Jesteś tutaj: / Studia przypadków / Wybrzeże Słowenii


Lokalizacja
Wybrzeże Słowenii jest położone na dalekim, północnym krańcu Morza Śródziemnego, wzdłuż Zatoki Triesteńskiej, która jest wysuniętą najbardziej na północ częścią Morza Adriatyckiego. Wybrzeże Słowenii ma zaledwie 46 km długości i jest silnie zurbanizowane. Bliskość Triestu i innych dużych miast północnych Włoch, Austrii i części Słowenii położonej w głębi lądu czyni ten obszar interesującym dla turystów. Przyciągają ich różnorodne walory przyrodnicze (klify, mokradła, jaskinie, plaże itp.) oraz bogate dziedzictwo kulturowe (historyczne osady, żupy solne, tradycyjna żywność itp.).




Problemy / Konflikty / Szanse

Turystyka i rekreacja

Region posiada dobrze rozwiniętą infrastrukturę turystyczną, obejmującą dziesiątki hoteli, ośrodków sportowych oraz publicznych plaż. Większość z nich jest w doskonałym stanie. Obszar posiada 21 tysięcy miejsc noclegowych, większość z nich w gminie Piran. Co roku odwiedza go około 400 tysięcy turystów. Oprócz turystyki plażowej słoweńska turystyka nadmorska koncentruje się na konferencjach, turystyce zdrowotnej oraz hazardowej działającej przez cały rok. W ostatnich kilku latach coraz ważniejsza staje się ekoturystyka oraz turystyka kulturalna. Dlatego rozwój turystyczny na wybrzeżu rozprzestrzenia się poza miasta na naturalne rejony wybrzeża, na obszar położony w głębi lądu, tworząc nowe obiekty i atrakcje turystyczne, które łatwo mogą przekroczyć pojemność środowiska.

Urbanizacja

Wybrzeże jest gęsto zaludnione. Region obejmuje obszar o powierzchni 344 km2, zamieszkany przez prawie 80 tysięcy ludzi (232 mieszkańców/km2). Większa część populacji mieszka w pasie o szerokości 1,5 kilometra wzdłuż brzegu. Urbanizacja pasa nadmorskiego wraz z rosnącymi możliwościami zatrudnienia doprowadziła do intensywnej migracji ludności z głębi lądu na wybrzeże. Bezpośrednie konsekwencje tego exodusu to opuszczone wsie, dewastacja budynków w miastach, niski poziom utrzymania infrastruktury, porzucanie zajęć rolniczych i zanik typowego krajobrazu kulturowego.
W latach osiemdziesiątych proces migracji odwrócił się, głównie ze względu na większe możliwości budownictwa prywatnego. Zmiana ta miała pozytywny wpływ na rewitalizację obszarów położonych w głębi lądu. W tym samym czasie, ze względu na złe planowanie i niedostateczną kontrolę działalności budowlanej, proces ten doprowadził do poważnej degradacji krajobrazu kulturowego. Obecnie największym problemem nadmorskich miast i osad jest ich znaczna i rozproszona ekspansja na sąsiednie teren w ciągu ostatnich dziesięcioleci. Główne zmiany w wąskim pasie nadmorskim w tych latach (rezygnacja z produkcji soli, budowa obiektów turystycznych, w tym portów jachtowych, rozbudowa portu Koper i infrastruktury) spowodowały poważne ubytki w naturalnej linii brzegowej i degradację ekosystemów na wybrzeżu.


Klifowe wybrzeże rezerwatu przyrody Strunjan.
(Fot. Hanc J.)

Opis projektu
W ostatnim dziesięcioleciu prowadzonych było kilka projektów skoncentrowanych na ochronie środowiska przyrodniczego i kulturowego przed zniszczeniem poprzez rozwój ekoturystyki i turystyki kulturalnej. Był również szereg projektów, które zajmowały się różnymi aspektami rozwoju regionalnego i poszukiwaniem bardziej zintegrowanych i trwałych rozwiązań. Wraz z opracowaniem nowego Programu Zarządzania Obszarem Wybrzeża (CAMP – Coastal Area Management Programme), region ten uzyska ważny dokument dotyczący zrównoważonego rozwoju pasa nadmorskiego wraz z obszarami w głębi lądu. Częścią programu CAMP ma być Strategia Rozwoju Zrównoważonej Turystyki na słoweńskim wybrzeżu. Odmienność tego właśnie projektu od innych, podobnych projektów polega na tym, że obejmuje on dużą część obszarów położonych w głębi lądu, i że proces przygotowywania dokumentów uwzględnia znaczące zaangażowanie społeczności.


Baseny solne w Secovlje. (Fot. Klemenc S.)

 

Komentarz i teoria
Ważną strategią zrównoważonej turystyki jest dywersyfikacja produktu turystycznego, od turystyki plażowej do innych rodzajów turystyki, które są powiązane nie tylko z wybrzeżem, ale również z obszarami w głębi lądu.

 


Baseny solne w Secovlje, Słowenia. Fot. Jaka Adamic.

Wyniki
Najważniejszym rezultatem działań w zakresie rozwoju regionalnego i ochrony dziedzictwa w obszarze nadmorskim było uznanie, że istnieje potrzeba współpracy pomiędzy wszystkimi zaangażowanymi podmiotami, aby można było rozwiązać narastające problemy ekologiczne. Co więcej, niezbędne jest przygotowanie całkowicie zintegrowanego podejścia do zrównoważonego rozwoju.
Kolejnym ważnym wynikiem działań z ostatniego dziesięciolecia są rozległe chronione obszary o wartościach przyrodniczych i historycznych, utworzone wzdłuż wybrzeża. Rezerwaty przyrody obejmują klify, zalewy, siedliska podwodne, słone mokradła, baseny solne, rezerwaty śródziemnomorskiej lądowej flory i fauny oraz słodkowodne jeziora.

Chronione miejsca dziedzictwa przyrodniczego to:

1. Rezerwat przyrody Secovlje, obejmujący żupy solne oraz półwysep Seca – jest to miejsce objęte również konwencją Ramsar.
2. Rezerwat przyrody Strunjan, obejmujący strome klify wzdłuż brzegu
3. Zatoka Skocjanska (Skocjanski Zatok) i inne, które nie są jeszcze całkowicie objęte ochroną. Są one również uznane za część wartościowej sieci atrakcyjnych obszarów, wykorzystywanych do dywersyfikacji produktu turystycznego.

 

 

Kto, gdzie i kiedy
Jak dotąd nie istnieje organ koordynujący w dziedzinie zrównoważonej turystyki. Cały proces przechodzenia do zrównoważonej turystyki rozpoczął się we wczesnych latach dziewięćdziesiątych ze względu na potrzebę ochrony miejsc dziedzictwa przyrodniczego na wybrzeżu. W tamtym czasie wydawało się, że koncepcja zrównoważonej turystyki oferuje właściwe kierunki ochrony i rozwoju wrażliwych obszarów o wysokich walorach ekologicznych lub kulturowych. Pierwsze kroki w kierunku stworzenia Zintegrowanego Planu Rozwoju Regionalnego dla Obszaru Nadmorskiego w Słowenii zostały zakończone w marcu 2002 roku. We wrześniu 2003 r. rozpoczęła się nowa faza tego procesu, związana z przygotowaniem programu CAMP, który będzie zakończony do końca 2005 roku. Projekt jest przygotowywany w ramach Konwencji Barcelońskiej i planu działań dla regionu Morza Śródziemnego (UNEP/MAP). Jest on koordynowany przez słoweńskie Ministerstwo Ochrony Środowiska, Planowania Przestrzennego i Energii. Środki finansowe są również wnoszone przez nadmorskie gminy.


Ćwiczenie dla użytkownika
Jaki rodzaj turystyki może być rozwijany w celu dywersyfikacji produktu turystycznego i odciążenia wybrzeża?


 

Dalsze informacje
http://dragonja.nib.si

 



Historyczne miasto Piran na Przylądku Madona, Słowenia. Fot. Jaka Adamic.

Monitoring

 


This site is optimized for viewing with Internet Explorer 4 and higher
Top