Βρίσκεστε εδώ: / Αρχές ΟΔΠΖ / Παρακολούθηση και Αξιολόγηση

Παρακολούθηση

Το πρόγραμμα παρακολούθησης ξεκινά τη στιγμή που αρχίζει να λειτουργεί το πρόγραμμα ΟΔΠΖ. Κατά τη διαδικασία παρακολούθησης, συνεχώς συλλέγονται πληροφορίες που αξιολογούνται και ανατροφοδοτούν το επόμενο στάδιο και να οδηγήσουν σε αλλαγή της πολιτικής. Ο τύπος της παρακολούθησης σε μεγάλο βαθμό εξαρτάται από τους στόχους του προγράμματος ΟΔΠΖ, οι οποίοι κατά συνέπεια θα πρέπει να είναι σαφώς διατυπωμένοι. 

Ένα ορθό σύστημα παρακολούθησης στην παράκτια ζώνη καλύπτει όλη την περιοχή ενδιαφέροντος και διαρκεί για αρκετά παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Ο προϋπολογισμός είναι συνήθως περιορισμένος, και τονίζεται εδώ ότι είναι προτιμότερο να συλλεγούν χαμηλής ποιότητας δεδομένα (που καλύπτουν όλο το παράκτιο σύστημα) παρά λίγα και υψηλής ποιότητας δεδομένα (που όμως καλύπτουν μόνο μερικά σημεία).

Η παρακολούθηση στον Κόλπο Kastela

Στο πλαίσιο του κρατικού προγράμματος, πραγματοποιήθηκε μια καταγραφή των ρύπων σε συνεργασία με το CAMP Kastela Bay. Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία της περιοχής που έγινε μια τέτοιου είδους καταγραφή. Συλλέχθηκαν δεδομένα για όλους τους σημαντικούς ρύπους των νερών και τους παραγωγούς στερεών αποβλήτων. Καταγράφηκαν 37 σημειακές πηγές ρύπανσης, περιλαμβανομένων όλων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων, των νοσοκομείων και άλλων οργανισμών για τη δημόσια υγεία. Επίσης, συμπεριλήφθηκαν μεγάλες επιχειρήσεις, τα υγρά απόβλητα των οποίων άμεσα ή έμμεσα καταλήγουν στην περιοχή μελέτης. Στον κατάλογο των στερεών βιομηχανικών αποβλήτων περιλήφθηκαν 51 επιχειρήσεις από την ευρύτερη περιοχή του Split. 

Το είδος των δεδομένων που αποτελούν αντικείμενα της παρακολούθησης μπορεί να είναι:

  • κοινωνικό: π.χ., ποσοστό γεννήσεων, υγεία, ποιότητα ζωής,
  • οικονομικό: π.χ., εισόδημα, αριθμός των βιομηχανικών επιχειρήσεων, όγκος μεταφορών μεταξύ δύο περιοχών,
  • οικολογικό: π.χ., αριθμός μοναδικών φυτών, η "υγεία" του πληθυσμού, ο αριθμός των νεογνών,
  • φυσικό: π.χ., θέση της ακτογραμμής, βάθος ενός καναλιού, μέγεθος των αμμοθινών.

Τα δεδομένα αυτά μπορεί ήδη να έχουν αρχειοθετηθεί σε κάποια ανεξάρτητα ερευνητικά ινστιτούτα. Σε αυτή την περίπτωση, προτεραιότητα έχει να συγκεντρωθούν αυτά τα δεδομένα σε ένα κεντρικό σημείο όπου θα υπάρχει η δυνατότητα να αξιολογηθούν. Υπάρχει και η περίπτωση, όμως, να μην έχουν καταγραφεί ακόμα τα δεδομένα και τότε θα πρέπει να σχεδιαστούν και να εφαρμοστούν προγράμματα παρακολούθησης. Για τη δεύτερη περίπτωση, κρίνεται αναγκαίο να βοηθήσουν επιστήμονες ερευνητές και τα ινστιτούτα όπου εργάζονται. Αυτοί οι επαγγελματίες θα πρέπει να καταρτιστούν επάνω σε συγκεκριμένα θέματα. Σε αυτό το στάδιο, οι τεχνικές της τηλεπισκόπησης και των Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS) διαδραματίζουν συχνά έναν σημαντικό ρόλο, διότι έχουν την ικανότητα να παρέχουν και να επεξεργάζονται με μικρό κόστος δεδομένα υψηλής ποιότητας.

Αυτό το είδος των καταλόγων με τους παραγωγούς ρύπανσης, παρείχε τη βάση για την οργάνωση των δραστηριοτήτων παρακολούθησης. Προκειμένου να διαμορφωθεί το κατάλληλο πρόγραμμα παρακολούθησης, εκπονήθηκε μια λεπτομερής μελέτη των φυσικών γνωρισμάτων της θαλάσσιας και της παράκτιας περιοχής. Αποτέλεσμα αυτών των τομεακών μελετών ήταν ένα πρόγραμμα στοχοθετημένης παρακολούθησης του Κόλπου, που απευθυνόταν σε παρακολούθηση της ατμόσφαιρας, των επιφανειακών υδάτων τριών ποταμών, του εδάφους, της ποιότητας του θαλάσσιου νερού, των αστικών και βιομηχανικών υγρών αποβλήτων καθώς και των στερεών βιομηχανικών αποβλήτων.

Σε ό,τι αφορά το Ολοκληρωμένο Οικολογικό Έργο, η παρακολούθηση των δραστηριοτήτων πραγματοποιήθηκε από τον αρμόδιο οργανισμό ΟΙΚΟ-Κόλπος Kastela. Το μοναδικό πρόβλημα που εμφανίστηκε έως τώρα στην υλοποίηση του αποχετευτικού συστήματος Kastela/Trogir, αφορά μια καθυστέρηση στην προετοιμασία της τεκμηρίωσης του έργου λόγω τοπικών προβλημάτων σχετικών με την τοποθεσία των εγκαταστάσεων επεξεργασίας. Προς το παρόν, μελετώνται εναλλακτικές λύσεις για το αποχετευτικό σύστημα. Όσον αφορά τα υπόλοιπα έργα, αυτά υλοποιούνται σύμφωνα με τον προγραμματισμό. 

Αξιολόγηση

Στο επόμενο στάδιο, πραγματοποιείται η ανάλυση των συλλεγέντων δεδομένων, προκειμένου να ερευνηθεί σε ποιο βαθμό οι δράσεις του προγράμματος ΟΔΠΖ αντιμετώπισαν ή έλυσαν τα προβλήματα, έτσι όπως αυτά είχαν εντοπιστεί κατά τη διατύπωση των στόχων του προγράμματος. Εάν η αξιολόγηση οδηγήσει σε προσαρμογή της λειτουργίας του προγράμματος ΟΔΠΖ, τότε θα πρέπει οι νέες ή προσαρμοσμένες αυτές πολιτικές να αξιολογηθούν εκ των προτέρων (Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων-ΕΠΕ).

Μπορούμε να προσδιορίσουμε ένα σύνολο επιπέδων των στόχων (Cicin et al. 1998):

  • 1η σειρά: επισημοποίηση των θεσμικών ρυθμίσεων και υποστηρικτικών μηχανισμών (π.χ., ίδρυση ενός οργανισμού).
  • 2η σειρά: άμβλυνση των εχθρικών στάσεων και υλοποίηση των αναπτυξιακών δράσεων (π.χ., μείωση του αριθμού των κτιρίων στην παραλία).
  • 3η σειρά: βελτιώσεις στους κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς δείκτες (π.χ., αύξηση του εισοδήματος των ανθρώπων).
  • 4η σειρά: αειφορική χρήση των πόρων και βελτίωση του βιοτικού επιπέδου (π.χ., αειφορική εκμετάλλευση των φυσικών πόρων).

Ο τέταρτος στόχος μπορεί εξ ορισμού να μην επιτευχθεί βραχυπρόθεσμα (σε έτη), και θα μπορούσε να μην τεθεί κατά τη διάρκεια των πρώτων αξιολογήσεων.

Μπορούν να διακριθούν δύο τύποι αξιολόγησης. Η λειτουργία παρακολουθείται αδιάκοπα από τους εκπροσώπους του προγράμματος ΟΔΠΖ, προκειμένου να βελτιωθούν η διαχείριση και η πολιτική. Κατά καιρούς -κάθε δύο χρόνια- μπορεί να πραγματοποιηθεί μια μεγαλύτερη αξιολόγηση για να παρουσιάσει στο "κοινό" τον τρόπο που λειτουργεί το πρόγραμμα. Έτσι, κερδίζεται αλλά και διατηρείται η συνέχεια του προγράμματος ΟΔΠΖ.

 

 


Ο δικτυακός τόπος είναι βελτιστοποιημένος για εμφάνιση σε Internet Explorer 4 και άνω