Bioróżnorodność

 

 

Wprowadzenie do bioróżnorodności

Przykład: 
Znaczenie bioróżnorodności w regionie Morza Czarnego

W regionie Morza Czarnego, rybołówstwo było zawsze jednym z najważniejszych źródeł dochodu i pożywienia dla lokalnej ludności. Jesiotr, cefale i makrela, jak również inne gatunki, były intensywnie eksploatowane. Jednak aktywność ludzka związana z rolnictwem, żeglugą i turystyką, wywierająca silną presję, szczególnie w północnej części Morza Czarnego, wywarła poważny wpływ na bioróżnorodność, i spowodowała załamanie się połowów ryb. 

Zagrożenie dla populacji ryb
Duże ilości nawozów zostały spłukane do morza z obszarów rolniczych położonych wzdłuż dużych rzek, takich jak Don, Dniepr i Dniestr. Ropa wyciekała do morza z portów na wschodnim wybrzeżu i bezpośrednio z tankowców płynących na Morze Śródziemne. Ścieki z miast i masowo odwiedzanych przez turystów miejscowości na wybrzeżu były spuszczane bez jakiegokolwiek oczyszczania. 

Konsekwencje dla ekosystemu
Wszystko to prowadzi do zanieczyszczenie i eutrofizacji, to znaczy zwiększonego rozkwitu planktonicznych glonów na skutek zwiększonych dawek pożywienia. Kwitnienie glonów planktonicznych zmniejsza przejrzystość wody, powodując przepuszczanie na dno tylko niewielkiej ilości światła, potrzebnego makrofitom do wzrostu. W ten sposób naturalny pas roślinności dennej wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego został zniszczony. Na przykład pionowa rozpiętość Cystoseira spp. zmniejszył się z 0-10 m do 0-2,5 m. 
Konsekwencje były drastyczne, ponieważ to siedlisko jest bardzo ważne jako wylęgarnia ikry i jaj wielu gatunków zwierząt morskich. Szybkość rozrodu spadła, i spadła także liczebność ławic ryb. 
 
 

Populacja jesiotra
Dla ważnego gospodarczo jesiotra inne rodzaje działalności człowieka spowodowały gwałtowny spadek szybkości rozrodu: wszystkie główne rzeki zostały przegrodzone tamami w celu produkcji energii elektrycznej, co spowodowało odcięcie tras migracji jesiotra, który żyje w morzu, ale wpływa w górę rzek, aby złożyć ikrę. 
Następnie drapieżna meduza, Mnemiopsis, została przez przypadek wprowadzona do Morza Czarnego za pośrednictwem wody balastowej dużych tankowców, które licznie żeglują przez morze. Ten obcy gatunek nie miał żadnych naturalnych wrogów w tym regionie, zatem rozmnażał się żywotnie szybko, tworząc liczne populacje w całym regionie. Ponieważ żywi się on planktonicznymi jajami i larwami, podobnie jak jesiotr i inne gatunki ryb, rywalizacja o pożywienie stała się bardziej zażarta, i została ostatecznie wygrana przez meduzy, które w tym samym czasie zaczęły zjadać narybek. 
 

Rezultaty
Zmniejszone połowy nie skompensowały zmniejszonej liczebności ławic. Liczba gatunków ryb, które mogą być wykorzystywane komercyjnie, spadła z 48 do 6 gatunków, powodując załamanie sektora rybołówstwa i pozostawiając wielu ludzi bez pracy i bez żywności z morza. Straty w rybołówstwie w regionie Morza Czarnego po wprowadzeniu Mnemiopsys są szacowane na setki milionów dolarów rocznie. 

Rola ZZOP
Ciągłe lekceważenie naturalnej wydolności i wzajemnych relacji ekologicznych spowodowało katastrofalny rozwój sytuacji, który nie może być odwrócony. Jednak aby przywrócić przynajmniej niektóre z funkcji w tym starym ekosystemie, koniecznej jest zastosowanie nowych sposobów podejścia, które skupiają się nie tylko na jednym czynniku korzystnym dla ludzi, ale mają na uwadze również konsekwencje dla innych sektorów. 

Definicja bioróżnorodności 

W Konwencji o Różnorodności Biologicznej podpisanej przez wiele państw na Szczycie Ziemi w Rio de Janeiro (Brazylia) w roku 1992, termin ten jest wyjaśniony następująco:

"Różnorodność biologiczna" oznacza zróżnicowanie pomiędzy żywymi organizmami ze wszystkich źródeł, obejmujących naziemne, morskie i inne wodne ekosystemy oraz kompleksy ekologiczne, których są one częścią; obejmuje ona różnorodność w obrębie gatunków, pomiędzy gatunkami oraz w ekosystemach. 
 
 

Rola bioróżnorodności

Bioróżnorodność gwarantuje...

  • ... funkcjonalną integralność systemu biologicznego

  • Każdy gatunek i każde siedlisko odgrywają określoną rolę w środowisku. Ponieważ są one wzajemnie ze sobą powiązane, utrata tylko jednego gatunku może spowodować negatywne skutki w różnych punktach. Taka funkcjonalna luka w środowisku może spowodować załamanie całego systemu, prowadząc do większej ilości takich luk funkcjonalnych. Niektóre z funkcji bardzo ważnych dla ludzi obejmują produkcję żywności i lekarstw, utrzymywanie mechanicznej stabilności gleby i wiele innych. 
  • ...zdolność systemu do dostosowywania się do zmiennych okoliczności: Zmiany środowiskowe wymagają od systemów zdolności do adaptacji. Jeżeli jeden gatunek nie może dłużej przetrwać w danym siedlisku, inny gatunek musi przejąć jego rolę. Oczywistym jest, że z tego punktu widzenia znaczna różnorodność dostępnych gatunków ułatwia zastępowanie brakujących gatunków. 
Rodzaje bioróżnorodności

Bioróżnorodność jest obecna wszędzie. Obejmuje ona między innymi lasy, środowiska wód słodkich i morskich, glebę, rośliny uprawne, zwierzęta domowe, dzikie gatunki i mikroorganizmy. Zasadniczo można ją sklasyfikować zgodnie z trzema typami różnorodności:

 
   

 
 
 

BackForward