Bütünleşik Kıyı Alan Yönetiminin İlkeleri

 

 

Altyapı Altsistemi

Altyapı kavramı dahilinde farklı anlamlar bulunmaktadır: Yol, köprü, deniz duvarları ve dalgakıranlar gibi fiziksel elemanlar olarak anlaşılmasının yanı sıra, farklı kurumsal altyapı "düzenleme"lerini de kapsamaktadır.    

Fiziksel Altyapı

Kıyısal yapılar, doğal sistem üzerindeki etkileri ve maliyetlerinden dolayı, KAY çalışmalarında önemli bir yer tutmaktadır. Kıyısal yapılar, kıyı sistemi üzerindeki etkilerine bağlı olarak aşağıdaki üç grup dahilinde tanımlanabilir:
  • Tampon Yapılar (Sacrificial); Çoğunlukla kum-çakıl gibi doğal malzemelerden teşkil edilir. Kıyı alanlarının erozyondan korunması için bir tampon olarak kullanılır. Bu yapılara örnek olarak; yapay kumullar, yapay eşikler, kumsal beslemesi veya plaj düzenleme çalışmaları sayılabilir. Bu yapılar, doğal prosesler ile asgari etkileşimde bulunur veya onların içinde yer alır.
  • Pasif Yapılar (Defensive); Kil, kaya veya beton gibi yapay elemanlardan oluşan daha dirençli yapılardır. Kıyı çizgisinin mevcut durumunu sabitlemek ve aşırı dalga veya gel-git hareketlerinden korumak için kullanılır. Örnek olarak, hendekler (seddeler) ve kumul kaplamalar sayılabilir. Olağanüstü bir durum oluşmadığı sürece, bu yapılar doğal proseslerle etkileşime girmezler. Böyle durumlarda ise, koruyuculuk fonksiyonu aktifleşerek kıyısal prosesleri etkilemeye başlar.
  • Aktif Yapılar (Offensive); Tek veya tüm kıyısal faaliyetlerdeki koşulları geliştirmek için, kıyısal prosesleri aktif olarak etkilemek üzere tasarlanmış yapılardır. Bu amaçla, doğanın gücüne karşı koyabilecek tarzdaki yapay malzemelerden yapılır. Bunlara örnek olarak; dalgakıranlar ve mahmuzlar sayılabilir. Beklendiği üzere, bu tarzdaki yapılar kıyı sistemi üzerinde büyük bir etkiye sahip olmaktadır.

 

 
"bir tampon yapı": bir plaj beslemesi, Texel, Hollanda
 

Kurumsal Altyapı

Etkin bir kıyı yönetimi için, KAY hedeflerini formüle edebilecek, gelişmeleri izleyerek, gerektiğinde uygun görülen uzun veya kısa vadeli önlemleri alabilecek bir kontrol sistemi gereklidir. Bu bağlamda, temel olarak dört eleman tanımlanabilir:
  • Politik sistem, KAY’nin uzun vadeli hedeflerini ve çeşitli senaryoların analizinde uygulanması gereken kriterleri belirler;
  • Yasal sistem, belirlenen politikaların uygulanmasını sağlayan tüm ulusal idari anlaşmalar, kanunlar, bölgesel ve yerel kurallar;
  • Finansal sistem, gerekli olan mali desteği sağlar;
  • Uygulayıcı sistem, KAY’ne ilişkin tüm faaliyetlerdeki sorumlulukların kapsamını tanımlar.
Farklı tarihsel gelişmeler, farklı sosyal ve idari kültür yapıları, farklı finansman koşullarından dolayı her ülke, farklı bir kontrol sistemi geliştirmiştir. KAY’nin başarısı için kontrol sisteminin hayati bir önemi olduğundan; bu sistemin kendi özellikleri ve sorumlulukları, kıyı yöneticileri tarafından belirlenmelidir.

Bazı Mali Kurumlar...


Maliye Bakanlığı, Polonya

Maliye Bakanlığı, Türkiye

Geri İleri