Moduł Planowanie



 

Wprowadzenie - Wprowadzenie do współpracy i koordynacji instytucjonalnej

W ostatnich dekadach w wielu krajach na świecie zbierano doświadczenia w zakresie Zintegrowanego Zarządzania Obszarami Przybrzeżnymi, a nauki płynące z tych doświadczeń w planowaniu stopniowo staje się dostępna1. CZM-C aktualnie opracowuje metodologię oceny programów ZZOP (publikacja CZM-C nr. 2001/2), a wysiłek będzie również skierowany na wyprzedzające wykorzystanie opracowywanej metodologii. Ogólne spostrzeżenie jest takie, że historie sukcesów nadal należą do rzadkości. Nie jest to zaskakujące, ponieważ ZZOP jest raczej nowym tematem na polu tworzenia strategii. Biorąc pod uwagę jego skalę i złożoność, zarówno z perspektywy fizycznej, społeczno-ekonomicznej, jak i instytucjonalnej, ogólnie uznaje się, że ZZOP jest długim, interaktywnym procesem, obejmującym kilka cyklicznych kroków, od identyfikacji poprzez wdrażanie do oceny rozwiązań. Ogólnie potrzebnych jest kilka pełnych cykli, aby proces ZZOP dojrzał, i aby osiągnąć cel, jakim jest długotrwała jakość środowiska i poprawa jakości życia. Przy typowych długościach takich cykli ZZOP rzędu 10 - 15 lat, oczywistym jest, że większość krajów nadal znajduje się we wczesnych etapach procesu ZZOP (Winsemius WCC 1993).  
Zadania w zarządzaniu obszarem przybrzeżnym
Rozpoznanie problemu Planowanie Wdrażanie Ocena
Ocena badawcza Zbieranie danych Opracowanie strategii  Proces decyzyjny   Wykonanie planu  Działanie i utrzymanie Monitoring Ocena 
i perspektywy
Rys. 1: Przegląd istotnych faz cyklicznego procesu ZZOP 
Rysunek 1 przedstawia proces ZZOP wraz z jego krokami w zakresie zarządzania: oceną problemu, wdrażaniem i oceną. Z fazy planowania wynikają środki techniczne i instytucjonalne, które mają zostać wdrożone według uzgodnionego harmonogramu. Środki te powinny odnosić się do krótkoterminowych problemów i wyzwań w obszarze przybrzeżnym, i w adaptacyjny sposób reagować na oczekiwane długoterminowe efekty globalnych zmian (takie jak zmiany klimatyczne). 

Po fazie wdrażania następuje monitorowanie oraz ocena stanu i funkcjonowania interakcji pomiędzy elementami systemu obszaru przybrzeżnego, a także związanych z nim postępów technicznych i instytucjonalnych. Może to z kolei prowadzić do identyfikacji problemów (bodźców), inicjujących nowy cykl w procesie ICZM. 

Chociaż kroki w zakresie zarządzania są przedstawione w sposób sekwencyjny, konieczne jest ciągłe sprzężenie zwrotne, obejmujące ponowne formułowanie problemów, poprawki w planach, zmiany we wdrażaniu itp. Wynikiem jest iteracyjny, cykliczny proces. Wraz z upływem czasu główny nacisk przesuwa się z rozpoznania problemów na ocenę.

 

 
Proces ZZOP dotyczy złożonych zjawisk, skomplikowanych sytuacji społeczno-ekonomicznych oraz instytucjonalnych, skonfliktowanych interesów oraz wielu różnych podmiotów. Rozwiązania długoterminowe muszą być identyfikowane i wdrażane w obrębie dynamicznego i stale zmieniającego się społeczeństwa, przy wysokim stopniu niepewności. Jasne jest, że na drodze do udanego wdrażania ZZOP stoi bardzo wiele przeszkód. Na podstawie różnych doświadczeń zidentyfikowano najważniejsze wyzwanie, które dotyczy zarządzania, a nie wiedzy czy technologii. Najważniejszymi czynnikami ograniczającymi są instytucjonalna zdolność do rzeczywistego stosowania ZZOP i jego funkcjonowania, jak również budowa oraz podtrzymanie grup wspierających ZZOP, zarówno we władzach, jak i poza nimi.   

BackForward