Βρίσκεστε εδώ: / Μελέτη Περιπτώσεων / Ουκρανία

Αρμόδιοι φορείς

Η παράκτια ζώνη στην Ουκρανία ανήκει σε διοικητικές αρχές τεσσάρων επιπέδων: εθνικού, περιφερειακού, δημοτικού και τοπικού. Στην Ουκρανία δεν υπάρχουν ειδικές κρατικές υπηρεσίες αρμόδιες για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση της Παράκτιας Ζώνης (ΟΔΠΖ). Σε γενικές γραμμές, το θέμα το χειρίζεται το Υπουργείο Οικολογίας και Φυσικών Πόρων της Ουκρανίας, το οποίο διαθέτει μια ειδική υπηρεσία-Κρατική Επιθεώρηση για την Προστασία της Μαύρης Θάλασσας και της Θάλασσας Αzov. Συμπληρωματικές υπηρεσίες προσφέρουν οι Κρατικές Υπηρεσίες Διαχείρισης για την Οικολογία και τους Φυσικούς Πόρους οι οποίες είναι παρούσες σε κάθε διοικητική περιοχή (oblast). Αυτοί οι οργανισμοί είναι υπεύθυνοι για την παροχή κρατικής περιβαλλοντικής πολιτικής σε συγκεκριμένες παράκτιες περιοχές.

Οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) που ασχολούνται με την παράκτια ζώνη δραστηριοποιούνται κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα (π.χ. Οδησσός, Nikolaev, Kherson, Sebastopol, Donetsk). Η ΜΚΟ οργάνωση του Κιέβου διαθέτει πολλά παραρτήματα. Στην παράκτια περιοχή δραστηριοποιούνται, επίσης, αρκετοί διεθνείς οργανισμοί. Αυτοί διαθέτουν εταίρους στην Ουκρανία (π.χ. Wetlands International, EUCC, WWF, BirdLife International, IUCN, etc.) και χρησιμοποιούν μια εκλαϊκευμένη Παγκόσμια (ή Ευρωπαϊκή) προσέγγιση φυσικής προστασίας στην επικοινωνία τους με τοπικές αρχές, εμπειρογνώμονες και με το σύνολο του πληθυσμού.

Το μη-οργανωμένο κοινό δεν έχει τη δυνατότητα να συζητήσει με κάποιον τις ανησυχίες του σε περίπτωση που παρατηρήσει μια οικολογικά επικίνδυνη βιομηχανική δραστηριότητα στην πλησιέστερη των κατοικημένων περιοχών ζώνη ή σε περίπτωση που μια ΜΚΟ τοπικής, περιφερειακής ή εθνικής εμβέλειας δραστηριοποιήσει κάποια άτομα για δράση.

Το μη-οργανωμένο κοινό έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει τη διαδικασία της ΟΔΠΖ κυρίως όσον αφορά την πορεία των διαφόρων ΕΠΕ. Αυτό αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία ως προς την επιρροή που ασκεί το ευρύ κοινό στη λήψη αποφάσεων.

Νομοθεσία

Δύο νόμοι που ασκούν άμεσο αποτέλεσμα σε θέματα ΟΔΠΖ είναι ο Νόμος για την Περιβαλλοντική Προστασία (1992) και ο Νόμος για την Οικολογική Πραγματογνωμοσύνη (1994). Ως συνεπακόλουθο, οι βιομηχανικές και άλλες επιχειρήσεις οι οποίες ασχολούνται με φυσικούς πόρους ή τοπία θα πρέπει να εκπονούν μια Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΕΠΕ) πριν από την ανάπτυξη οποιουδήποτε έργου. Συνεπώς, τα ζητήματα της ΟΔΠΖ είναι από τα πιο σημαντικά στην πορεία μιας διαδικασίας ΕΠΕ στην περίπτωση που το έργο αφορά την ακτογραμμή. Τα βασικά ερωτήματα τα οποία μελετήθηκαν επισταμένως κατά την προετοιμασία του επίσημου εγγράφου της ΕΠΕ ήταν τα ακόλουθα:

  • Γνωρίσματα και ποιότητα του περιβάλλοντος.
  • Περιοχές υψηλής βιολογικής παραγωγικότητας και ποικιλότητας.
  • Εμπορεύσιμα είδη.
  • Είδη που περιλαμβάνονται στους Καταλόγους των Κόκκινων Βιβλίων για διαφορετικά επίπεδα.
  • Εποχιακοί περιορισμοί στις δραστηριότητες βάσει βιολογικών κριτηρίων.
  • Προστατευόμενες περιοχές.
  • Κοινωνικο-οικονομικά γνωρίσματα της περιοχής.
  • Εναλλακτικές ανάπτυξης της παράκτιας ζώνης.

Πρακτική Εξάσκηση

Στις παράκτιες περιοχές της Ουκρανίας, η δημόσια συμμετοχή και η γενικότερη διάδοση πληροφοριών σημείωσαν μια αποτελεσματική άνοδο κατά τα τελευταία 10 έτη. Αυτό οφείλεται στη βελτίωση του ρόλου των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ) σε όλη τη χώρα και ειδικά κατά μήκος των παράκτιων περιοχών της Μαύρης Θάλασσας και της Θάλασσας Αzov. Επιπλέον, στην προαναφερόμενη άνοδο συντέλεσε και το γεγονός ότι σύμφωνα με τη νομοθεσία της Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΕΠΕ) απαιτείται δημόσια συμμετοχή κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας των επίσημων εγγράφων της ΕΠΕ.

Η νομοθεσία της ΕΠΕ επιβάλλει την πραγματοποίηση μιας συνάντησης με το κοινό κατά τη διάρκεια της μελέτης της ΕΠΕ προκειμένου να ενημερωθεί το κοινό σχετικά με το υπό εξέταση έργο και να ληφθεί υπόψη η άποψη του κοινού για το έργο. Εάν χρειαστεί, θα πρέπει να αναθεωρηθεί η πρόταση του προγράμματος και να πραγματοποιηθεί μια άλλη συνάντηση με το κοινό. Ωστόσο, η συμμετοχή του κοινού είναι περιορισμένη και η άποψή του συνήθως δεν εξετάζεται πλήρως από την κυβέρνηση.

Οι ΜΚΟ στην Ουκρανία έχουν διαδραματίσει ένα σπουδαίο και αποτελεσματικό ρόλο στην ενίσχυση της δημόσιας πληροφόρησης και συμμετοχής στις παράκτιες περιοχές. Ωστόσο, οι ΜΚΟ δεν διαθέτουν ακόμη αρκετή γνώση για θέματα δημόσιας συμμετοχής και εφαρμογής της.

Μελλοντική ανάπτυξη

Για την ανάπτυξη της Δημόσιας Συμμετοχής στη διαδικασία της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης της Παράκτιας Ζώνης (ΟΔΠΖ) στην Ουκρανία θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα ακόλουθα ζητήματα:

  • Σε γενικές γραμμές απουσιάζει γνώση σχετική με τη σημασία και τα οφέλη που απορρέουν από τη δημόσια συμμετοχή.
  • Η οικονομική κρίση στην Ουκρανία προκαλεί μια αδυναμία σε θέματα χρηματοδότησης σχεδόν όλων των ειδών δραστηριότητας περιλαμβανομένης της διατήρησης της φύσης.
  • Απουσία επιβολής της νομοθεσίας που να αναγκάζει υπηρεσίες, ινστιτούτα, επιχειρηματίες και φυσικά πρόσωπα να χρησιμοποιήσουν πιο φιλικές προς το περιβάλλον μεθόδους διαχείρισης και χρήσης της φύσης
  • Έλλειψη "οικολογικής" παράδοσης όσον αφορά τη συμπεριφορά του πληθυσμού.
  • Έλλειψη οικολογικής εκπαίδευσης στα σχολεία.
  • Έλλειψη ενημέρωσης των εταίρων της ΟΔΠΖ σχετικά με το τι γίνεται και πού.

16 έτη εμπειρίας της Ουκρανικής Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης - Ταμείο για τη Φυσική Κληρονομιά για τη ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΔΕΛΤΑ ΤΟΥ DNIESTER

Το 450 π.Χ., για πρώτη φορά, ο Ηρόδοτος, ο πατέρας της ιστορίας, χρησιμοποίησε την έννοια "δέλτα" για να περιγράψει την κοίτη του ποταμού Νείλου, καθώς το σχήμα της του θύμισε το γράμμα "δέλτα" του Ελληνικού αλφάβητου. Στην Ευρώπη, περισσότεροι από 30 ποταμοί σχηματίζουν τέτοια δέλτα σε μια συνολική έκταση που απλώνεται σε 10 χιλιάδες εκτάρια. Ένα από αυτά είναι και το Δέλτα του Dniester.

Ο Ακαδημαϊκός Vernadsky V.I. θεωρεί τα δέλτα,σύμφωνα με τη βιολογική παραγωγικότητα, διότι μπορούν να συγκριθούν με τα οικοσυστήματα των κοραλλιογενών υφάλων και των τροπικών δασών. Στην Ουκρανική παράκτια περιοχή της Θάλασσας Azov και της Μαύρης Θάλασσας απαντώνται 19 Υγρότοποι Διεθνούς Σημασίας που συγκαταλέγονται στον κατάλογο Ραμσάρ για προστατευόμενους υγροτόπους. Για αυτό το λόγο, μπορεί να χαρακτηριστεί ως "Χρυσό Καταφύγιο της Ευρώπης". Πολλοί από αυτούς βρίσκονται στην Περιφέρεια της Οδησσού, περιλαμβανομένων των υγροτόπων του Δέλτα του Dniester.

Η Δράση του Ταμείου Φυσικής Κληρονομιάς για τη διατήρηση των υγροτόπων του Δέλτα του Dniester

Διαμαρτυρίες των ΜΚΟ

Με σκοπό την προστασία αυτής της σπουδαίας οικολογικής αξίας, ξεκίνησε το 1985 η ίδρυση ενός εθνικού πάρκου φύσης.

Πριν από τρία έτη κατασκευάστηκε ένα μεγάλο φράγμα ανάντη του ποταμού Dniester (700 χλμ.) για τον Σταθμό υδροηλεκτρικής ενέργειας Dniestrovskaya. Όταν ξεκίνησε να λειτουργεί το φράγμα, εξαφανίστηκαν οι φυσικές παλίρροιες κατά την άνοιξη. Πολλά είδη πουλιών σταδιακά έγιναν σπάνια. Το 1986, η Χαλκόκοτα -το σύμβολο του δέλτα- άρχισε να μεταναστεύει μόνιμα και σταμάτησε την αναπαραγωγή του στην περιοχή. Η Χαλκόκοτα αποτελεί δείκτη των οικολογικών συνθηκών του δέλτα. Εξαιτίας αυτού του εξαιρετικά επικίνδυνου φαινόμενου, οι οικολογικές οργανώσεις ανέλαβαν δράση. Από κοινού με μέλη ΜΚΟ και τους συναδέλφους Igor Shegolev and Vadim Gontarenko, δημοσιοποιήθηκε κάθε πληροφορία σχετική με τη σπουδαιότητα της βιοποικιλότητας του Δέλτα του Dniester μέσω εφημερίδων και με τη βοήθεια της Ακαδημίας Επιστημών. Οι ενέργειες αυτές αποσκοπούσαν στο να ενεργοποιήσουν τις δημόσιες αρχές προκειμένου να αλλάξουν την απόφασή τους για τη λειτουργία του σταθμού και να ιδρύσουν μια προστατευόμενη περιοχή. Το 1987 οργανώθηκε η πρώτη ΜΚΟ στην Ουκρανία.

Κατά την αρχή της λειτουργίας της η ΜΚΟ ξεκίνησε δράσεις διαμαρτυρίας εναντίον των περιβαλλοντικών προβλημάτων στην παράκτια περιοχή, ειδικά στη λεκάνη απορροής του Dienster. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αναχαίτιση της εκβάθυνσης με βυθοκόρο στο Dienster το 1989. Η ΜΚΟ αναχαίτισε τις παράνομες (χωρίς καμιά άδεια από τη δημόσια αρχή) δραστηριότητες όλων των εταιρειών από τη Μολδαβία που ασχολούνται με ναυτιλιακές δραστηριότητες στο ποτάμι (εξάγουν άμμο και χαλίκι στο Μολδαβικό μέρος του Dienster και συλλέγουν και χρησιμοποιούν αυτή την ύλη για πώληση στην όχθη του ποταμού στο Ουκρανικό μέρος). Ύστερα από μια εβδομάδα σοβαρής διαμάχης και αγώνων σταμάτησε εντελώς όλη η εξαγωγή άμμου και χαλικιού από το βυθό του ποταμού. Αυτό αποτέλεσε και την πρώτη νίκη μιας ΜΚΟ στην Ουκρανία όσον αφορά την αναχαίτιση μιας δραστηριότητας.

Το 1989 προτάθηκε να συμπεριληφθούν οι υγρότοποι στον κατάλογο των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά στην Ευρώπη καθώς και σε διεθνές επίπεδο.

Οικολογική εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση

Από το 1987 και εξής οργανώθηκε μια οικολογική εκστρατεία για ετήσια παρακολούθηση της κατάστασης του δέλτα και για να υπάρξει μια ενεργοποίηση για την προστασία της βιοποικιλότητας και των υγροτόπων συνολικά.

Το ίδιο διάστημα, ξεκίνησε και μια ετήσια οικολογική εκστρατεία για παιδιά. Συγκεντρώθηκαν από τα γύρω χωριά και από διαφορετικές περιοχές παιδιά και δάσκαλοι. Σκοπός ήταν να ενισχυθεί η περιβαλλοντική συνείδηση των παιδιών και να μάθουν να συνεργάζονται για την προστασία της φύσης. Παράλληλα, οι δάσκαλοι είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν για τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσαν να βελτιώσουν το μάθημα της βιολογίας στα σχολεία.

Στη συνέχεια, η εκστρατεία επεκτάθηκε και συμπεριλάμβανε σχολεία και παιδιά από άλλες τρεις πλευρές των ορίων ανάμεσα στην Ουκρανία, Μολδαβία, Transdnistria και τις άλλες χώρες -Ρωσία, Λευκορωσία. Πάνω από 1.700 νεαροί οικολόγοι έλαβαν μέρος σε αυτή την αναπτυξιακή κίνηση και ανακάλυψαν πολλές ενδιαφέρουσες πλευρές της ζωής στη φύση. Αυτή ήταν η αρχή μιας οικολογικής εκπαίδευσης για παιδιά και μιας συνεργασίας ανάμεσα στους γονείς και τη διοίκηση επικοινωνίας.

Χρησιμοποιήθηκαν επικοινωνιακά προγράμματα για παιδιά και εκδρομές με σκοπό τη διατήρηση των υγροτόπων (π.χ. με καθαρισμό φυσικών περιοχών από τα σκουπίδια και των μικρών καναλιών από υπερβολική συγκέντρωση ιζήματος).

Ένα Σύμβολο αυτής της δραστηριότητας στην Αφρικανικο-Ευρωπαϊκή περιοχή είναι η Χαλκόκοτα -σημαντικό είδος στο Δέλτα του Dienster. Το είδος αυτό φωλιάζει κάθε έτος ανά ζεύγη των 500-1.000 και μεταναστεύει μέσω της Μεσογείου προς την Αφρική.

Παράλληλα, επιτεύχθηκε καλή επικοινωνία και συνεργασία με την τοπική κοινωνία -μεταξύ των κατοίκων, των χρηστών και των τοπικών αρχών. Όλοι μαζί φυτεύουν δένδρα, καθαρίζουν τις ακτές από τα σκουπίδια και οργανώνουν κέντρα πληροφόρησης όπου μπορούν τα παιδιά να συνεργαστούν μεταξύ τους και να ανταλλάξουν ιδέες.

Ίδρυση προστατευόμενης περιοχής

Το Δέλτα του Dniester έχει μια μεγάλη ιστορία, η οποία χρονολογείται από τους Ελληνικούς χρόνους, πριν από 2.500 έτη. Από τότε έως και σήμερα, το Dniester προκαλούσε το θαυμασμό των ανθρώπων με τη θαυμάσια φύση του και τους άφθονους φυσικούς πόρους του. Από αυτήν την άποψη, είναι απαραίτητη η προστασία της περιοχής, καθώς εκεί απαντώνται πλούσια οικοσυστήματα με μια αφθονία βιοποικιλότητας. Το δέλτα αποτελεί επίσης έναν πόλο έλξης για τους ανθρώπους. Εκεί τους δίνονται δυνατότητες για παρατήρηση (εξαιρουμένης της περιοχής-πυρήνα του εθνικού πάρκου η οποία θα πρέπει να προστατευτεί αυστηρά), για αναψυχή και για κάποιες περιβαλλοντικά φιλικές επιχειρηματικές κινήσεις, όπως ο οικοτουρισμός. Ένας από τους σημαντικούς παράγοντες για την ίδρυση ενός εθνικού πάρκου ήταν ότι το Δέλτα του Dniester βρισκόταν κοντά (30 χλμ.) σε μεγάλο αστικό κέντρο -Οδησσός- με πληθυσμό πάνω από 1 εκατομμύρια κατοίκους.

Εντούτοις, το πρώτο βήμα ήταν εξαιρετικά δύσκολο. Υπήρξε έντονη αντιπαράθεση και διαμαρτυρίες από καλά οργανωμένους αλιείς και από κυνηγετικές ενώσεις. Λόγω της αφθονίας των φυσικών πόρων, στο δέλτα δραστηριοποιούνται πολλοί λαθροθήρες. Όλοι αυτοί αντιτέθηκαν στην ιδέα μας και επηρεάστηκαν και από τις ιδέες των δημοσίων αρχών.

Με τη νομοθεσία της πρώην ΕΣΣΔ ήταν εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί η ίδρυση ενός εθνικού πάρκου. Τα φυσικά καταφύγια συνήθως είναι εύκολο να τεθούν υπό καθεστώς διαχείρισης, όμως ένα τέτοιο καθεστώς προστασίας απαγορεύει οποιαδήποτε δραστηριότητα για την τοπική κοινωνία -επομένως χαρακτηρίζει μια αυστηρώς προστατευόμενη περιοχή. Συγκεντρώθηκαν όλα τα επίσημα έγγραφα και ετοιμάστηκαν επιστημονικά κείμενα για την ίδρυση ενός φυσικού καταφυγίου που θα αποτελούσε το πρώτο βήμα για ένα μελλοντικό εθνικό πάρκο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η κίνηση υποστηρίχθηκε από την "Euronature". Εκδόθηκε το έμβλημα της υγροτοπικής περιοχής -Η Χαλκόκοτα- και φυλλάδια σχετικά με το Δέλτα του Dniester, τα οποία διανεμήθηκαν στην τοπική κοινωνία και τις δημόσιες υπηρεσίες. Αυτή ενέργεια αποδείχθηκε ωφέλιμη ως προς την εκστρατεία ενημέρωσης.

Για την οργάνωση ενός φυσικού καταφύγιου χρειάστηκαν 8 έτη σκληρής εργασίας βήμα προς βήμα. Το 1993, ιδρύθηκαν 7.620 εκτάρια προστατευόμενης περιοχής στο Δέλτα του Dniester -το φυσικό καταφύγιο "Dnestrovskie plavny"- οι υγρότοποι του Δέλτα του Dniester.

Ύστερα από αυτό, ξεκίνησε η προσπάθεια ίδρυσης ενός εθνικού πάρκου. Το 1994, ο πρώτος πρόεδρος της Ουκρανίας L. Kravchuk ενδιαφέρθηκε ελάχιστα για τη διατήρηση σημαντικών φυσικών περιοχών, οι οποίες τελικά χαρακτηρίστηκαν ως προστατευόμενες περιοχές, περιλαμβανομένου του Δέλτα του Dniester. Για αρκετά χρόνια, ενημερώθηκαν τα παιδιά βάσει διαφορετικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, που υλοποιήθηκαν με την υποστήριξη της EUCC, της Ολλανδικής Πρεσβείας στο Κίεβο, το ίδρυμα Soros, το ISAR (ένα από αυτά ήταν το Πράσινο Νησί). Κοινός σκοπός όλων ήταν ότι πρέπει να προστατευτεί το Δέλτα του Dniester ως εθνικό πάρκο.

Το 1996 η Βουλή της Ουκρανίας υπέγραψε τη Σύμβαση Ραμσάρ και συνεπώς το Δέλτα του Dniester συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο των Διεθνώς Σημαντικών Υγροτόπων που προστατεύονται από τη Σύμβαση αυτή.

Με χρηματοδότηση από τη Δράση EECONET οργανώθηκαν μικρές περιηγήσεις των δημάρχων των τοπικών χωριών, γύρω από την περιοχή του δέλτα, για να επισκεφτούν το πρώτο Εθνικό Πάρκο της Ουκρανίας-Karpatskiy, το οποίο ιδρύθηκε το 1980. Η περιήγηση είχε μεγάλη σημασία, διότι μετά από αυτή οι δήμαρχοι κατάλαβαν τη σημασία του πάρκου για την τοπική κοινωνία. Μόλις επέστρεψαν από την περιήγηση, οι δήμαρχοι προσπάθησαν να πείσουν όλα τα τοπικά συμβούλια για την ανάγκη διατήρησης των φυσικών περιοχών. Δυστυχώς, οι ενέργειές τους δεν είχαν πλήρη επιτυχία. Ακόμη υπάρχει ανάγκη για περισσότερη δράση και προσπάθεια.

Το διάστημα 1997-2000, η οργάνωση συνεργάστηκε με το EPCEM (περιβαλλοντικό πρόγραμμα για φοιτητές-Ολλανδία) στο Δέλτα του Dniester, προκειμένου να διεξαχθεί μια έρευνα για την άποψη της τοπικής κοινωνίας σχετικά με την ιδέα ίδρυσης ενός εθνικού πάρκου. Η έρευνα αυτή πέτυχε το στόχο της και τα αποτελέσματα μας βοήθησαν ώστε να προχωρήσουμε σε λήψη κάποιων σοβαρών αποφάσεων.

Το 2001, πραγματοποιήθηκαν αρκετές συναντήσεις με τις τοπικές αρχές, προκειμένου να συνεχιστεί αυτή η εργασία και τελικά να ιδρυθεί ένα εθνικό πάρκο εντός του 2002. Τοπικοί δήμαρχοι και πολλοί από το τοπικό συμβούλιο ήρθαν στο καταφύγιο βιόσφαιρας του Δούναβη προκειμένου να ενημερωθούν για το ρόλο τους στις προστατευόμενες περιοχές. Παράλληλα, ενημερώθηκαν για τον τρόπο ζωής των ανθρώπων μέσα σε αυτές καθώς και για τον τρόπο επίλυσης ενδεχόμενων προβλημάτων. Αυτό το ταξίδι υποστηρίχτηκε εν μέρει από το χρηματοδοτικό ταμείο δράσης EECONET.

Τέλος, το 2001 λήφθηκε η απόφαση να χαρακτηριστεί το Belyaevsky εθνικό πάρκο. Αρκετούς μήνες πριν, δύο άλλες περιφέρειες -Belgorod-Dniestrovvsky και Ovidiopol υιοθέτησαν τις ίδιες αποφάσεις. Στις 11 Ιανουαρίου 2002, το δημοτικό συμβούλιο της Οδησσού αποφάσισε να ιδρύσει ένα εθνικό πάρκο σε μια περιοχή 21.400 εκταρίων.

Το Υπουργείο Οικολογίας και Φυσικών Πόρων της Ουκρανίας ετοιμάζει την υποβολή εγγράφων προς τον πρόεδρο της Ουκρανίας με σκοπό να ενσωματώσει τα έγγραφα αυτά -απόρροια προσπάθειας δεκαέξι ετών της δημόσιας συμμετοχής για το Δέλτα- στη νομοθεσία για το εθνικό πάρκο στο Δέλτα του Dniester.

Ανάγκες αποκατάστασης των υγροτόπων και σκοπός της αποκατάστασης

Οι ανθρωπογενείς πιέσεις στα σημεία συγκέντρωσης υδάτων των ποταμών και ειδικά στις περιοχές των δέλτα προκάλεσαν ραγδαίες αλλαγές. Μία από τις αλλαγές ήταν η διάβρωση εδάφους και κατά συνέπεια η ανύψωση της στάθμης της λάσπης στο δέλτα. Αυτό αποτελεί μια από τις πιο εμφανείς μεταμορφώσεις οι οποίες μετέβαλαν το υδρολογικό δίκτυο των πλημμύρων και μείωσαν την οικολογική ικανότητα των υγροτόπων. Το φαινόμενο αυξήθηκε σε επικίνδυνο βαθμό για τις λίμνες, μερικές από τις οποίες γέμισαν εξολοκλήρου από λάσπη σε μια επιστρωμάτωση πάχους 2,0-2,5 μέτρα. Εξαιτίας αυτού σταμάτησε η αποτελεσματική και πολύτιμη ανταλλαγή μεταξύ των διαφορετικών μερών των υγροτόπων. Οι ρηχές λίμνες στο κεντρικό μέρος του δέλτα εξαφανίστηκαν ολοκληρωτικά. Σε συνδυασμό με τις ανθρωπογενείς μεταβολές που υπέστη το δέλτα, μειώθηκε η οικολογική δυνητικότητα της περιοχής. Εάν συνεχιζόταν αυτή η κατάσταση, τότε η αφθονία των υγροτόπων και των οικοσυστημάτων θα είχε εξαφανιστεί.

Μία από τις πιο ριζικές μεταβολές που υπέστη το δέλτα λόγω ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, σχετιζόταν με τη στάθμη των ποταμών εξαιτίας της αποξήρανσης που έγινε προς όφελος της γεωργίας και της τεχνητής αλιείας. Κατά τη δεκαετία του '50, πραγματοποιήθηκε μια μαζική αποξήρανση, όμως οι πιο βαριές επιπτώσεις σημειώθηκαν στο τέλος της δεκαετίας του '60 και στις αρχές του '70. Κατά το χρονικό αυτό διάστημα πραγματοποιήθηκαν εργασίες αποξήρανσης, αναχωμάτων και ελέγχου της στάθμης για περισσότερα από 8.000 εκτάρια σε περιοχές του Δέλτα του Dniestr που ανήκουν στην Ουκρανία και τη Μολδαβία. Αυτό οδήγησε στην υποβάθμιση περίπου του 30% των φυσικών υγροτόπων. Σήμερα πρακτικά όλοι οι υγρότοποι έχουν μεταβληθεί σε αγροτική γη και δεξαμενές ιχθυοτροφίας.

Το πιο σημαντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει το Δέλτα του Dniester είναι η έλλειψη νερού -δεν υπάρχει πρόσβαση του νερού από τον ποταμό στους καλαμώνες και στα υγρολίβαδα. Το βασικό οδικό δίκτυο που διαπερνά το Δέλτα του Dniester, και είναι κατασκευασμένο παράλληλα με τον ποταμό αποκόβει την επικοινωνία των υγροτόπων με το ποτάμιο νερό. Η σύνδεση του ποταμού με τους υγροτόπους παρακωλύεται εξαιτίας των αναχωμάτων από τις αγροτικές αναπτυξιακές παρεμβάσεις που εκτελούνται στη Μολδαβία. Αυτό προκάλεσε, επίσης, αυξημένο πλημμύρισμα του οδικού δικτύου και κατά συνέπεια μεγάλες δαπάνες για τη διαχείριση του δρόμου. Το κοινό έργο μεταξύ Ουκρανίας-Μολδαβίας για τη διαχείριση υδάτων επανατροφοδότησε τους υγροτόπους με νερό από τον ποταμό. Αυτό το έργο πραγματοποιήθηκε στο Μολδαβικό μέρος των υγροτόπων, αλλά επηρεάσθηκε επίσης και το Ουκρανικό μέρος του Δέλτα του Dniester.

Ακόμα ένα έργο αποκατάστασης υγροτόπων αφορούσε τη βελτίωση των οικολογικών συνθηκών σε δύο επιπρόσθετα μέρη των υγροτόπων που καταστράφηκαν κατά το παρελθόν. Ανάμεσα στους σκοπούς του έργου ήταν να επιτευχθεί ορθή ανταλλαγή νερού ανάμεσα στον ποταμό και τους υγροτόπους, μέσω μετακίνησης μέρους των αναχωμάτων, εκκαθάρισης μικρών ρυακιών και αποκατάστασης των φυσικών συνδέσεων.

Το Ταμείο Δράσης EECONET υποστήριξε όλα τα έργα αποκατάστασης υγροτόπων τα οποία πραγματοποιήθηκαν κατά το 1999-2001, γνωστά με τους τίτλους "Ecobridje", "Ζωντανές Λίμνες" και "Όαση για τα πουλιά".

Με τον πλημμυρισμό των αποκαταστημένων υγροτόπων, αυξήθηκε ραγδαία η οικολογική ικανότητα. Εντούτοις, ο πλημμυρισμός επιβάρυνε τα πλούσια ρηχά υγρολίβαδα που στήριζαν την ωοτοκία των ψαριών και αποτελούσαν μέρη εύρεσης τροφής για πολλά υδρόβια πουλιά κατά την περίοδο φωλεοποίησης και μετανάστευσης.

Κατά συνέπεια, σήμερα, η επαναφορά των υποβαθμισμένων υγροτόπων στη φυσική τους κατάσταση αποτελεί έναν από τους πιο βασικούς μηχανισμούς για την αύξηση της αποδοτικότητας των υγροτόπων και για τη διατήρηση και την αναπαραγωγή της βιολογικής ποικιλότητας στο κάτω μέρος του ποταμού Dniester στην Ουκρανία. Αυτή η περιοχή αποκατάστασης είναι σημαντική για την Ουκρανία και τη Μολδαβία, καθώς αποτελεί σημαντική περιοχή τροφής και αναπαραγωγής για τα ακόλουθα είδη: Χουλιαρομύτα, Χαλκόκοτα, Λαγγόνα, Αργυροπελεκάνος και ο Αργυροτσικνιάς. Στις ωφέλειες που προέκυψαν περιλαμβάνεται η επέκταση της περιοχής ωοτοκίας και διαβίωσης των ψαριών αλλά και το οικονομικό όφελος λόγω των μειωμένων διαχειριστικών δαπανών για το βασικό οδικό δίκτυο.

Χορηγός του έργου ήταν το Ταμείο Δράσης EECONET (EAF) με την επίσημη υποστήριξη της τοπικής αυτοδιοίκησης της Οδησσού της Ουκρανίας, την περιφερειακή υπηρεσία Οδησσού του Υπουργείου Οικολογίας και φυσικών πόρων, την τοπική αυτοδιοίκηση του Μολδαβικού χωριού Palanka και το Υπουργείο Προστασίας της Φύσης στη Μολδαβία.

Με την ολοκλήρωση του έργου, το κοινό προσπάθησε να φέρει σε επαφή τις αρχές της Οδησσού, του Κιέβου και της Μολδαβίας προκειμένου να επιτευχθεί μια κοινή συνεννόηση για την επίλυση των προβλημάτων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ώστε η Μολδαβία να ζητήσει επισήμως την ίδρυση ενός καταφύγιου βιόσφαιρας που θα επεκτεινόταν εκτός των ορίων της. Μια ΜΚΟ σε συνεργασία με τις διοικητικές αρχές πραγματοποίησε έρευνα σχετική με το εάν ένα Εθνικό πάρκο που θα χρησιμοποιούνταν από επισκέπτες από τα χωριά Mayaky, θα μπορούσε να προωθήσει την αειφορική ανάπτυξη της περιοχής.

Η κατασκευή καινούριου δρόμου μέσα από το Φυσικό καταφύγιο προκάλεσε ακόμη μια δράση διαμαρτυρίας, η οποία συνέπεσε με συνάντηση πολιτικού κόμματος. Η κατασκευή του δρόμου σταμάτησε, καθώς κρίθηκε περιττή στην προκειμένη περίπτωση, και οι πρόεδροι της Ουκρανίας και της Μολδαβίας συμφώνησαν να παραμείνουν ως έχουν τα όρια του υφιστάμενου δρόμου. Έτσι, η ΜΚΟ ανέλαβε επιπλέον να βοηθήσει στην επίλυση των διοικητικών προβλημάτων, ενώ παράλληλα συνέχισε τις δράσεις προστασίας της φύσης.

Όλα αυτές οι ενέργειες που παρουσιάστηκαν, αποτελούν μερικά πρακτικά παραδείγματα δημόσιας συμμετοχής και δράσεων των ΜΚΟ στην Ουκρανία που αποσκοπούσαν στην προστασία της άγριας ζωής και στην αειφορική ανάπτυξη με την υποστήριξη, την υποβοήθηση και την εμπλοκή της τοπικής κοινωνίας.

Ο Ποταμός Dniester-αποτελεί μέρος της λεκάνης απορροής της Μαύρης Θάλασσας

Είναι παγκοσμίως γνωστό ότι η Μαύρη Θάλασσα αποτελεί τη μεγαλύτερη κλειστή και ανοξική θάλασσα. Η λεκάνη της Μαύρης Θάλασσας επιβαρύνεται ιδιαίτερα από ανθρώπινες δραστηριότητες λόγω των 171 εκατομμυρίων ανθρώπων που διαβιούν στη λεκάνη απορροής της, από τους οποίους τα 10 εκατομμύρια μόνο διαβιούν στη λεκάνη απορροής του Ποταμού Dniester. Οι ακτές της Μαύρης Θάλασσας είναι σημαντικές τουριστικές περιοχές, τις οποίες επισκέπτονται πάνω από 40 εκατομμύρια κατά τους θερινούς μήνες. Έως το 1992, η Μαύρη Θάλασσα δεν προστατευόταν από καμία κοινή πολιτική ή κάποιο νομικό καθεστώς. Πρόσφατα (Απρίλιος 1993) συντάχθηκε και κοινοποιήθηκε μια διακήρυξη κοινής πολιτικής, η Διακήρυξη της Οδησσού, από τους έξι υπουργούς περιβάλλοντος της Μαύρης Θάλασσας. Η Διακήρυξη επιβάλλει τη βελτιωμένη εκτίμηση και την παρακολούθηση των ρυπογόνων ουσιών καθώς και την ανάπτυξη περιεκτικών και συντονισμένων σχεδίων για την αποκατάσταση, τη διατήρηση και τη διαχείριση των ζώντων φυσικών πόρων.

Η Μαύρη Θάλασσα έχει εμβαδόν 461.000 τ.χλμ. και μέσο βάθος 1.240 μέτρα. Περίπου το 25% της περιοχής ανήκει στη βορειοδυτική ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα που έχει λιγότερο από 200 μέτρα βάθος. Σε αυτήν τη βορειοδυτική περιοχή εκβάλλουν οι μεγαλύτεροι ποταμοί (Δούναβης, Dnepr, Dniester και Yuzhnyy Bug). Η μόνη σύνδεση της θάλασσας αυτής με άλλες στη Μεσόγειο είναι μέσω του Βόσπορου, της Θάλασσας του Μαρμαρά και των Δαρδανελίων. Η περιοχή όπου επικοινωνούν είναι ρηχή (50 μέτρα) και στενή, ενώ η εισροή υφάλμυρου ύδατος από τη Μεσόγειο είναι μικρότερη από την εκροή επιφανειακού ύδατος από τη Μαύρη Θάλασσα. Η απώλεια ύδατος εξισορροπείται με την εκκένωση γλυκού νερού. Αυτές οι δύο πηγές εισροής είχαν ως αποτέλεσμα τη διαστρωμάτωση της στήλης ύδατος με πιο καθαρό νερό στην επιφάνεια και πιο πυκνό στο βάθος. Η διαφορά στην πυκνότητα και η απουσία κάθετης ροής προλαμβάνουν την ανάμειξη των δύο αυτών στρωμάτων και κατά συνέπεια τη διείσδυση οξυγόνου από την επιφάνεια προς το βυθό. Λόγω της αποσύνθεσης των οργανικών ουσιών, η Μαύρη Θάλασσα είναι μόνιμα ανοξική σε ένα βάθος κάτω από 150 έως 200 μέτρα, ενώ το 90% του συνολικού υδατικού όγκου είναι ανοξικό. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, συμβαίνει μια μεγαλύτερη υποβάθμιση της οργανικής ύλης καθώς το οξυγόνο δεσμεύει τα νιτρικά και κυρίως τα θειϊκά άλατα, κάτι που οδηγεί στην παραγωγή υδρογονικού θειούχου.

Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, έχει παρατηρηθεί μια σημαντική αύξηση του θρεπτικού φορτίου που μεταφέρεται μέσω των ποταμών και της ατμόσφαιρας προς τη Μαύρη θάλασσα. Αυτό ενδεχομένως οφείλεται στην εκτεταμένη χρήση απορρυπαντικών με φωσφορικά άλατα και στην επέκταση της γεωργίας. Περίπου το 65% του αζώτου εισάγεται στη Μαύρη Θάλασσα μέσω των ποταμών από το οποίο περίπου το 10% προέρχεται μόνο από τον Ποταμό Dniester. Το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης στη ρύπανση της περιοχής ανήκει στη γεωργία και τα οικιακά απόβλητα (31 και 26 % αντιστοίχως). Στις υπόλοιπες πηγές ρύπανσης ανήκουν η ατμοσφαιρική εναπόθεση (19%) και η βιομηχανία (17%). Οι ακριβείς υπολογισμοί είναι δύσκολο να γίνουν, γιατί τα δεδομένα για τις διάφορες πηγές είναι πολύ περιορισμένα.

Η σημασία των υγροτόπων

Ο Ποταμός Dniester έχει μήκος 1.350 χλμ., από τα οποία τα 550 χλμ. βρίσκονται στη Μολδαβία. Ο ποταμός έχει μέση ροή 322 m3/s και πλημμυρίζει 3 έως 11 φορές το χρόνο, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό για τη λειτουργία όλου του οικοσυστήματος. Οι υγρότοποι που απαντώνται στην περιοχή του Dniester, αποτελούν ένα από τα πιο πρωτόγονα υγροτοπικά οικοσυστήματα στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας όπου περιλαμβάνονται: εκτεταμένοι καλαμώνες, λίμνες γλυκού νερού, παράκτια δάση, πλημμυρισμένες πεδιάδες, βαλτώδη λιβάδια και πολλά σπάνια και απειλούμενα είδη.

Το Δέλτα του Dniester αποτελεί ένα μοναδικό οικολογικό σύστημα της ακτής της Μαύρης Θάλασσας στην Ουκρανία. Εκεί απαντώνται υγρότοποι γλυκού νερού, πολυάριθμα κανάλια, λίμνες, πλημμυρισμένα δάση, οργιώδης άγρια χλωρίδα και πανίδα, ενώ παράλληλα παρατηρείται σκληρή ανθρώπινη εργασία και πλούσια γεωργική παραγωγή.

Το άνω τμήμα του δέλτα ανήκει στη Μολδαβία και πρακτικά έχει αποξηρανθεί και μεταβληθεί σε αρόσιμη γη. Στο κάτω μέρος του δέλτα, που ανήκει στην Ουκρανία, βρίσκονται οι περισσότερες υγροτοπικές συγκεντρώσεις από όλη την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, οι οποίες καταλαμβάνουν έκταση μεγαλύτερη από 220 χλμ. Το τοπίο περιλαμβάνει ατελείωτα κανάλια και πολυάριθμες λίμνες όπως Beloye, Tudorovo, Putrino, Pisarskoye, Krugloye, Dragan. Οι πολύ καλές κλιματικές συνθήκες προσφέρουν ένα μοναδικό καταφύγιο για το φυτικό και το ζωικό βασίλειο. Αξιοσημείωτο είναι ότι όλο αυτό το οικοσύστημα απέχει μόλις 30 χλμ. από ένα μεγάλο πολιτιστικό κέντρο, δηλαδή την Πόλη της Οδησσού, από το λιμάνι της οποίας εξάγεται πόσιμο νερό από το Dniester σε όλο τον κόσμο.

Το Δέλτα του Ποταμού Dniester και η άγρια φύση του, που κατά κάποιον τρόπο θυμίζουν τον Αμαζόνιο, χρειάζεται άμεσα προσοχή και προστασία, όχι μόνο από την κυβέρνηση αλλά και από τον καθένα μας που επισκέπτεται την περιοχή για να απολαύσει τη μοναδική της ομορφιά.

Αξίες των υγροτόπων του Δέλτα του Dniester

Οι υγρότοποι του Δέλτα του Dniester αποτελούν σημαντικές ενδιάμεσες εκτάσεις μεταξύ ξηράς και νερού. Λόγω των αλληλεπιδράσεων ανάμεσα στα φυσικά, χημικά και βιολογικά συστατικά του οικοσυστήματος, παράγονται αγαθά και υπηρεσίες ιδιαίτερα σημαντικά για τις ανθρώπινες κοινωνίες, γνωστά ως αξίες του οικοσυστήματος:

Κοινωνικο-πολιτιστικές αξίες

Στους υγροτόπους του Dniester έχουν αναγνωριστεί διάφορες κοινωνικο-πολιτιστικές αξίες:

  • Αναψυχική αξία των υγροτόπων (σε αυτούς δεν περιλαμβάνεται το φυσικό καταφύγιο) που είναι ανοιχτοί προς το κοινό.
  • Εκπαιδευτική αξία: οι υγρότοποι του Dniester χρησιμοποιούνται από περιφερειακές και τοπικές ΜΚΟ (Διατήρηση της Άγριας Ζωής και τα παραρτήματά της) ως παράδειγμα για περιβαλλοντική εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση του κοινού όσον αφορά τη διατήρηση της φύσης.
  • Ιστορική αξία: εδώ και χρόνια, η περιοχή του Dniester προσελκύει πολλά άτομα διαφορετικής καταγωγής και εθνικότητας, και συντηρεί πολλές φυλές.

Το Δέλτα και οι εκβολές του Dniester αποτελούν μια από τις πιο σημαντικές και γνωστές ιστορικά περιοχές της Μαύρης Θάλασσας. Στην περιοχή βρίσκεται η Πόλη Belgorod-Dnestrovky, με ιστορία 2,5 χιλιάδων ετών και απαράμιλλη φυσική ομορφιά. Αποτελεί μία από τις 10 παλαιότερες πόλεις του κόσμου και κατά τη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της έχει αλλάξει δώδεκα φορές το όνομά της κρατώντας όμως πάντα στις ονομασίες της την ετυμολογική ρίζα "Bely"- που σημαίνει "λευκός"

Ένα από τα πιο αξιοθαύμαστα μνημεία είναι το φρούριο, που χτίστηκε ανάμεσα στον 14ο και τον 15ο αιώνα από τους κατοίκους της Σλαβονίας, και βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην εκβολή του Dniester. Αποτελεί πολύτιμο μνημείο ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας, το οποίο προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες από όλον τον κόσμο.

Η πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής στηρίζεται σε μια μακραίωνη παράδοση θερισμού των καλαμώνων και χρήση τους για την κατασκευή σκεπών, φραχτών καθώς και ως καύσιμη ύλη. Πολλά σπίτια στην Οδησσό, η οποία ιδρύθηκε το 1794, κατασκευάστηκαν με καλάμια από το δέλτα. Καλάμια, επίσης, χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή της διάσημης Όπερας της Οδησσού.

Στη μεγάλη πολιτιστική παράδοση αξίζει να αναφερθούν και η κατασκευή κεραμικών σκευών, το πλέξιμο καλαθιών καθώς και η παρασκευή κρασιού που ξεκίνησε από τον Swiss Frenchmen στις αρχές του 19ου αιώνα.

Οικονομικές αξίες

Οι οικονομικές αξίες μπορούν να διακριθούν σε δύο υποκατηγορίες:

  • Παραγωγικές αξίες (γεωργία, αλιεία, ιχθυοκαλλιέργεια και υλοτομία).
  • Καταναλωτικές αξίες (αλιεία, υλοτομία για καύσιμη ύλη, βόσκηση, κόψιμο καλαμώνων και κυνήγι).

Οικονομικές αξίες

Οι υγρότοποι του Dniester έχουν την ικανότητα να προσαρμόζονται σε διάφορες υδρολογικές και θρεπτικές καταστάσεις καθώς και σε διαφορετικά καθεστώτα αλατότητας και κατά συνέπεια είναι ιδιαίτερα σημαντικοί. Οι υγρότοποι διαδραματίζουν ένα σημαντικό ρόλο στην πρόληψη της διάβρωσης και τη διατήρηση της ποιότητας του νερού. Περιλαμβάνουν μια ποικιλία οικοτόπων με υψηλή παραγωγικότητα και αποτελούν καταφύγιο για σπάνια και απειλούμενα είδη, κυρίως της ορνιθοπανίδας.

Το δέλτα βρίσκεται μέσα στη ζώνη του Πόντου η οποία είναι μέρος της μεταναστευτικής διαδρομής των πουλιών. Στους υγροτόπους και την παράκτια ζώνη καταγράφονται κάθε έτος περισσότερα από 300 είδη πουλιών, γεγονός που σημαίνει ότι εδώ συγκεντρώνεται το 90% όλων των ειδών της ορνιθοπανίδας της Ουκρανίας. Τα πουλιά χρησιμοποιούν ποικίλους υγροτόπους για να ολοκληρώσουν τον ετήσιο κύκλο της ζωής τους. Ένα είδος ή και παρόμοια είδη μπορεί να χρησιμοποιήσουν διαφορετικούς οικοτόπους, ενώ αντίθετα διαφορετικά είδη μπορεί να χρησιμοποιήσουν έναν ή παρόμοιο οικότοπο. Έτσι, δημιουργείται μια κάθετη και οριζόντια σύνδεση ανάμεσα σε αρκετά είδη πουλιών και στα δομικά και λειτουργικά στοιχεία των υγροτοπικών οικοσυστημάτων.

Οικογένειες πουλιών όπως Pelicanidae, Phalacrocoridae, Ardeidae, Ciconiidae, Threskiornithidae, Charadriidae, Laridae, Anatidae, Rallidae, Gruidae φιλοξενούνται στους οικοτόπους αυτούς είτε κάνοντας μια ενδιάμεση στάση κατά τη μεταναστευτική τους διαδρομή είτε κάνοντας ένα πέρασμα κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Προκειμένου να διαφυλαχτεί αυτή η άφθονη ποικιλότητα των ειδών των μεταναστευτικών πουλιών που απαντώνται στο Δέλτα του Dniester, θα πρέπει να προστατευτεί το σύνολο της ποικιλότητας των οικοτόπων, καθώς αυτοί αποτελούν σημαντικούς φυσικούς βιότοπους ειδών.

Ωστόσο, σε μερικές περιοχές όπου σημειώνονται οι κατεξοχήν ανθρώπινες δραστηριότητες όπως δεξαμενές ιχθυοτροφείων, κ.ά. είναι δύσκολη η προστασία των πουλιών. Τις περισσότερες φορές λόγω της ανθρώπινης παρουσίας τα πουλιά τρομάζουν ή ακόμη χειρότερα σκοτώνονται από τον άνθρωπο. Και δεν πρόκειται μόνο για κοινά είδη όπως οι κορμοράνοι, οι γλάροι και οι πάπιες αλλά και για πολλά σπάνια είδη. Για το λόγο αυτό η προστασία των μεταναστευτικών ειδών στις περιοχές αυτές κρίνεται ιδιαιτέρως αναγκαία. Το δίκτυο των οικοτόπων στο Δέλτα του Dniester φιλοξενεί πάνω από 100 είδη πουλιών από τα οποία τα περισσότερα είναι υδρόβια που καταφεύγουν εδώ για φωλεοποίηση. Πολλά τέτοια είδη Ardeidae, Threskiornithidae, Anatidae και Rallidae φωλιάζουν σε αυτούς τους οικοτόπους και κυρίως μέσα στους καλαμώνες. Οι οικότοποι αυτοί συγκαταλέγονται στον κατάλογο των υγροτόπων Ραμσάρ και για αυτό θα πρέπει να αναγνωριστεί η διεθνής σημασία τους με τη λήψη μέτρων διατήρησης και διαχείρισης των φυσικών πόρων.

Οι χειμερινές περίοδοι στο Δέλτα του Dniester χαρακτηρίζονται ήπιοι με ασταθείς θερμοκρασίες που κυμαίνονται κοντά στους μηδέν βαθμούς Κελσίου. Ωστόσο, κατά τις χειμερινές περιόδους των ετών 1995-1996, 1996-1997, 1999-2000 και 2002-2003, σχεδόν όλη η έκταση του δέλτα καλύφθηκε από χιόνι και η θαλάσσια περιοχή από πάγο. Υδάτινη ροή υπήρχε μόνο σε κάποιες συγκεντρώσεις υφάλμυρου νερού και στην παράκτια θαλάσσια ζώνη.

Η ποικιλία των βιοτόπων, ο ήπιος χειμώνας και η παροχή άφθονης τροφής ελκύουν πολλά είδη πουλιών από την Ευρώπη για να ξεχειμωνιάσουν στο Δέλτα του Dniester. Τα περισσότερα ανήκουν στην οικογένεια των Anatidae. Μερικές χρονιές ο συνολικός αριθμός έφτασε τα 30-50.000 άτομα. Κατά την περίοδο του χειμώνα οι πιο σημαντικοί οικότοποι είναι αυτοί που βρίσκονται στο Βορειοδυτικό μέρος του Dniestrovsky, όπου τα πουλιά καταφεύγουν για αναζήτηση τροφής και για προστασία. Οι χήνες προτιμούν τα τεχνητά οικοσυστήματα για διατροφή. Για κάποιες χρονιές, η ομάδα αυτή υπήρξε η πιο χαρακτηριστική της χειμερινής ορνιθοπανίδας του Δέλτα του Dniester. Λόγω του ότι τρέφονται από τα νεαρά άτομα του σταριού, οι ομάδες αυτές απειλούνται ιδιαίτερα από τον άνθρωπο. Κατά τη χειμερινή περίοδο, υπάρχουν τέσσερα είδη χήνας στους υγροτόπους του Dniester, όπως: Anser fabalis, Anser erythropus, Anser anser, Rufibrenta ruficollis, Anser albifrons. Το τελευταίο είναι και το πιο πολυάριθμο, καθώς κατά τη χειμερινή περίοδο, αριθμεί περισσότερα από 30.000 άτομα. Τρέφεται από τα σιτάρια των χωραφιών. Το είδος Rufibrenta ruficollis που έρχεται από τη Ρωσία, όπου και φωλιάζει, βρίσκεται σε μικτά κοπάδια με το Anser albifrons. Τον Ιανουάριο του 2001 καταγράφηκε ο αριθμός ρεκόρ των 12.000 πουλιών αυτού του είδους στο Δέλτα του Dniester, όπου είχαν σταματήσει για διανυκτέρευση και αναζήτηση τροφής στους φυσικούς παράκτιους οικοτόπους και τα χωράφια.

Για όλους αυτούς τους λόγους, το Δέλτα του Dniester είναι ένας πολύ σημαντικός οικολογικός διάδρομος. Το 2000, το ουκρανικό κοινοβούλιο υπέγραψε ένα νόμο που αφορούσε τα Οικολογικά Δίκτυα στην Ουκρανία. Σύμφωνα με το νόμο αυτό, το Δέλτα του Dniester αναγνωρίζεται ως ιδιαίτερα σημαντική οικολογική ζώνη για τη λεκάνη του Dniester και για την παράκτια περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και της Θάλασσας Azov. Η περιοχή είναι ιδανική για το δίκτυο Econet στην Ευρώπη.



Ο δικτυακός τόπος είναι βελτιστοποιημένος για εμφάνιση σε Internet Explorer 4 και άνω