Βρίσκεστε εδώ: / Αρχές ΟΔΠΖ / Θεώρηση Συστήματος

Συστημική Ανάλυση

Αντικείμενο μελέτης της ΟΔΠΖ είναι οι παράκτιες περιοχές. Η πολυπλοκότητα που διακρίνει την παράκτια ζώνη έγκειται στο γεγονός ότι σε αυτήν υπάρχουν αλλά και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους πολλά φυσικά στοιχεία (όπως ο άνθρωπος, τα δένδρα, το νερό) αλλά και μη φυσικά (όπως οργανισμοί, νόμοι κ.ά.). Για να είναι αποδοτικό ένα πρόγραμμα ΟΔΠΖ, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η λεπτομερής κατανόηση αυτών των στοιχείων και των σχέσεων που αναπτύσσουν μεταξύ τους.

Η παράκτια ζώνη αποτελεί ένα καλό παράδειγμα περιοχής όπου προβλήματα περίπλοκα και με αλληλεπιδράσεις θα πρέπει να επιλύονται μέσω μιας συστημικής ανάλυσης. Η συστημική ανάλυση αποτελεί μια ευρεία στρατηγική για να μετατραπεί σε μοντέλα μία κανονική και λογική οργάνωση των δεδομένων. Στην παρούσα ενότητα δεν θα παρουσιάσουμε μια ολοκληρωμένη ανάλυση του παράκτιου συστήματος, αλλά θα δώσουμε απαντήσεις σε δύο βασικά ερωτήματα που αποτελούν και τα πρώτα βήματα μιας τέτοιας έρευνας και βοηθούν στον ορισμό του αντικειμένου: ποια είναι τα όρια αυτού του συστήματος και από ποια στοιχεία αποτελείται;

Όπως φαίνεται και από το σχήμα που παρατίθεται, μπορούμε να αναπαραστήσουμε τον κόσμο μας ως ένα κουτί, όπου ο σκιασμένος κύκλος είναι το αντικείμενο που μας ενδιαφέρει, δηλαδή η παράκτια ζώνη. Κατά μία αφηρημένη έννοια, η παράκτια ζώνη ελέγχεται από δύο δυναμικές πηγές δραστηριότητας: τη φύση, δηλαδή οτιδήποτε εκτός από ανθρώπινες δραστηριότητες, η οποία προσφέρει τις φυσικές οριακές συνθήκες, και τον άνθρωπο ο οποίος παρέχει τα "σχέδια κοινωνικο-οικονομικής ανάπτυξης": η περισσότερο ή λιγότερο έγκυρη και οργανωμένη μορφή στην οποία ο κύριος ενεργός κινητήριος παράγοντας είναι η εργασία. 

Ένα διάγραμμα "του κόσμου μας"

Μέρος του κόσμου μας αποτελεί και το παράκτιο σύστημα. Ο κόσμος αποτελείται από τα συστήματα "Φύση" και "Άνθρωπος". Το καθένα από τα δύο παρέχει τις οριακές συνθήκες για την ανάπτυξη της Παράκτιας Ζώνης.


Όπως απεικονίζεται και στο επόμενο σχήμα, διακρίνουμε τρία μεγάλα "υποσυστήματα" στην παράκτια ζώνη:
  • Το φυσικό σύστημα, το οποίο περικλείει όλους τους σχετικούς μη ανθρώπινους χώρους (ατμόσφαιρα, λιθόσφαιρα, υδρόσφαιρα). Σε αυτό περιλαμβάνονται και οι δυναμικές του κάθε χώρου καθώς και οι αμοιβαίες αλληλεπιδράσεις μέσω αβιοτικών, βιοτικών και χημικών διαδικασιών (αβχ-διαδικασίες). Αυτό το σύστημα είναι ο χώρος των φυσικών πόρων, ο οποίος μπορεί να υφίσταται χωρίς την παρουσία του ανθρώπου.
  • Οι λειτουργίες του χρήστη αναπαριστούν όλο το φάσμα των ανθρώπινων ενδιαφερόντων από την άποψη της "χρήσης" με την ευρεία της έννοια, που σημαίνει υφιστάμενη ή δυνάμει χρήση των φυσικών πόρων.
  • Η υποδομή αναφέρεται στην τεχνολογική και οργανωτική υποδομή. Αυτές οι υποδομές είναι απαραίτητες προκειμένου να καταστούν δυνατές και κατά συνέπεια υλοποιήσιμες οι λειτουργίες που επιθυμεί ο χρήστης. Σε πολλές περιπτώσεις, οι υποδομές έχουν μία εσκεμμένη, ή μη, επίδραση στο φυσικό σύστημα, και συχνά επίσης -άμεσα ή έμμεσα- σε άλλες λειτουργίες του χρήστη, γεγονός που συνεπάγεται πιέσεις και αντιπαραθέσεις.
Το κύριο έργο της ΟΔΠΖ είναι η κατανόηση, παρακολούθηση και διαχείριση των διαδικασιών ανάμεσα στα τρία υποσυστήματα.

Εστιάζοντας σε αυτή καθεαυτή την Παράκτια Ζώνη, βρίσκουμε τρία υποσυστήματα: Λειτουργίες Χρήστη, Υποδομή (μέρος του Ανθρώπινου συστήματος) και φυσικό υποσύστημα (μέρος του Φυσικού συστήματος).

Στο σχήμα που ακολουθεί, απεικονίζεται η κεντρική θέση της ΟΔΠΖ σε σχέση με τα τρία υποσυστήματα.

Τα επόμενα δυο κεφάλαια περιγράφουν τις Λειτουργίες του Χρήστη και την Υποδομή. Η πραγμάτευση του φυσικού συστήματος δεν αποτελεί αντικείμενο μελέτης της παρούσας ενότητας, καθώς σχετικές πληροφορίες μπορούν να αναζητηθούν σε γνωστά επιστημονικά εγχειρίδια.  

 


Ο δικτυακός τόπος είναι βελτιστοποιημένος για εμφάνιση σε Internet Explorer 4 και άνω