Podstawy ZZOP

 

 

Metody, narzędzia i techniki

Proces ZZOP musi być wspierany całym wachlarzem metod, narzędzi i technik. Te instrumenty dadzą ludziom prowadzącym ZZOP informacje, których potrzebują, i pomogą im w podejmowaniu decyzji. Niektóre z tych instrumentów są przydatne podczas wszystkich etapów, inne przynoszą korzyści tylko w niektórych etapach. Przegląd tych instrumentów jest przedstawiony na poniższym rysunku. Rozróżniamy następujące szerokie klasy przydatnych metod, narzędzi i technik:
  • analiza strategiczna
  • zarządzanie danymi/GIS
  • zbieranie danych/teledetekcja
  • techniki oceny
  • narzędzia strategiczne

Analiza strategiczna

Analiza strategiczna jest metodologią, która wspomaga twórców strategii i polityki w poszukiwaniu rozwiązań złożonych problemów obejmujących zagadnienia społeczne i nieporównywalne wartości. Jest ona stosowana podczas pierwszych etapów rozpoczynania programu ZZOP (inicjacja – planowanie). Metodologia analizy strategicznej opisuje poszukiwanie rozwiązania poprzez szereg kroków, poczynając na analizie problemu, a kończąc na szeregowaniu alternatywnych rozwiązań dla konkretnego projektu. Więcej informacji na temat analizy strategicznej znajdziesz w poświęconym jej module pakietu CoastLearn. 
 

Zarządzanie danymi i GIS

Baza danych jest szkieletem ZZOP. Często baza danych jest medium, za pośrednictwem którego komunikują się managerowie i naukowcy. Naukowcy umieszczają dane w systemie (np. w postaci szeregów czasowych), a specjalista od baz danych przedstawia je w formacie zrozumiałym dla managera (np. wykresy czy mapy). Jest to miejsce, w którym zbiegają się różne rodzaje informacji, zwłaszcza informacje pochodzące z nauk przyrodniczych i z ekonomii. 

Budowa bazy danych musi być starannie zaplanowana, aby odpowiadała potrzebom programu ZZOP. Głównymi pytaniami dotyczącymi jej konstrukcji są: Jakie podstawowe i stosowane typy danych są potrzebne? oraz: Jak informacje pochodzące z tych danych mogą być przedstawiane w najbardziej użytecznej postaci? Dla celów planowania przestrzennego, w tym zarządzania obszarami przybrzeżnymi, może być użyteczne zorganizowanie informacji w jednostkach geograficznych odnoszących się do rzeczywistości. W obrębie każdej jednostki można zdefiniować cztery podstawowe typy informacji: społeczne, ekonomiczne, przestrzenne i środowiskowe. 

Jako że wiele informacji zaangażowanych na potrzeby ZZOP (choć nie wszystkie) jest przestrzennych, tj. ma przypisane współrzędne X i Y, geograficzny system informacyjny (GIS) będzie integralną częścią systemu zarządzania bazą danych. GIS jest programem komputerowym, specjalnie zaprojektowanym do przechowywania, przetwarzania i wyświetlania danych przestrzennych. Takie programy zwykle występują w dwóch odmianach: systemów rastrowych i systemów wektorowych. Systemy rastrowe mają tę przewagę, że mogą dość łatwo obsługiwać dane teledetekcyjne. Więcej informacji na temat GIS znajdziesz w odpowiednim module pakietu CoastLearn. 

Ponieważ systemy GIS stają się coraz bardziej przyjazne dla użytkownika, i łatwo generują ładne wykresy i mapy, użytkownicy powinni być świadomi zasady "śmieci na wejściu, śmieci na wyjściu". Oznacza ona, że jakość danych wyjściowych bazy danych zależy od jakości danych wejściowych. Na przykład, przy tylko trzech punktach pomiarowych możliwe jest stworzenie ładnej, szczegółowej, interpolowanej mapy, sugerującej istnienie gęstej i dokładnej sieci próbkowania. Dlatego standardy jakości danych muszą być sformułowane i przechowywane wraz z samymi danymi. 
 

 

Zbieranie danych i teledetekcja

Teledetekcja, czyli obserwacja na odległość, jest techniką stosowaną do zbierania dużych ilości danych przestrzennych na dużych obszarach. System teledetekcyjny składa się z czujnika reagującego na odbite światło lub fale dźwiękowe, oraz komputera, który regularnie odczytuje wskazania czujników i zapisuje je. Czujnik jest zamocowany do nieruchomej ramy lub ruchomego obiektu, tak aby miał widok na obserwowany obszar. Przykładem może być kamera cyfrowa zamocowana na maszcie w celu obserwacji morfologii plaży (ARGUS), samolotowy system laserowy mierzący wysokość powierzchni (LIDAR), czy system czujników umieszczonych na satelicie na orbicie okołoziemskiej, monitorujący wykorzystanie lądu (Thematic Mapper). Istnieją także rozwiązania podwodne, takie jak sonda wielowiązkowa służąca do tworzenia map batymetrycznych. Przy pomocy systemu teledetekcji możliwe jest zbieranie następujących typów danych: wysokość, batymetria, morfologia, wykorzystanie ziemi, czy szata roślinna. Te dane mogą pomóc w monitorowaniu procesów takich jak erozja klifu, zmiany w zagospodarowaniu terenu, rozwój miejski, czy zmiany naturalnych wzorów roślinności. NASA posiada przydatny internetowy pakiet szkoleniowy.
 

BackForward