Biyoçeşitlilik

 

 

Kazançlar

Biyoçeşitliliğin getirdiği kazançlar; temsil ettikleri ekonomik değerler ve sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkileri ile yakından ilgili olmaktadır. Biyokütle üremesi veya biyokimyasal süreçler gibi, türler ve bunların psikolojik süreçleri; her zaman nesnel bir zeminde değerlendirilerek, birincil üretim sektörü (örnek; tarım, ormancılık veya balıkçılık) için yenilenebilir bir sermaye olarak görülmüştür.

Biyoçeşitliliğin korunması yoluyla elde edilebilecek kazançlar, aşağıdaki şekilde gruplanabilir:

I. BİYOLOJİK KAYNAKLAR

II. EKOSİSTEM HİZMETLERİ

  1. Su kaynaklarının korunması
  2. Toprak oluşumu ve korunması
  3. Besinlerin depolanması ve döngüsü (besin zinciri)
  4. Kirlenmenin durdurulması ve emilmesi (özümlenmesi)
  5. İklim dengesine yapılan katkılar
  6. Ekosistemin sürdürülmesi
  7. Beklenmeyen olaylardan kurtulma

III. SOSYAL KAZANÇLAR

  1. Araştırma, eğitim ve izleme
  2. Rekreasyon ve turizm
  3. Kültürel değerler

Sözü edilen bu üç grubun her biri; ekonomik etkilerle ilişkili olabilir. Bu etkiler;

  • dolaysız :
    ilaç, ahşap, turizm gibi doğrudan ekonomik değerlere sahip olmak anlamında,
  • dolaylı :
    araştırma, eğitim ve koruma önlemleri gibi daha iyi bir ekonomik ve çoğunlukla da sürdürülebilir bir altyapının, ekonomik değerleri izlemesi anlamında olabilir.
'Biyoçeşitliliğin Korunması'; BKAY'nin en önemli unsurlarından biridir. Bu nedenle, 'BKAY ilkeleri' dahilinde verilen Kazançlar konusundaki bilgilerin incelenmesi yararlı olabilir. İlgili bilgi dağarcığı ve örnek, diğer bir modüldeki alt başlık bağlantısı yoluyla verilmektedir :


(BKAY İlkeleri / Neden BKAY? / Kazançlar)

Örnek:
Sürdürülebilir Turizmin Geliştirilmesi ve Biyoçeşitliliğin Korunması
Belek, TÜRKİYE

Belek; Antalya kentine 40 Km. uzaklıkta bulunan Serik ilçesine bağlı bir belediyedir. Bu bölgenin hudutları ise; batıda Aksu Deresi, doğuda Acısu Deresi, güneyde Akdeniz ve kuzeyde Tahtalı Dağı olmaktadır.

Önemli Özellikleri

  • Belek bölgesi; 1990 yılı öncesinde Akdeniz kıyıları boyunca Türkiye'nin en önemli deniz kaplumbağalarının üreme (yumurtlama) sahalarından biri olarak tanımlanmıştır.
  • Belek'teki en önemli özelliklerden biri de; 29 Km. uzunluğundaki kıyı kumullarından oluşan bir sahil şeridine sahip olmasıdır. Çok geniş kumul alanları ve yörenin bitkisel özelliklerini yansıtan güzel ormanlık sahalar; bu bölgeyi biyoçeşitlilik açısından oldukça önemli kılmaktadır.
  • Belek'te, birçok farklı ekosistemi ortaya çıkarabilen; deniz, kumul, orman, çayır, bataklık, ova, kanal, tarımsal arazi, yerleşim alanı, bağlar ve dağlık arazi gibi 11 farklı sistem bulunmaktadır.
  • Bu alan; hem yerel ve hem de uluslararası turizm için oldukça çekici bir bölgedir. 1995 yılına dek 15.000 yatak kapasitesine sahip olan 18 tane otel bulunmaktaydı.
  • Yakın bir konumda bulunan Serik Ovası ise; tarımsal verimlilik açısından çok iyi bilinen bir arazidir. Tarım ve özellikle seralar bu bölgede oldukça gelişmiş olup, geniş bir alana yayılmış durumdadır.


Bir seranın içeriden görünümü.

Belek'te 'Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi' (BKAY)

BETÜYAB; BKAY açısından ilginç bir kuruluş (birlik) olarak gözükmektedir (Belek Turizm Yatırımcıları Birliği).

1988 yılında Turizm Bakanlığının desteği ve öncülüğü ile, bu bölgedeki yatırımcı kuruluşlar tarafından kurulmuş bulunan bir 'yönetim birliği'dir. 'Belek Turizm Merkezi'nde yatırım yapan her şirketin BETÜYAB'a üye olması zorunludur. BETÜYAB; sürdürülebilir turizmi Belek'te kurmayı amaçlamaktadır. BETÜYAB'nin hedefleri ve faaliyetleri; yatırımcılar, yerel halk, resmi birlik ve kuruluşlar ile ilgili olan Bakanlıkların işbirliği yoluyla gerçekleştirilmektedir. Turizmin geliştirilmesi için gereken (su temini, kanalizasyon ve arıtma, iletişim, ulaşım, katı atık yönetimi gibi) altyapıdan sorumludur. Sivil Toplum Örgütleri (STÖ) ve Üniversitelerle birlikte, bölgenin ekolojik altyapısı ile bölgesel çeşitliliği araştırmak ve biyolojik çeşitlilik üzerine belgeler yayımlamak üzere, çeşitli çevre koruma projeleri protokol ve ortak çalışmalar yürütülmektedir.

Çıkarılan Dersler

Örgütlenmiş ve kurumsal yapıya kavuşturulmuş olan bir bütünleşik yönetim modeli; bir kıyı alanında sürdürülebilir kalkınmanın gerçekleştirilebilmesi için uygun bir yöntem olmaktadır. Belek Turizm Yatırımcıları Birliği; özel sektör, STÖ ve resmi kurumlar arasında sürdürülebilir kalkınma, ekonomik büyüme ve biyoçeşitliliğin korunması konularında koordinasyon girişimi olması açısından, 'bütünleşik yönetim' modeli için iyi bir örnek ortaya koymaktadır.


Daha Fazla Bilgi (Internet Adresleri):

Örnek:

Kron Burnu, RUSYA

Kron Burnu; Baltık Denizi'ndeki birikim yoluyla oluşmuş en büyük kara formudur. Bu alan; 'Dünya Mirasları Listesi'ne (World Heritage List) Rus ve Litvanya 'Uluslararası Kültür Kompleksi' olarak kaydedilmiştir. Coğrafik konumu ve topografyası (rölyefi); bu bölgenin eşsiz ve özel olmasını sağlamaktadır. Arazinin esas unsurlarını, Avrupa'daki (68 m. ile) en yüksek kumul kompleksleri oluşturmakta ve yarımada 70 Km. boyunca uzanmaktadır.

Coğrafik konumu ve kuzeydoğudan güneybatıya yönlenmiş olması ile Kron Burnu; birçok göçmen kuş için " yönlendirici bir hat " olmaktadır. Kuzeybatı Rusya, Finlandiya ve Doğu Baltık ülkelerinden uçarak gelen göçmen kuşlarının uçuş rotasını, Orta ve Güney Avrupa'ya bağlamaktadır. Her İlkbahar ve Sonbahar 10-20 milyon göçmen kuş; Kron Burnu'ndan geçmektedir. Bunların büyük bir bölümü beslenme ve dinlenme için buralarda konaklamaktadır. Kron Burnu bölgesinde, göçmen kuşların çok fazla yoğunlaşması yüzünden; 'Beyaz Deniz - Baltık Denizi' uçuş yolu üzerinde bulunan doğal koruma alanları zincirindeki bağlantıyı oluşturmak oldukça önemlidir. Göçmen kuş popülasyonları arasında, birçoğu ender ve nesli tükenmekte olan türler bulunmakta ve bunlar ise, Rusya, Avrupa ve tüm Dünya'daki kayıtlarda (Red Books) listelenmiş durumdadır.

Kron Burnu'nun peyzajı; tamamen doğal işlemler yoluyla oluşmuş değildir. Peyzaj oluşum sürecinde, insani (yapay) faaliyetler de yer almaktadır. Bu yönü ile, doğa ve insan arasındaki uyumlu bir etkileşim için bir örnek teşkil etmektedir. Geçmiş zamanlarda uzun süreli olarak Kron Burnu'nu işgal etmiş olan Kursay (Kursiai) Kabilesi; yok olmasına karşın, etnografik mirası halen görülmektedir. 18.-19. yüzyılda kumullar altına gömülü kalan bir balıkçı kasabası da, burada bulunmaktadır. Kron Burnu; kültürel miras kalıntıları açısından oldukça zengindir. Kendi çapında, eşsiz bir değerde olan mühendislik koruma-yapıları, tarih, bilim ve sanat bakımından çok önemlidir. Balıkçı yerleşimleri, arkeolojik alanlar ve dinsel mimari-yapılar; peyzaj ile tam olarak bir bütünlük sağlamaktadır. Kron Burnu; Baltık bölgesinde güzelliği ve manzarası ile, başka hiçbir yer ile kıyaslanamayacak derecede olağanüstü doğal varlıktır. Kron Burnu, çeşitliliği ve güçlü çizgilerle belirginleşmiş olan kumul rölyefi ile ormanların yeşil rengi ve kumlu plajların beyaz parlaklığı; Baltık Denizinin sınırsız uzantılarının ile birlikte, çok önemli bir estetik değerler bütünü sunmaktadır.
Internet Adresi: www.greenpeace.ru/english/3950

SORU-1 :

Doğru olan cevabı / cevapları seçiniz
 
a) Bazı bitki ve hayvanlar, tıbbi amaçlar için halen yararlıdır.
b) Bazı bitki ve hayvanlar geçmişte tıbbi amaçlar için yararlıydı ancak, bunların yerini modern ilaçlar almış bulunmaktadır.
c) Bitki ve hayvan türleri arasında sadece 'Aspirin'; halen tıbbi amaçlar için yararlıdır.
d) Bazı hayvan türleri; tıbbi alanda sadece, insanların yerine (kobay olarak) kullanılmak için yararlıdır.


SORU-2 :

Doğru olan cevabı / cevapları seçiniz .
 
a) Sulak alanlar; atıksulardan (mikroorganizmaları besleyen) gıda maddelerini, (zehirleyici etkisi bulunan) ağır metalleri, organik maddeleri ve askıdaki katıları uzaklaştırmak için yararlıdır.
b) Sulak alanlar; su döngüsünün sürdürülmesi için yararlıdır.
c) Sulak alanlar; taşkınlar ve kuraklık gibi aşırı (afet) olaylarda tampon bölge olarak kullanımda yararlı olabilir.
d) Sulak alanların verdiği zararlar; bunların getirdiği yararlardan daha fazladır. Bu nedenle, sulak alanların temizlenmesi (kurutulması) gerekmektedir.

 

 

Geri İleri