Podstawy ZZOP

 

 

Proces ZZOP: Wdrażanie

 
Program został zatwierdzony, i teraz musi wejść w życie. Oznacza to, że przyjęte plany muszą zostać wykonane, tak aby program zaczął działać.

Wykonanie planu

Wykonanie planu oznacza w tym przypadku, że ustalenia, planowane w programie ZZOP i niezbędne dla umożliwienia działania tego programu, muszą wejść w życie. Istnieją następujące typy ustaleń:
  • ustalenia instytucjonalne: stworzenie struktury administracyjnej, która zapewni poziomą i pionową integrację zarządzania
  • ustalenia prawne: ustawy, konwencje, dekrety i normy, które umożliwią zarządzanie
  • ustalenia finansowe: alokacja środków pieniężnych na pokrycie wydatków podczas procesu

  •  
Więcej informacji dotyczących ustaleń znajdziesz w odpowiednim rozdziale.

Działanie

Działanie programu ZZOP powinno zacząć przynosić pożądane rezultaty, jeżeli przygotowania były właściwe i gruntowne. Jednak zarządzanie złożonym i iteracyjnym procesem, jakim jest ZZOP, nie jest łatwym i prostym zadaniem. Sprzężenie zwrotne pochodzące z programów monitorowania i oceny mogą prowadzić do zmian w aktualnym programie, a nowe konflikty interesów mogą powodować powstawanie nieoczekiwanych problemów. 
Projekt ECO-Kastela Bay

Projekt Eco-Kastela Bay wymagał szeregu ustaleń, aby możliwe było odpowiednie wdrożenie powiązanych projektów. Te ustalenia miały charakter instytucjonalny, finansowy oraz ustawodawczy. 

Ustalenia instytucjonalne
Analiza organizacji instytucjonalnej sugerowała, że wdrażanie tego projektu wymaga nowej struktury instytucjonalnej. Zdecydowano się stworzyć nową instytucję, specjalne centrum wdrażania Zintegrowanego Projektu Ekologicznego – Agencję Zatoki Kastela. Proponowany program i projekty zostały zweryfikowane na wszystkich poziomach, uzgodniono prawa i obowiązki wszystkich zaangażowanych stron, i w roku 1989 rozpoczęto wdrażanie programu. 

Ustalenia finansoweWdrożenie Zintegrowanego Projektu Ekologicznego Budowy Infrastruktury wymagało znaczącego finansowania. Po przeanalizowaniu i ocenie potrzeb wyciągnięto wnioski, że lokalne zasoby finansowe były dalece niewystarczające, i że dość znaczny kredyt będzie nieodzowny, aby zrealizować te poważne prace budowlane. Zaproponowano kilka sposobów finansowania, i były one następujące: fundusze lokalne; lokalne służby miejskie; państwo, datki i kredyty bankowe; oraz kredyty pochodzące głównie z Banku Światowego, Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOiR) i Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju. Przeprowadzono analizę w celu znalezienia sposobów spłaty kredytów i zabezpieczenia funduszy na działanie i utrzymanie systemów po ich zbudowaniu. W wyniku analiz zaadaptowano pewne instrumenty ekonomiczne. Dotyczyły one głównie cen usług związanych z dostawą wody, korzystaniem z sieci kanalizacyjnej, wywozem odpadów oraz poziomem czynszów miejskich. Znaczące fundusze zostały także wyasygnowane przez Bank Światowy poprzez projekt METAP – Zatoka Kastela. 

Problemy polityczne spowodowały opóźnienie wdrożenia Zintegrowanego Projektu Ekologicznego, ale w roku 1996 osiągnięto pierwsze wyniki w postaci dwóch kredytów z Banku Światowego i EBOiR na wdrożenie pierwszego etapu projektu. Budowa rozpoczęła się w roku 1999. 

Dzisiaj projekt "ECO – Zatoka Kastela" przedstawia propozycje rozwiązania problemu ścieków, jak i zapewnienia dostaw świeżej wody. Poza poprawą zaopatrzenia w wodę umożliwi to dalszą działalność gospodarczą, jak również zwiększy zużycie wody, zapewniając fundusze niezbędne do spłaty międzynarodowych kredytów. Pieniądze na spłatę kredytów są mianowicie generowane z wyższej o 25% ceny za wodę z kranu. Całkowita wartość projektu jest oceniana na około 150 milionów euro, a zakończenie etapu wdrażania jest planowane na koniec 2003 roku. 
 

Ustalenia legislacyjne
Dla potrzeb tego projektu nie tworzono ani nie adaptowano żadnych przepisów prawnych, krajowych czy regionalnych. Jednak jeśli się pamięta, że formuła projektu została przygotowana w okresie znaczących zmian w Chorwacji, to pośredni wpływ projektu "Eco – Zatoka Kastela" jest pewny. Chorwacja została uznana jako niepodległe państwo w roku 1991, i od tego czasu musiała stworzyć nowe przepisy prawne we wszystkich dziedzinach i sektorach. Taka sama sytuacja miała miejsce w sektorze ochrony środowiska. Podczas przygotowywania projektu, i obecnie na etapie jego wdrażania, był on harmonizowany z nowymi chorwackimi przepisami prawnymi oraz z przepisami Unii Europejskiej, z którymi obecnie Chorwacja musi zharmonizować swoje prawo. 

Zarządzanie konfliktami

Głównym problemem podczas funkcjonowania programów ZZOP jest rozwiązywanie konfliktów interesów. W badaniu cicin98 ponad 85 procent respondentów wskazało, że rozwiązywanie konfliktów było bardzo lub średnio ważne w programach ZZOP. Aby móc rozwiązywać takie konflikty, trzeba mieć świadomość ich przyczyn i skutków, stworzyć przejrzystą metodologię dochodzenia do rozwiązania (decyzji) oraz posiadać zdolność do przeciwdziałania, przy pomocy odpowiednich środków, negatywnym skutkom, jakie proponowane sposoby wykorzystania zasobów przybrzeżnych niosą dla innych użytkowników. 

Pojawiające się konflikty mogą mieć charakter "pionowy", tj. występować pomiędzy użytkownikami z różnych poziomów, lub "poziomy", czyli dotyczyć użytkowników na tym samym poziomie, ale w różnych sektorach. Przykładem pierwszego rodzaju jest konflikt pomiędzy władzami krajowymi, które chcą stworzyć obszar ochrony przyrody w kontekście krajowej polityki przyrodniczej, a lokalną społecznością, która chce inwestować w rozwój przemysłowy w celu zwiększenia dochodów lokalnej ludności. Przykładem drugiego rodzaju jest konflikt pomiędzy ludźmi wydobywającymi piasek z plaży do budowy nowych domów w głębi lądu, a ludźmi mieszkającymi blisko linii brzegowej, którzy sprzeciwiają się wydobyciu piasku, ponieważ ich domy są zagrożone przez erozję brzegu będącą skutkiem wydobycia. 

Aby móc odnosić się do większych konfliktów, programy ZZOP powinny stworzyć system arbitrażu. Taki system musi zapewniać jasną metodologię zarządzania konfliktami i dochodzenia do rozwiązań. Można rozróżnić procedury administracyjne i prawne. *&*& Procedury administracyjne są oparte na woli współpracy przejawianej przez wszystkie strony. Dla każdego konfliktu możliwe jest dopasowanie procedury do jego specyficznych potrzeb. Możliwe jest na przykład stworzenie ad hoc grupy roboczej (komisji, ciała naukowego) poszukującej rozwiązania danego problemu. Możliwe jest rozpoczęcie dialogu na temat strategii, aby zebrać skłócone strony i zmusić je do dyskusji pod przewodnictwem "niezależnej" osoby (mediatora). Możliwe jest rozpoczęcie procedury arbitrażowej, jeżeli znalezienie rozwiązania przez negocjacje jest niemożliwe. Jeżeli wszystkie te sposoby zawiodą, konieczne jest wykorzystanie procedur prawnych w celu wymuszenia rozwiązania. Takie procedury są czasochłonne i kosztowne, i dlatego powinno się ich unikać. 


Układanie rur w tunelu.

Zarządzanie konfliktami
Od samego początku formułowania projektu, a zwłaszcza jego wdrażania, pojawiały się liczne konflikty. Zdecydowana większość tych konfliktów może być opisana jako efekt "nie na moim podwórku". Żadna osada nie chciała mieć u siebie wylotu kanału ściekowego czy oczyszczalni ścieków, co spowodowało, że zaproponowano ponad 20 technicznych rozwiązań tej kwestii. To naturalnie spowodowało opóźnienia w etapie wdrażania. Należy powiedzieć, że jest to poważny problem dla projektu tej wielkości, ponieważ każde opóźnienie we wdrażaniu będzie mieć reperkusje finansowe. Zarządzanie konfliktami było niezwykle istotną częścią tego projektu, i jedną z wypływających stąd nauk jest to, że możliwe konflikty powinny być starannie oceniane i planowane od początku funkcjonowania projektu. 

BackForward