Tworzenie i ochrona gleb

Różnorodność biologiczna pomaga w tworzeniu i utrzymywaniu struktury gleby i retencji poziomów wilgotności i składników odżywczych. Utrata różnorodności biologicznej przez wycinanie roślinności przyczyniła się do zasolenia gleb, wypłukiwania składników odżywczych, wietrzenia minerałów i przyspieszonej erozji warstwy ornej gleby, redukując żyzność ziemi. Z drugiej strony drzewa obniżają poziom wód gruntowych i usuwają nagromadzoną sól z górnych pokładów gleby.

Ochrona gleby przez utrzymywanie różnorodności biologicznej może zachować zdolność produkcyjną gleby, zapobiegać osunięciom ziemi, chronić linię brzegową i brzegi rzek, i zapobiegać degradacji raf koralowych i przybrzeżnych łowisk przez zamulenie.

Drzewa i inna roślinność również pomagają w tworzeniu gleb. Znaczącym przyczynkiem jest tu wprowadzanie materii organicznej przez tworzenie ściółki oraz gnicie i regenerację niewielkich włóknistych korzeni, co sprzyja aktywności mikroorganizmów. Innym przyczynkiem jest udział systemów korzennych, które rozdrabniają glebę i skały, prowadząc między innymi do penetracji wody. Systemy korzeni wynoszą także składniki mineralne na powierzchnię przez podnoszenie korzeni. Materia organiczna powstała na skutek rozkładu niewielkich włóknistych korzeni może również wiązać się z minerałami, takimi jak żelazo czy glin, co może ograniczać potencjalny szkodliwy wpływ tych minerałów na inną roślinność (Attiwill et al., 1987).