Παράδειγμα. Στρατηγική για την Ευαισθητοποίηση του Κοινού, Απόθεμα Βιόσφαιρας στο Δέλτα του Δούναβη (DDBR)

Στρατηγική για την Ευαισθητοποίηση του Κοινού - το βασικό μέσο ανάπτυξης της δημόσιας ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης, της οικολογικής εκπαίδευσης και επικοινωνίας μεταξύ των εμπλεκόμενων ομάδων στο Απόθεμα Βιόσφαιρας στο Δέλτα του Δούναβη (DDBR).

Στόχος της Στρατηγικής για την Ευαισθητοποίηση του Κοινού:
Βασικός σκοπός της Στρατηγικής είναι η υποστήριξη της διατήρησης και της αειφορικής διαχείρισης των φυσικών πόρων του Δέλτα του Δούναβη, με παράλληλη βελτίωση των κοινωνικο-οικονομικών ωφελειών προς την τοπική κοινωνία, καθώς και η οικονομική βιωσιμότητα της Διοίκησης του Αποθέματος Βιόσφαιρας στο Δέλτα του Δούναβη (DDBRA), μέσω της εφαρμογής ενός ολοκληρωμένου και με σαφείς στόχους σχεδίου σχετικά με δραστηριότητες ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του κοινού.

Αναγκαιότητα για μια Στρατηγική για την Ευαισθητοποίηση του Κοινού
Το DDBRA έχει αναγνωρίσει τη σημασία που έχει μια Στρατηγική Ευαισθητοποίησης. Η ανάγκη αυτή έχει αναγνωριστεί λόγω διαφόρων αιτίων, όπως:
- Η κρίσιμη κατάσταση των σημαντικών, παγκοσμίως, φυσικών πόρων του Δέλτα του Δούναβη.
- Η αναγνώριση του κεντρικού ρόλου που διαδραματίζουν η τοπική κοινωνία και οργανισμοί όσον αφορά την επιτυχή διαχείριση και ανάπτυξη του DDBR.
- Η ανεπαρκής ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών και οργανώσεων, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, σχετικά με το DDBRA και με θέματα διατήρησης ευρύτερα.
- Η ευκαρία της προβολής της 10ης Επετείου του DDBRA και του έργου GEF.
- Οι γενικότερες ωφέλειες που απορρέουν από μια ολοκληρωμένη ενημέρωση για μια αειφορική κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.

Προετοιμασία της Στρατηγικής
Η προετοιμασία της Στρατηγικής χρηματοδοτήθηκε από το Έργο για τη Βιοποικιλότητα του Δέλτα του Δούναβη (GEF) και έλαβε την υποστήριξη του διεθνούς οργανισμού για τη διατήρηση της Χλωρίδας και της Πανίδας. Η Στρατηγική ετοιμάστηκε ανάμεσα στον Οκτώβριο του 1999 και το Μάιο του 2000. Μερικές από τις σημαντικές πτυχές που λήφθηκαν υπόψη κατά την προετοιμασία της Στρατηγικής αυτής, ήταν:
- Πρόκειται για την πρώτη Στρατηγική για την Ευαισθητοποίηση του κοινού που έχει αναπτυχθεί για προστατευόμενη περιοχή στη Ρουμανία.
- Ένα μεγάλο σύνολο εμπλεκόμενων ομάδων συμμετείχε ενεργά κατά την προετοιμασία της.
- Οι συμμετοχικές προσεγγίσεις που εφαρμόσθηκαν βοήθησαν στην ανάπτυξη μιας πιο ολοκληρωμένης, αποτελεσματικής και αποδεκτής Στρατηγικής.
- Το DDBRA αναγνώρισε τη σημασία της διαβούλευσης των εμπλεκόμενων ομάδων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και υιοθέτησης πολιτικής.
- Οι συμμετοχικές προσεγγίσεις αποδείχτηκαν αποτελεσματικές ως προς την εξομάλυνση των αντιπαραθέσεων, την αλλαγή στάσεων, τη θεμελίωση συνεργασιών και τη διάδοση της πληροφορίας.
- Έγινε μια ευρεία προσέγγιση ευαισθητοποίησης του κοινού, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για πολλές διαφορετικές οργανώσεις και μηχανισμούς που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν, προκειμένου να καλλιεργηθεί μια ατμόσφαιρα ευαισθητοποίησης όχι μόνο για το DDBRA και το Δέλτα του Δούναβη, αλλά επίσης και για γενικότερα κοινωνικά και περιβαλλοντικά θέματα.
- Αυτό είναι μόνο το πρώτο βήμα με σκοπό την αύξηση της συμμετοχής των εμπλεκόμενων ομάδων στο DDBRA, αλλά και την καλλιέργεια διαλόγου και τη διάδοση των πληροφοριών. Απομένουν ακόμη να γίνουν πολλές βελτιώσεις.

Βασικά θέματα
Έχει αναγνωριστεί ένα σύνολο βασικών θεμάτων τα οποία θα παρουσιάζει η Στρατηγική για την Ευαισθητοποίηση του Κοινού. Έχουν χαρακτηριστεί ως πρωταρχικά ζητήματα από οργανισμούς που συμμετέχουν στην προετοιμασία της Στρατηγικής και από το προσωπικό του DDBRA, και έχουν προσδιοριστεί βάσει πρότερης εμπειρίας σχετικής με την εργασία μέσα στο Δέλτα του Δούναβη (από δράσεις έργου GEF, το DDI, το BirdLife International, κ.λπ.).

Τα δώδεκα βασικά θέματα που αναγνωρίστηκαν είναι:
1. Ρύπανση
2. Κατανόηση των λόγων ίδρυσης του DDRB
3. Δημόσια εικόνα του DDBRA
4. Οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες της τοπικής κοινωνίας
5. Εσωτερική επικοινωνία στο DDBRA
6. Επικοινωνία ανάμεσα στο DDBRA και στις τοπικές εμπλεκόμενες ομάδες
7. Πλήθος διαφορετικών διοικητικών φορέων που εμπλέκονται στη διαχείριση του DDBR
8. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Ευαισθητοποίηση
9. Ερμηνεία της νομοθεσίας
10. Εκμετάλλευση φυσικών πόρων
11. Ανεκμετάλλευτες δυνατότητες για τον τουρισμό
12. Διατήρηση των τοπικών παραδόσεων και του πολιτισμού.

Ομάδες-Στόχοι (Εμπλεκόμενες ομάδες)
Ένα σύνολο διαφορετικών ομάδων ατόμων έχουν κάποιο ενδιαφέρον για το Δέλτα του Δούναβη, ή ασκούν την επιρροή τους κατά κάποιον τρόπο. Η Στρατηγική για την Ευαισθητοποίηση του Κοινού στο Δέλτα του Δούναβη σχεδιάστηκε για να περιλάβει όσο το δυνατόν περισσότερες ομάδες. Ωστόσο, είναι σημαντικό η δημόσια ευαισθητοποίηση να απευθύνεται σε συγκεκριμένες ομάδες-κλειδιά.
Τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για την αναγνώριση των ομάδων-στόχων, ήταν:

Το επίπεδο άμεσης επιρροής που ασκεί η ομάδα στο Δέλτα του Δούναβη.
Η ικανότητα της ομάδας να επηρεάζει το Δέλτα του Δούναβη (από περιβαλλοντική, κοινωνική, οικονομική, πολιτική ή νομοθετική άποψη).
Ο βαθμός στον οποίο οι αντιλήψεις ή η στάση της ομάδας θα πρέπει να αλλάξουν προκειμένου να επιτευχθεί μια αποτελεσματική διατήρηση του DDBR.

 

Προτεραιότητα Ομάδα-Στόχος
Κρίσιμη Οι ντόπιοι (όλες οι κοινωνίες που διαβιούν μέσα στο DDBR, κυρίως τα άτομα που κάνουν χρήση των πόρων του Δέλτα του Δούναβη)
Τουρίστες
Τοπικές αρχές (όλοι οι υπεύθυνοι νομοθετικών και εκτελεστικών αποφάσεων, περιλαμβανομένου του Δημοτικού Συμβουλίου της Tulcea, της κυβέρνησης και των πολιτικών).
Υψηλή Η DDBRA (διοικητικό προσωπικό και φύλακες) ΜΜΕ (εφημερίδες, ραδιόφωνο, τηλεόραση) Επιχειρήσεις και επενδυτές που δρουν μέσα στο DDBR
Παιδιά, φοιτητές και δάσκαλοι
Εθνικοί και διεθνείς χορηγοί
Μέτρια Τοπικές ΜΚΟ
Ειδικοί επιστήμονες
Θρησκευτικές ομάδες
Οι κάτοικοι της Tulcea
Ηλικιωμένοι
Χαμηλή Διεθνείς εταίροι
Ομάδες εθνικού επιπέδου
   

Συλλογή πληροφοριών
Οι κύριες πηγές για τη συλλογή των πληροφοριών είναι: δημόσιες συναντήσεις, συναντήσεις εργασίας, προσωπικές συναντήσεις, e-mail, επιστολές.

Μηχανισμοί επικοινωνίας ανάμεσα στις εμπλεκόμενες ομάδες
Το Σχέδιο Δράσης της Διοίκησης του Αποθέματος Βιόσφαιρας του Δέλτα του Δούναβη περιγράφει τις δραστηριότητες που πρέπει να γίνουν για την ενδυνάμωση της εφαρμογής της Στρατηγικής για την Ευαισθητοποίηση του Κοινού. Αυτές οι δραστηριότητες ομαδοποιούνται έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στα 12 βασικά θέματα με τα οποία ασχολείται η Στρατηγική. Οι δραστηριότητες περιγράφονται με τη χρήση μηνυμάτων ή πληροφορίας την οποία το DDBRA επιθυμεί να μεταδώσει για τη βελτίωση της επικοινωνίας και την πρόσβαση στην ενημέρωση, αλλά και για την αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού.

Για κάθε μήνυμα, αναγνωρίσθηκε το κοινό-στόχος ή η εμπλεκόμενη ομάδα. Για την κάθε ομάδα-στόχο μπορεί να χρειάζεται διαφορετικός τύπος παραλαβής ή μετάδοσης του μηνύματος, κάτι που φαίνεται από τον μηχανισμό του σχεδίου δράσης.

   
Μηχανισμός Περιγραφή
Έντυπα φυλλάδια Τα φυλλάδια παράγονται εύκολα και παρέχουν ενημέρωση ή προωθούν συγκεκριμένα θέματα σε διαφορετικές ομάδες-στόχους
Ραδιοφωνικά προγράμματα Το ραδιόφωνο αποτελεί έναν από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους προσέγγισης της τοπικής κοινωνίας του Δέλτα του Δούναβη, αλλά και άλλων τοπικών και εθνικών ομάδων-στόχων. Το DDBRA θα χρησιμοποιήσει ραδιοφωνικά μηνύματα και προγράμματα για να μεταδώσει πληροφορίες για θέματα που σχετίζονται με το DDBR.
Ενημερωτικό υλικό Για κάποια συγκεκριμένα θέματα ή για την πληροφόρηση των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων απαιτείται να παραχθεί ενημερωτικό υλικό σε μια εύληπτη μορφή.
Το DDBRA θα παραγάγει υλικό ανάλογα με τις συγκεκριμένες ανάγκες, π.χ. εάν οι τοπικές κοινωνίες επιθυμούν πιο γενική πληροφόρηση σχετικά με την αλιεία, ή οι τουρίστες θέλουν πληροφορίες σχετικά με το σύστημα εγκαταστάσεων και μεταφορών εντός του Δέλτα του Δούναβη. Η μορφή και ο περιεχόμενο του ενημερωτικού αυτού υλικού ποικίλει ανάλογα με το θέμα και το κοινό-στόχο.
Δελτία τύπου Το DDBRA θα συντάσσει και θα αποστέλλει στα ΜΜΕ δελτία τύπου για τρέχοντα θέματα και γεγονότα. Τα δελτία τύπου θα αποσταλούν κυρίως σε ΜΜΕ για την αποτελεσματική ενημέρωση των ομάδων-στόχων.
Εκθέσεις Το DDBRA θα παραγάγει λεπτομερείς τεχνικές εκθέσεις για συγκεκριμένα θέματα, όπου απαιτείται. Οι εκθέσεις αυτές θα εστιάζουν σε συγκεκριμένες οργανώσεις ή ομάδες και θα παρέχουν σημαντική και θεμελιώδη ενημέρωση για τα θέματα αυτά.
Κατ' ιδίαν συναντήσεις Οι προσωπικές συναντήσεις αποτελούν έναν θεμελιώδη μηχανισμό στο σύνολο των εργασιών της DDBRΑ, διασφαλίζοντας αποτελεσματική και κατανοητή επικοινωνία ανάμεσα στις ομάδες στόχους. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε σχέση με την τοπική κοινωνία που ζει στο Δέλτα του Δούναβη όπου οι φύλακες θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε θέματα επικοινωνίας.
E-mail Το E-mail (ηλεκτρονικό ταχυδρομείο) είναι ουσιώδες για τακτική και αποτελεσματική επικοινωνία και διάδοση της πληροφόρησης ανάμεσα στις ομάδες, ειδικά σε εθνικό επίπεδο και με ομάδες που συνεργάζονται στενά και τακτικά με το DDBRA (π.χ. χορηγοί έργου, εθνικές και διεθνείς ΜΚΟ και άλλοι εταίροι).
Δημόσιες συναντήσεις Οι δημόσιες συναντήσεις είναι χρήσιμες για ανοιχτές συζητήσεις και παρουσιάσεις ανάμεσα σε συγκεκριμένες ομάδες -για παράδειγμα, τοπικές επιχειρήσεις και εκπρόσωποι της τοπικής κοινωνίας. Συγκεκριμένα, παρέχουν ένα πιο προσωπικό φόρουμ για ανταλλαγή πληροφοριών και δίνουν την ευκαιρία για διατομεακή συζήτηση, η οποία δεν είναι εφικτή μέσω άλλων μηχανισμών.
Συνεντεύξεις τύπου Οι συνεντεύξεις τύπου προσφέρουν έναν αποτελεσματικό τρόπο για άμεση επικοινωνία με τα ΜΜΕ, προκειμένου να συζητηθούν συγκεκριμένα θέματα με αρκετές ομάδες ταυτοχρόνως.
Άρθρα σε εφημερίδες Τα άρθρα σε εφημερίδες για βασικά θέματα αποτελούν έναν επιπρόσθετο μηχανισμό για να επιτευχθεί επαφή με το ευρύ κοινό, σε εθνικό και τοπικό επίπεδο.
Τηλεοπτικά προγράμματα Τα τηλεοπτικά προγράμματα όπου παρουσιάζονται βασικά θέματα, επίσης, αποτελούν έναν επιπρόσθετο μηχανισμό για να επιτευχθεί επαφή με το ευρύ κοινό, σε εθνικό και τοπικό επίπεδο.
Επιστολές Οι επιστολές είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να δοθούν βασικές πληροφορίες σε συγκεκριμένα άτομα, κυρίως σχετικά με πρόσφατες ή προγραμματιζόμενες εκδηλώσεις.
Συναντήσεις εργασίας Οι συναντήσεις εργασίας απευθύνονται σε μικρές σχετικώς ομάδες και αποτελούν μηχανισμό για συζήτηση και εκ βάθους ενημέρωση σχετικά με συγκεκριμένα θέματα. Επιτρέπουν την κατάρτιση σε βασικές δεξιότητες και την επίτευξη συναίνεσης για βασικά θέματα.
Ιστοσελίδα DDBRA Η ιστοσελίδα είναι ένας δυναμικός μηχανισμός για διάδοση των πληροφοριών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, ειδικά για την προβολή της σημασίας του Δέλτα του Δούναβη, καθώς και για διάδοση των χρήσιμων συμπερασμάτων που απορρέουν από την εμπειρία του DDBRA. Η ιστοσελίδα αποτελεί ένα αποτελεσματικό εργαλείο διεθνούς προβολής του Δέλτα του Δούναβη και της δουλειάς που κάνει το DDBRA.
Τοπικά και εθνικά γεγονότα Τα τοπικά και εθνικά γεγονότα αποτελούν έναν καλό μηχανισμό για το DDBRA προκειμένου να υπάρχει επαφή με ένα ευρύ κοινό σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Πρωτίστως, αφορούν εκδηλώσεις που οργανώνονται για άλλους σκοπούς (π.χ. γιορτή αλιείας, επέτειος 10 ετών από την ίδρυση της DDBRA). Θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιηθούν και ευρωπαϊκές ή διεθνείς εκδηλώσεις προκειμένου να αναδειχθεί η σημασία του Δέλτα του Δούναβη παγκοσμίως.


χάρτης του Δέλτα του Δούναβη