Bρίσκεστε εδώ: / ΟΔΠΖ / Έναρξη

Η αναγνώριση των αναγκών

Η ανάγκη για ένα πρόγραμμα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης της Παράκτιας Ζώνης- ΟΔΠΖ, μπορεί να θεωρηθεί ως αποτέλεσμα μιας περιβαλλοντικής κρίσης -υφιστάμενης ή προβλεπόμενης-, ή ως αποτέλεσμα των αντιληπτών οικονομικών ευκαιριών και των ανάλογων αποφάσεων που πρέπει να ληφθούν. Επιπλέον, η συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας ύπαρξης ενός προγράμματος ΟΔΠΖ, μπορεί να ενισχυθεί και από εξωτερικές επιρροές όπως η διεθνής συναίνεση για προώθηση του προγράμματος αυτού.

Τέλος, κρίνονται αναγκαίες οι πολιτικές αποφάσεις προκειμένου να ξεκινήσει ένα πρόγραμμα ΟΔΠΖ. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να δοθεί στους ιθύνοντες η απαραίτητη πληροφόρηση σχετικά με την αναγκαιότητα και τα οφέλη που απορρέουν από μια τέτοια ολοκληρωμένη προσέγγιση. Το επίπεδο των υπεύθυνων για τη λήψη αποφάσεων σχετικών με τη προσέγγιση -τοπικό, επαρχιακό, εθνικό- εξαρτάται από τη γεωγραφική έκταση που σχετίζεται με το πρόβλημα στο οποίο η διαδικασία θα επικεντρωθεί.

Η έναρξη του προγράμματος ΟΔΠΖ στον Κόλπο Kastela

Τα τελευταία 30 έτη, τα περιβαλλοντικά προβλήματα αλλά και οι κοινωνικές αντιπαραθέσεις αποτέλεσαν την αφορμή για τη δημιουργία πολυάριθμων πρωτοβουλιών, δραστηριοτήτων και έργων που αποσκοπούσαν στη βελτίωση της κατάστασης στον Κόλπο Kastela. Αυτές οι πρωτοβουλίες λήφθηκαν κυρίως από την επιστημονική κοινότητα, αλλά και από τις τοπικές αρχές και τα θιγόμενα μέρη του πληθυσμού. 

Η πιο σημαντική πρωτοβουλία ήταν τοΕθνικό Έργο Περιβαλλοντική Διαχείριση του Κόλπου Kastela, που ξεκίνησε το 1989. Την ίδια χρονιά, συμμετείχαν στην εθνική αυτή πρωτοβουλία το Μεσογειακό Σχέδιο Δράσης (MAP) και το Μεσογειακό Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα Τεχνικής Βοήθειας (METAP).

Κείμενο της πρότασης προγράμματος ΟΔΠΖ 

Η πληροφορία αυτή μπορεί να αποτυπωθεί, μεταξύ άλλων, και σε ένα επίσημο κείμενο πρότασης προγράμματος ΟΔΠΖ. Ένα τέτοιο έγγραφο θα πρέπει να περιγράφει τα παρακάτω:

  • Προβλήματα προς επίλυση (αναγκαιότητα),
  • Περιορισμοί της τρέχουσας τομεακής προσέγγισης,  
  • Διασαφήνιση της διαδικασίας του προγράμματος ΟΔΠΖ, 
  • Αναμενόμενα αποτελέσματα (γενικές βελτιώσεις) που θα επιφέρει το πρόγραμμα ΟΔΠΖ, με έμφαση στο βασικό σκοπό, 
  • Αναγκαία βήματα προκειμένου να καταστεί λειτουργικό το πρόγραμμα, περιλαμβανομένου ενός προγραμματισμού εργασιών, ενός χρονοδιαγράμματος και μιας ανάλυσης εξόδων, και τέλος,
  • Προσδιορισμός του συντονιστικού μηχανισμού (ποιος θα ηγείται της διαδικασίας;) και του ρόλου του.

Για να διασφαλιστεί η επιτυχία, θα πρέπει η πρόταση να μην παρουσιαστεί ως μια απειλή για τις υφιστάμενες διαχειριστικές δομές, αλλά ως μια ευκαιρία για ενδυνάμωση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ τους και για ενίσχυση της επίτευξης κοινών στόχων.

Οι στόχοι και οι οργανισμοί στον Κόλπο Kastela

Οι γενικοί στόχοι του εθνικού αυτού έργου ήταν: (1) αναγνώριση των αιτιών της παρούσας κατάστασης και των τάσεων, (2) εκτίμηση των επιπτώσεων και της σημασίας τους, και (3) δημιουργία εναλλακτικών λύσεων για αειφόρο ανάπτυξη. Υπεύθυνο για την υλοποίηση του έργου ήταν το Πανεπιστήμιο του Split σε συνεργασία με την Κροατική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών στο Ζάγκρεμπ και με την υποστήριξη του PAP/RAC (Περιφερειακό Κέντρο Δράσης του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών).

Το MAP (Μεσογειακό Σχέδιο Δράσης) αποσκοπούσε να ενσωματώσει τα περιβαλλοντικά ζητήματα σε έναν αναπτυξιακό σχεδιασμό. Ο σχεδιασμός αυτός ανατέθηκε στα PAP/RAC, MEDPOL, και το BP/RAC, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας και Αλιείας στο Split, καθώς και τη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου του Split.

Το METAP συμφώνησε να στηρίξει το πρόγραμμα της εφαρμογής του Ολοκληρωμένου Οικολογικού Έργου Split-Solin-Kastela-Trogir: Πρόγραμμα Υποδομής. Αυτό το πρόγραμμα κατασκευής αστικών υποδομών προτάθηκε από ένα σύνολο τοπικών φορέων, με επικεφαλής τη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου του Split, και σε συνεργασία με μια κατασκευαστική εταιρεία στο Split. 

Η εμπλοκή των χρηστών και της τοπικής κοινωνίας

Σε αυτό το στάδιο θα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι χρήστες και η τοπική κοινωνία. Το πρόγραμμα ΟΔΠΖ θα σχεδιαστεί με σκοπό την αειφόρο και "δημοκρατική" χρήση των παράκτιων πόρων για αυτές τις κοινωνικές ομάδες και έτσι το βέλτιστο είναι να συμπεριληφθούν στη διαδικασία το συντομότερο δυνατό. Μια τέτοια εμπλοκή μπορεί να γίνει μέσω της δημιουργίας μιας ομάδας χρηστών της παράκτιας ζώνης. Πρόκειται δηλαδή για μια Μη Κυβερνητική Οργάνωση (ΜΚΟ), ενήμερη σχετικά με την εξέλιξη των έργων και η οποία έχει τη δυνατότητα να παρέχει πληροφόρηση και συμβουλευτική στήριξη στους πολιτικούς σχετικά με τις αποφάσεις που πρόκειται να ληφθούν. Μια τέτοια οργάνωση κατά συνέπεια αποτελείται από εκπροσώπους όλων των ομάδων χρηστών της παράκτιας ζώνης. Σε αυτήν μπορούν επίσης να συμπεριληφθούν και εκπρόσωποι της βαριάς βιομηχανίας, της εμπορικής αλιείας και υπεύθυνοι για την ανάπτυξη τουριστικών θέρετρων. Επιπλέον, εκπρόσωποι βιοτεχνιών, παραδοσιακής αλιείας και τουρίστες, θα μπορούσαν εξίσου να κληθούν σε συμμετοχή στην ανωτέρω ομάδα.

Αρχικό ηγετικό σχήμα

Έχει αποτελέσει αντικείμενο συζητήσεων σχετικά με το αν η ΟΔΠΖ πρέπει ή θα έπρεπε να έχει την προσέγγιση από την κορυφή προς τη βάση (top-down) ή από τη βάση προς την κορυφή. Το IPCC93 αναφέρει μια μελέτη 23 περιπτώσεων και βγάζει το συμπέρασμα πως η πλειοψηφία ακολούθησε την από την κορυφή προς τη βάση προσέγγιση. Αυτό συνέβη κυρίως σε αστικές και αγροτικές περιοχές, καθώς και σε παραδοσιακές και σύγχρονες πολιτιστικές συνθήκες. Περιοχές με οικονομία που στηρίζεται στην αγορά (με μεγάλη αγοραστική δύναμη) υιοθέτησαν την από τη βάση προς την κορυφή προσέγγιση, περιοχές με συντηρητική οικονομία ακολούθησαν και τις δύο προσεγγίσεις. Η έρευνα υποδεικνύει ότι οι τοπικές ομάδες είναι πιο πρόθυμες να ενεργήσουν, όταν θεωρούνται ότι είναι άμεσα εμπλεκόμενες.

Άποψη του Κόλπου Kastela από την πόλη Trogir

 
Ο δικτυακός τόπος είναι βελτιστοποιημένος για εμφάνιση σε Internet Explorer 4 και άνω