Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) Modülü


 

Giriş - Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş

Kıyı alanları karmaşık yerlerdir. Bu alanlar; fiziksel olarak dinamik, pek çok kaynak taleplerine açık, kıyısal nüfuslar için risk taşıyan ve ekolojik önemi olan bölgelerdir. Orta ve doğu Avrupa kıyıları, kıyılardaki alansal kaynakların yönetimi kapsamında nüfus artısı, büyüyen turizm baskısı, ekonomik yapılanma ve kirlilik mirasına yönelik bir çok zorlukla karsılaşmaktadır. Kıyı alanlarının karmaşıklığı doğal olarak kıyının yönetimini zorlaştırsa da, iyi kalitede ve doğru zamanlanmış bilgiler yoluyla iyi kararlar alınabilir. Bu durum, kıyı alanları hakkında önemli kararlar vermekle görevli olan kişilere, bilginin yönetimine dair özel bir önem kazandırmaktadır.

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS); alansal kaynakların yönetiminde kullanılabilen karar-destekli sistemlerdir. CBS, bütünleşik kıyı yönetiminin (BKY) altındaki ilkelerin çoğunu yansıtmaktadır; CBS disiplinler-arası olup, bütünsel yapısı ile verilerin ve ilgilerin bütünleşmesine imkan verir. CBS'nin BKY programlarının hazırlanması, anlatılması ve izlenmesinde, bir anahtar araç olarak önem kazanmaktadır. BKY programında CBS kullanılmasının bazı yararları bulunmaktadır:

  • büyük alansal veri setlerinin yönetimi ve saklanmasında uygun bir teknolojidir
  • alansal ilişkilerin ve özelliklerin tanımlanmasında etkin bir araçtır
  • karar vermeye yardımcı olan kabul görmüş bir yöntemdir
  • yüksek kalitedeki haritaların hazırlanması için bir mekanizmadır

Daha genel olarak CBS; yönetim kararlarına bilgi vermek için verilerin, geliştirilmiş şekli ile kullanımına imkan vermektedir. Örnek olarak, Yunanistan'ın 'Strymonikos' ve 'Ierissos' Körfezlerindeki kıyı yönetim programında; "bütünleşik yönetim ve sürdürülebilir kalkınmanın planlanmasında gerekli ilk adım, yönetilecek olan bölgenin çevresel, sosyal, ekonomik ve idari özellikleri hakkında yeterli bilgi temin edilmesi" olduğu vurgulanmıştır. ( 'Strymonikos' uygulama örneğine bakınız )

BKY programlarında CBS'nin özel kullanım alanları aşağıdaki konuları kapsayabilir:

  • sektör çatışma haritalaması
  • gelişim planlaması
  • tehlikeli durum yönetimi
  • çevresel etki değerlendirme
  • halkın katılımı

Gerçekte CBS, alansal verinin önemli olduğu her durum için, yardımcı bir araç olarak kullanılabilir.

Ancak CBS'nin kendine özgü bazı zorlukları bulunmaktadır ve bunların CBS kullanıcıları tarafından yanlış analiz edilmemesi açısından belirtilmesi gerekmektedir. CBS'nin kendine özgü bazı zorlukları ise şunlardır:

  • Hassas alansal verilerin derlenmesi
  • Veri formatına karar verilmesi
  • Verilerin CBS'ne girilmesi
  • Veri kalitesinin sürdürülmesi
  • CBS'nin bir karar-verme süreci ile bütünleştirilmesi

CBS'nin kıyı yöneticileri için pek çok yararları olabilecektir. Ancak, CBS çıkış bilgilerinin yararlı olabilmesi için; kullanıcıların CBS'nin nasıl çalıştığını, CBS'nin gücünün nasıl artırılabileceğini ve zayıf noktalarının nasıl azaltılabileceğini anlaması gerekmektedir.

 

 

Geri İleri