Βρίσκεστε εδώ: / Έννοιες / Πολιτικές για την αειφορική ανάπτυξη τουρισμού

Από τα μέσα του '90, η αειφορική ανάπτυξη του τουρισμού θεωρείται θέμα προτεραιότητας για θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο Ανακοίνωσης με τίτλο "Συνεργασία μεταξύ μας για το μέλλον του Ευρωπαϊκού τουρισμού", η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την περαιτέρω "προώθηση της αειφορικής ανάπτυξης των τουριστικών δραστηριοτήτων στην Ευρώπη μέσα από τον καθορισμό και την εφαρμογή της Ατζέντα 21". Αυτό το ζήτημα υποστηρίχθηκε σθεναρά και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών. Η πρόσφατη Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο "Βασικοί προσανατολισμοί για την αειφορία του Ευρωπαϊκού τουρισμού" προτείνει περισσότερα μέτρα για την ενδυνάμωση της συνεισφοράς της Ένωσης στην αειφορία του Ευρωπαϊκού τουρισμού. Επιπλέον, ο αειφορικός τουρισμός μπορεί να ωφεληθεί ιδιαιτέρως από τις προσεγγίσεις και τα όργανα που περιγράφηκαν στην Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πάνω σε θέματα περιβαλλοντικής ολοκλήρωσης με την οικονομική πολιτική. Παράδειγμα αποτελεί η Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τη Βιοποικιλότητα που περιλαμβάνει οδηγίες σχετικές με το θέμα της ανάπτυξης αειφορικού τουρισμού μέσα στις προστατευόμενες περιοχές και με χαμηλό αντίκτυπο στις προστατευόμενες περιοχές του Ευρωπαϊκού Οικολογικού Δικτύου Natura 2000. Τέλος, το Λευκό Βιβλίο σχετικά με την "Ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών για το 2010: καιρός για αποφάσεις" και οι πολιτικές της ΕΕ για τη διαχείριση του νερού και των αποβλήτων που επηρεάζουν άμεσα τον τομέα του τουρισμού, μπορούν να βοηθήσουν στην προώθηση της αειφορίας του τουρισμού.

Πολιτικές για την αειφορική ανάπτυξη παράκτιου τουρισμού

Μια σειρά μέτρων προωθήθηκε σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι προσπάθειες για αειφορικό τουρισμό. Αυτά τα μέτρα σχετίζονται κυρίως με ρυθμίσεις για μια πιο ευρεία περιβαλλοντική διαχείριση της παράκτιας ζώνης, με χρηματοδοτικά μέσα και με καθοδήγηση

Η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση της Παράκτιας Ζώνης (ΟΔΠΖ) και η σχετική Σύσταση, που περιγράφει τον τρόπο προώθησης της ΟΔΠΖ, σχετίζονται ιδιαίτερα με τουριστικές δραστηριότητες και προορισμούς. Έχει ζητηθεί από τα Κράτη Μέλη να αναπτύξουν έως την άνοιξη 2006, εθνικές στρατηγικές ΟΔΠΖ που θα πρέπει να περιλαμβάνουν επίσης τουριστικές δραστηριότητες.

Παράδειγμα 1
Αειφορικός Τουρισμός: Ένας στόχος για πολλούς παράγοντες (ΕΚ, 2002). Sustainable Tourism: One goal for many actors (EC, 2002).

Η Αειφορική Ανάπτυξη αποτελεί πλέον μια αναγνωρισμένη έννοια για την ανάπτυξη πολιτικής. Διεθνή Πρακτορεία και Οργανισμοί, όπως το Συμβούλιο Παγκόσμιου Τουρισμού και Ταξιδιών (WWTC) και η Διεθνής Ομοσπονδία Τουριστικών Πρακτόρων (IFTO), έχουν επιχειρήσει να προβάλουν θέματα τουρισμού-περιβάλλοντος. Το 1993, Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού (WTO) δημοσίευσε έναν Οδηγό Αειφορικής Ανάπτυξης για τοπικούς σχεδιαστές. Το Πρόγραμμα Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP), σε συνεργασία με την Περιβαλλοντική Πρωτοβουλία Διεθνών Ξενοδοχείων έχει παραγάγει κατευθυντήριους άξονες για τη βελτίωση της περιβαλλοντικής απόδοσης και λειτουργίας των ξενοδοχειακών μονάδων (Ο Πράσινος Ξενοδόχος, Η πράσινη Επιχείριση Δημιουργεί Αίσθηση, Περιβαλλοντική Διαχείριση για τα Ξενοδοχεία). Η Σύμβαση για τη Βιοποικιλότητα και η Ατζέντα 21 υποστηρίζουν κινήσεις προς την αειφορική ανάπτυξη του τουρισμού.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δημοσιεύσει το Πράσινο Βιβλίο (ή Πράσινη Βίβλο) σχετικά με το Ρόλο της Ένωσης στο πεδίο του Τουρισμού. Κατά το χρονικό διάστημα 1995-1996, ιδρύθηκε το ECONETT, ένα δίκτυο για τον τουρισμό και το περιβάλλον. Σημαντικές πρωτοβουλίες υπέρ του αειφόρου τουρισμού ανέλαβε, επίσης, και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Λόγω των υποχρεώσεων της Συνθήκης, η συνεργασία του τομέα τουρισμού της ΕΕ με τις κυβερνήσεις ή τις ιδιωτικές επιχειρήσεις ήταν ανάγκη να περιλαμβάνει εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων για κάθε σχεδιασμένη δράση. Εντός του πλαισίου αυτού, ο ιδιωτικός τομέας ανέλαβε πρωτοβουλίες για τη μείωση των επιπτώσεων του τουρισμού στο περιβάλλον, π.χ. ξενοδοχεία, αεροπορικές εταιρείες και λοιποί, που εφαρμόζουν αυστηρά μέτρα για την προώθηση της αειφορικής κατανάλωσης των φυσικών πόρων και την ελαχιστοποίηση της παραγωγής αποβλήτων.

Παράδειγμα 2
Έργο Επίδειξης του Προγράμματος της ΟΔΠΖ της ΕΕ στις Κυκλάδες

Ένας από τους στόχους του έργου επίδειξης του προγράμματος της ΟΔΠΖ της ΕΕ, με τίτλο "Πρόγραμμα για την ολοκληρωμένη διαχείριση της παράκτιας ζώνης στις Κυκλάδες" ήταν η "ανάπτυξη αειφορικού τουρισμού".
Κάποιες από τις προτεραιότητες δράσης (ενδεικτικά) που αναγνωρίσθηκαν ήταν οι ακόλουθες:

  • Βελτίωση της ποιότητας του τουριστικού προϊόντος και των υπηρεσιών.
  • Διασφάλιση της δυνατότητας πρόσβασης και ανάπτυξη δεικτών για την αειφορική ανάπτυξη του τουρισμού.
  • Καθορισμός προτεραιοτήτων και προώθηση της καλύτερης πρακτικής και καινοτόμων δράσεων για τη διαχείριση του τουρισμού.
  • Προσπάθεια επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου.
  • Ενθάρρυνση παραδοσιακών δραστηριοτήτων, κυρίως γεωργίας (π.χ. βιολογικά προϊόντα).
  • Προώθηση της ενημέρωσης και κατάρτισης πάνω σε νέες μορφές αειφορικής διαχείρισης, κ.λπ.
  • Σύνδεση τουρισιτκών προϊόντων.


Η νήσος Σέριφος στις Κυκλάδες, Ελλάδα

Επιπλέον πληροφορίες: Καθ. Χάρης Κοκκώσης (hkok@prd.uth.gr) και Δρ. Αλεξάνδρα Μέξα (amex@env.aegean.gr)



Ο δικτυακός τόπος είναι βελτιστοποιημένος για εμφάνιση σε Internet Explorer 4 και άνω