περισσότερα για την Εκτίμηση του Περιβαλλοντικού Κινδύνου (ERA) στη σχετική θεματική ενότητα του CoastLearn.

οικονομική αποδοτικότητα

Πολλές αποφάσεις για την υλοποίηση έργων μπορούν να ληφθούν εάν αποδειχθούν οι ωφέλειες. Κατά συνέπεια, είναι λογικό στην αξιολόγηση των προγραμμάτων ΟΔΠΑ να περιλαμβάνονται μελέτες που προσδιορίζουν την οικονομική αποδοτικότητα μιας πρότασης. Μια κοινή δυσκολία στην εφαρμογή οικονομικών τεχνικών για την αξιολόγηση επενδύσεων που αφορούν φυσικές αξίες, είναι ότι οι τελευταίες είναι δύσκολο να εκτιμηθούν με χρηματοοικονομικούς όρους. Επιπλέον, οι σχετικές πτυχές του παράκτιου συστήματος δεν γίνονται πάντα και πλήρως κατανοητές, με αποτέλεσμα κάποιος να παραμελεί εύκολα τα αρνητικά ή θετικά αποτελέσματα (κόστη ή ωφέλειες) που έχει η μία δραστηριότητα στην άλλη. Παραδείγματα τεχνικών είναι:

  • Ανάλυση Κόστους /Ωφελειών (ΑΚΩ): μια ανάλυση όπου συγκρίνονται τα ανηγμένα κόστη και οι ωφέλειες. Οι ωφέλειες μιας αναπτυξιακής πρότασης θα πρέπει να υπερβαίνουν τα κόστη προτού δοθεί η άδεια.
  • Ανάλυση ελαχίστων δαπανών: μια τέτοια ανάλυση δεν περιλαμβάνει τις ωφέλειες, διότι είτε δεν μπορούν να προσδιοριστούν, είτε δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορετικές ωφέλειες ανάμεσα στις εναλλακτικές λύσεις. Σε αυτήν την περίπτωση, η απόφαση βασίζεται στις ανηγμένες δαπάνες, οι οποίες βεβαίως θα πρέπει να είναι όσο το δυνατό λιγότερες.


Ο δικτυακός τόπος είναι βελτιστοποιημένος για εμφάνιση σε Internet Explorer 4 και άνω