RÓŻNORODNOŚĆ GENETYCZNA

 
Czym jest różnorodność genetyczna? W jaki sposób działalność człowieka wpływa na różnorodność genetyczną?

Różnorodność genetyczna odnosi się do różnorodności (lub zmienności genetycznej) w obrębie gatunków.
Wszelkie zmiany w środowisku – naturalne lub spowodowane przez człowieka – powodują selekcję, którą przetrwają tylko najlepiej przystosowane jednostki.

Każdy osobnik dowolnego gatunku posiada wiele genów, które są źródłem jego cech szczególnych; w przypadku ludzi, na przykład, znaczna różnorodność twarzy odzwierciedla specyfikę genetyczną każdej osoby. Termin ten obejmuje również różne populacje pojedynczego gatunku, jak na przykład tysiące ras psów czy różnorodną gamę róż.
Wpływ antropogeniczny, który jest szczególnie silny w strefie przybrzeżnej, zwiększa liczbę zmian działających na jednostki, a zatem również na populacje. Taka presja jest wywierana przez:
  • selekcję naturalną (zbiór plonów, hydroponika);
  • degradację siedlisk (prowadzącą do redukcji całkowitej liczebności zasobów i zwiększającą prawdopodobieństwo chowu wsobnego), oraz
  • wypuszczanie na wolność ryb hodowanych w wylęgarniach lub przeniesionych z innych miejsc.
Jakie znaczenie ma różnorodność genetyczna?
Ogromna różnorodność zestawów genów definiuje również zdolność jednostek lub populacji do tolerowania presji dowolnego czynnika środowiskowego. Taka działalność zmniejsza liczbę dostępnych genów, w rezultacie dając populację, która jest mniej zdolna do radzenia sobie z dalszymi, naturalnymi lub wywołanymi przez człowieka zmianami w środowisku. 
Podczas gdy niektóre jednostki mogą być w stanie tolerować zwiększoną ilość zanieczyszczeń w swoim środowisku, inne, które posiadają inny zestaw genów, mogą w tych samych warunkach środowiskowych cierpieć na bezpłodność lub nawet umierać. O ile pierwsza grupa będzie nadal żyć w tym środowisku, druga grupa opuści to środowisko lub wymrze. Proces ten jest nazywany selekcją naturalną, i prowadzi do utraty różnorodności genetycznej w omawianym siedlisku. Jednak te jednostki, które już nie są obecne w siedlisku, mogły przenosić geny szybszego rozwoju lub zdolności do lepszego radzenia sobie z innymi czynnikami stresu. Dlaczego należy zapobiegać utracie różnorodności genetycznej?

Utrata różnorodności genetyczne jest trudna do zauważenia i trudna do zmierzenia, w przeciwieństwie do redukcji i wyginięcia populacji, która jest dużo łatwiejsza do pokazania. Należy pamiętać o tym, że zauważalne wyginięcie nie tylko niesie w następstwie utratę całego gatunku, ale również jest poprzedzone utratą różnorodności genetycznej w obrębie gatunku. 

Taka utrata redukuje zdolność gatunku do pełnienia jego naturalnej roli w całym ekosystemie. 

Co więcej, utrata różnorodności genetycznej w obrębie gatunku może skutkować utratą przydatnych lub w inny sposób pożądanych cech (np. odporności na pasożyty). Zmniejszona różnorodność może eliminować możliwość wykorzystania nieczerpalnych zasobów do produkcji żywności, w przemyśle i lecznictwie.