Moduł: Ocena ryzyka ekologicznego

 
 

Koncepcje - Definicje

W kontekście niniejszego modułu warto przedstawić kilka definicji:
1.  Obszar przybrzeżny
Próbując przyjąć bardziej pragmatyczną niż ogólną definicję obszaru przybrzeżnego, rząd Wielkiej Brytanii (Ministerstwo Środowiska - DoE, 1993) zaproponował "trójdzielne podejście do definiowania brzegu, które uwzględniało znaczenie zarówno systemu ludzkiego, jak i fizycznego, oraz wąskiej strefy, w której te dwa systemy oddziałują na siebie tworząc ryzyka przybrzeżne". 

Definicja ta obejmuje następujące składowe:

Strefa interaktywna

  • Działania ludzkie są pod wpływem lub mogą wpływać na jakość całego obszaru przybrzeżnego;
  • Strefa może się rozciągać w głąb lądu lub morza tak daleko, jak jest to potrzebne w celu kontrolowania działań, które mają wpływ na wybrzeże, takich jak:
    • Działalność zanieczyszczająca w obrębie zlewni rzeki
    • Wizualne zakłócenie równowagi spowodowane przez budowle na morzu lub na lądzie
    • Ograniczenia potencjalnych zaburzeń dotyczących ważnych siedlisk naziemnych lub morskich
Działania lub rozwój w tej strefie mogą mieć wpływ na zdolność wybrzeża do wspierania innych rodzajów działalności. 

Strefa dynamiczna

  • Bezpośrednio objęta wpływem przybrzeżnych lub morskich procesów przyrodniczych (np. sztormów);
  • Związana z kryteriami geomorfologicznymi i (lub) ekologicznymi, takimi jak:
    • Potencjalne cofanie się klifu nadmorskiego w obrębie określonego czasu
    • Zasięg przenoszenia osadów morskich i brzegowych
Wszelki rozwój w tej strefie może wpływać na funkcjonowanie procesów przybrzeżnych, zatem może prowadzić do zmian w ukształtowaniu terenów przybrzeżnych.

Strefa zagrożenia

  • Strefa wewnątrz lądu, potencjalnie podatna na szkody będące skutkami procesów przybrzeżnych;
  • Szkody mogą obejmować potencjalne ofiary śmiertelne oraz uszkodzenie mienia. 
Ryzyko może być minimalizowane przy pomocy strategii zarządzania zagrożeniami, takich jak podejście inżynieryjne lub planowanie. 
Ćwiczenie

Wymień zalety takiego podejścia: 

2. Ocena ryzyka

W dokumencie "Przewodnik oceny ryzyka i zarządzania ryzykiem w ochronie środowiska" (DoE, 1995) rząd Wielkiej Brytanii przybliżył definicje zagrożenia, ryzyka oraz oceny i zarządzania ryzykiem stworzone przez Royal Society (1992). Definicje te są powtórzone poniżej:
 

 
Zagrożenie:  Cecha lub sytuacja, która w określonych okolicznościach może prowadzić do szkód. 
Skutki: Niekorzystne efekty lub szkody będące wynikiem zaistnienia zagrożenia, które powodują pogorszenie jakości ludzkiego zdrowia lub środowiska w krótkim lub dłuższym okresie.
Ryzyko: Kombinacja prawdopodobieństwa lub częstotliwości występowania określonego zagrożenia oraz wielkości skutków jego wystąpienia. 
Prawdopodobieństwo: Matematyczne wyrażenie szansy. 
Szacowanie ryzyka: Wynik lub skutki danego zamiaru, uwzględniające prawdopodobieństwo wystąpienia
Wartościowanie ryzyka: Określenie znaczenia szacunkowego ryzyka dla objętych nim podmiotów: obejmuje ona zatem elementy postrzegania ryzyka. 
Postrzeganie ryzyka: Ogólny pogląd na ryzyko u danej osoby lub grupy, obejmujący zarówno odczucie, jak i ocenę.
Ocena ryzykat: Składa się z szacowania ryzyka i wartościowania ryzyka. 
Zarządzanie ryzykiem: Jest to proces wdrażania decyzji dotyczących akceptacji lub zmiany ryzyk, opartych na ocenie różnych kosztów i korzyści. [Uwaga: Jedną z możliwych korzyści z zarządzania ryzykiem jest redukcja ryzyka ekologicznego, a niekoniecznie bezpośrednie korzyści ekonomiczne.] 

 
 
Proste, robocze definicje ryzyka i zagrożenia, możliwe do wykorzystania w planowaniu i zarządzaniu przybrzeżnym, zostały także określone przez Kay'a i Aldera (1999).   
 
Ćwiczenie

Określ listę zagrożeń, naturalnych i spowodowanych przez człowieka, dla odcinka strefy brzegowej, który dobrze znasz, lub który jest przedmiotem twoich studiów. Dla każdego zagrożenia określ, co uważasz za najważniejszy potencjalny skutek związany z tym zagrożeniem:

 
Ćwiczenie 

Zilustruj zasadnicze terminy oceny ryzyka i zarządzania ryzykiem przez rozszerzenie ich na jedno z zagrożeń, które określiłeś w poprzednim ćwiczeniu. 


 
 
 
 
 

BackForward