Βρίσκεστε εδώ: / Μελέτη Περιπτώσεων / Αρκτικός τουρισμός

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Λέξεις-Κλειδιά
Προβλήματα και αντιπαραθέσεις τουρισμού σε υψηλά γεωγραφικά πλάτη.

Τα τελευταία έτη, γίνεται ολοένα και περισσότερο διάσημος ο τουρισμός υψηλού γεωγραφικού πλάτους. Εξαιτίας των οικονομικών προβλημάτων που υπάρχουν στη Ρωσία, ακόμη και τα μεγαλύτερα παγοθραυστικά σκάφη του κόσμου έχουν ξεκινήσει να απασχολούνται σε τουριστικές κρουαζιέρες στην Αρκτική. Οι παράκτιες περιοχές που βρίσκονται σε υψηλό γεωγραφικό πλάτος είναι ιδιαίτερα ελκυστικές για τους τουρίστες. Ο Ρώσικος τομέας στην Ευρώπη μπορεί να διακριθεί σε δύο βασικές υποκατηγορίες:

  • Ακτές του Barent και των Λευκών Θαλασσών.Πρόκειται για περιοχή η οποία είναι λιγότερο ή περισσότερο κατοικημένη. Εντούτοις, οι βασικοί δρόμοι, τα κυνηγετικά καταφύγια ή οι εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις του παρελθόντος, παραμένουν ακόμη.
  • Αρχιπέλαγος υψηλού γεωγραφικού πλάτους. Οι κρουαζιέρες στη γη της Franz Josef και τα νησιά Nova Zembla μπορεί να περιλαμβάνουν ακόμη και μια επίσκεψη στο Βόρειο Πόλο σε παγοθραυστικά με ατομική ενέργεια (π.χ. Yamal) ή επίσκεψη με ελικόπτερα. Στις περιοχές αυτές δεν υπάρχει μόνιμος πληθυσμός και απουσιάζουν οι ολοκληρωμένες υποδομές.

 

Τα κύρια προβλήματα

Οι βασικές αντιπαραθέσεις που αντιμετωπίζει ο τουρισμός υψηλού γεωγραφικού πλάτους, αφορούν κυρίως τα ακόλουθα:

Ανεπαρκής υποδομή. Κατά την επίσκεψή τους στις λεγόμενες Αρκτικές ερήμους, οι τουρίστες συχνά δεν μπορούν να συμπεριφερθούν αειφορικά, ακόμη και αν το επιθυμούν. Για παράδειγμα, η απουσία ειδικά κατασκευασμένων μονοπατιών επάνω σε πλατφόρμες στις περιοχές των Αρκτικών νήσων (βλέπε παρακάτω), έχει ως αποτέλεσμα να καταπατείται η λεπτή κάλυψη βλάστησης που υπάρχει. Το γεγονός αυτό ανησυχεί τους τουρίστες, ωστόσο δεν μπορούν να το αποφύγουν ή να αλλάξουν με κάποιον τρόπο την κατάσταση. Επιπλέον, η ανάπτυξη υποδομών δεν αποτελεί στόχο κάποιου έργου, καθώς οι λίγοι τουριστικοί πράκτορες του Αρκτικού τουρισμού δεν ενδιαφέρονται να κάνουν μεγάλες επενδύσεις, γεγονός που ενισχύεται και από το ότι δεν υπάρχουν υπηρεσίες ελέγχου της περιοχής οι οποίες θα μπορούσαν να τους επιβάλλουν κάτι τέτοιο. Παρόμοιο παράδειγμα είναι και το έδαφος Franz Josef, το οποίο νομικά αποτελεί Προστατευόμενη Περιοχή, όμως απουσιάζει κάποια μόνιμη υπηρεσία προστασίας. Συνεπώς, ο τουρισμός στην περιοχή είναι ουσιαστικά ανεξέλεγκτος. Τυπικά, στο προσωπικό των Αρκτικών κρουαζιερόπλοιων περιλαμβάνονται ειδικοί παρατηρητές που εκπροσωπούν υπηρεσίες προστασίας της φύσης της περιοχής. Οι άνθρωποι, όμως, αυτοί δεν έχουν συνήθως τα απαραίτητα προσόντα για τη συγκεκριμένη θέση (δηλαδή δεν αποτελεί ειδικότητά τους) και εξαρτώνται από τους υπεύθυνους οργάνωσης των τουριστικών δραστηριοτήτων, καθώς η εταιρεία τους παρέχει δωρεάν υπηρεσίες (π.χ. διατροφή σε πολύ καλό εστιατόριο).

Παράβλεψη των φυσικών διαδικασιών.Σε περιοχές υψηλού γεωγραφικού πλάτους, δείγματα ζωής υπάρχουν κυρίως σε μικρές περιοχές (βλάστηση, αποικίες πουλιών, φωλιές από φώκιες, ακτές με θαλάσσιους ίππους και εδάφη καλυμμένα με πάγους). Οι περιοχές αυτές είναι και οι πιο ελκυστικές για τον άνθρωπο αλλά και τη φύση. Συχνά τις επισκέπτονται και οδηγοί με τα πόδια ή με βάρκες, αλλά και τουρίστες που κάνουν εκδρομές με ελικόπτερο.

Ανεπαρκής σχεδιασμός τουριστικής ανάπτυξης. Σχεδιάζονται μόνο βραχυπρόθεσμες δραστηριότητες.

Ελλιπής περιβαλλοντική γνώση των τουριστικών πρακτόρων. Οι εκδρομές που γίνονται με τα παγοθραυστικά πλοία στις περιοχές όπου βρίσκονται παράκτιοι βράχοι με αποικίες πουλιών, δεν προκαλούν κάποια ζημία στο περιβάλλον αυτό. Αντιθέτως, οι εκδρομές με ελικόπτερο είναι εξαιρετικά επικίνδυνες για τις φωλιές και τα νεαρά πουλιά. Επιπλέον, πολλοί τουρίστες έρχονται με ταχύπλοα για να βγάλουν φωτογραφίες τους θαλάσσιους ίππους ή τις πολικές αρκούδες και πλησιάζουν στα ζώα αυτά όσο πιο κοντά γίνεται, γεγονός που τα ενοχλεί. Δυστυχώς, αυτού του τύπου εκδρομές για φωτογράφηση ζώων είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς στους τουρίστες οι οποίοι πληρώνουν αρκετά λεφτά για να τις κάνουν. Καταλήγοντας, φαίνεται ότι η περιβαλλοντική γνώση των τουριστικών πρακτόρων είναι ανεπαρκής και ότι κύριος σκοπός τους είναι η ευχαρίστηση των τουριστών-πελατών τους.

Χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης. Η περιβαλλοντική γνώση των τουριστικών πρακτόρων και οδηγών που εργάζονται στην Αρκτική δεν είναι πάντα επαρκής. Συνήθως, δεν έχουν λάβει κάποια ειδική επαγγελματική κατάρτιση και πιστοποίηση. Επίσης, απουσιάζει ένας Ειδικός Κώδικας Επικοινωνίας για τις Αρκτικές Ακτές (που να απευθύνεται και σε υπεύθυνους οργάνωσης τουρισμού και σε τουρίστες). Έτσι, επικρατεί μια κατάσταση κατά την οποία οι υπεύθυνοι οργάνωσης των τουριστικών δραστηριοτήτων, και δεν έχουν όλη την απαραίτητη γνώση και τις προδιαγραφές, αλλά και δεν ελέγχονται για το έργο τους.

Παραμελημένη φέρουσα ικανότητα. Η υψηλή βλάστηση που απαντάται στην Αρκτική είναι εξαιρετικά ευάλωτη και η αποκατάστασή της γίνεται με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς. Η επίσκεψη περιοχών υψηλού γεωγραφικού πλάτους από πολλούς τουρίστες έχει επιπτώσεις στη βλάστηση (π.χ. σχεδόν χίλιοι τουρίστες επισκέπτονται κάποια νησιά του Αρχιπελάγους Franz Josef κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού).

Υποβάθμιση φυσικών πόρων. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση της Αρκτικής μπορεί να οφείλεται στη χρήση ανεπαρκών μέσων μεταφοράς (ομάδες κυνηγών-τουριστών μεταφέρονται στα μέρη που τους ενδιαφέρουν με τρακτέρ). Σε πολλές περιπτώσεις, αυτό προκαλεί υποβάθμιση ή ακόμη και καταστροφή του άφθονου στρώματος πάγου που υπάρχει στην Αρκτική, αλλά και διάβρωση του εδάφους και συνεπώς σχηματισμό ρηγμάτων.

 

Παράγοντες, Τοποθεσία και Χρόνος

Το 1991, ιδρύθηκε στην Αγία Πετρούπολη ο Οργανισμός VICAAR ("Victory in the Arctic and Antarctic Research"-Δικαίωση της Έρευνας στην Αρκτική και Ανταρκτική). Διευθυντής του Οργανισμού είναι ο Δρ. Victor Boyarsky, διάσημος εξερευνητής του πόλου, μέλος της Διεθνούς Αποστολής TRANSANTARCTICA και της Διεθνούς Αποστολής Αρκτικού Προγράμματος, ο οποίος έχει διασχίσει τον Αρκτικό Ωκεανό με έλκηθρο και κανό ξεκινώντας από τη Ρώσικη Αρκτική προς τον Καναδά μέσω του Βόρειου Πόλου. Στο προσωπικό του Οργανισμού περιλαμβάνονται επαγγελματίες επιστήμονες και εξερευνητές του πόλου οι οποίοι εργάζονται ως επιθεωρητές διοικητικής μέριμνας, παραγωγοί οδηγών και διαχειριστές προγραμμάτων.

 

Όσον αφορά στον τουρισμό, το VICAAR εστιάζει στην εκπαίδευση και τη διατήρηση σχετικά με τις φυσικές αξίες. Δίνει στους τουρίστες τη δυνατότητα να απολαμβάνουν τη φύση, αλλά και να σέβονται και να μαθαίνουν για τις μοναδικές και εκπληκτικές περιοχές Άγριας Φύσης. Τα προγράμματά του αποσκοπούν στην παροχή της μέγιστης δυνατής ασφάλειας όλων των συμμετεχόντων με τις ελάχιστες επιπτώσεις στο περιβάλλον. Το VICAAR στοχεύει στην ανάπτυξη αυτής της μορφής τουρισμού με έναν πιο αειφορικό τρόπο.

Προσέγγιση

Οι πρωτοβουλίες που υπάρχουν για την αειφορική ανάπτυξη του Αρκτικού τουρισμού δεν λαμβάνουν κάποια συγκεκριμένη χρηματοδότηση. Αντιθέτως, κίνητρο για τις κινήσεις του VICAAR προς μια πιο φιλική προς το περιβάλλον συμπεριφορά, είναι το ομαδικό πνεύμα. 

 

Χαρακτηρισμός

Για να υπάρξει ένας πιο αειφορικός Αρκτικός τουρισμός, θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι ακόλουθες βασικές μορφές δραστηριοτήτων:

  • Ανάπτυξη περιβαλλοντικής εκπαίδευσης κατά τις τουριστικές περιηγήσεις και κρουαζιέρες.
  • Εφαρμογή "ορθών πρακτικών".
  • Ενίσχυση της ευαισθητοποίησης του τοπικού πληθυσμού σχετικά με θέματα φυσικής προστασίας.
  • Δημιουργία κατάλληλων υποδομών, όπου είναι εφικτό.

Περισσότερες πληροφορίες

Στο Διαδίκτυο: http://www.vicaar.spb.ru/company.htm;
E-mail: vicaar@mail.wplus.net

 


 



Ο δικτυακός τόπος είναι βελτιστοποιημένος για εμφάνιση σε Internet Explorer 4 και άνω