Bütünleşik Kıyı Alan Yönetimi İlkeleri

 

 

Bir BKAY Süreci: Planlama

 

Amaç ve Aşamalar

Planlama aşamasının amacı; karar organlarına kıyı ve deniz alanları için, sürekli ve bütünleşik bir yönetim kurabilmesinde bir öneri hazırlamak ve desteklemektir. Veri toplanması, politika geliştirme ve karar alınması olmak üzere, üç alt aşama bulunmaktadır.

Veri toplanması

Öncelikle bir kıyı profili hazırlanmalıdır. Sözkonusu bölgedeki tüm özellikleri içine alan genel bir çalışmadır. Doğal, sosyal, mühendislik, kurumsal ve yönetime ait özellikler içeriğe dahil edilmektedir. Dünya Bankası (93) içeriği bir liste olarak aşağıdaki şekilde sunmaktadır:
  • kıyısal kaynak (veri tabanı)
  • kıyısal bölgedeki sosyal yapılaşma
  • çevre ve kaynaklarla ilgili mevcut programlar
  • kurumsal, yasal ve mali kapasiteler
  • Kıyısal profil; sorunların detaylı bir şekilde anlaşılmasına ve tamamlanması gereken bilgi noksanlıklarına doğru bir yönlendirme yapar.

Kastela Körfezi kıyı profili

Doğal özellikleri : Kastela Körfezi, Adriyatik denizinin doğu kısmında, Hırvat kıyılarının tam merkezinde yer almaktadır. Çalışma alanı içinde Kastela Körfezi, komşusu olan 'Split' ve 'Brac' kanalları ve buna ait kıyı bandı bulunmaktadır. Körfez çevresindeki kıyısal düzlük, 1-3 km. genişliğinde olup, alan büyüklüğü ise yaklaşık olarak 14.500 hektardır.

sosyo-ekonomik koşullar : Son 50 yıl içinde bu dar kıyı bölgesinin nüfusu, 3 kat artış göstererek, 1981 yılında 284.000 kişiye ulaşmıştır. 2015 yılı için tahmin edilen nüfus 355.000 kişidir. Split, Hırvatistan’ın ikinci büyük kenti olmaktadır.  

Kurumlar ve yönetim : Çevre Koruma ve Fiziksel Planlama Bakanlığı, Hırvatistan Cumhuriyetindeki 'çevre koruma' ve 'sürdürülebilir kalkınma'dan sorumlu en yetkili idari birim olmaktadır. Çevre Koruma, izleme ve çevrenin durumu ile ilgili yasaları hazırlar.


Politika geliştirilmesi

İkinci bir alt aşama olarak, kıyısal profile dayalı bir BKAY programı içinde yazılmış ve BKAY sürecinin özünü oluşturacak bir politika geliştirilir. Bu doküman (dosya) içinde;
  • ele alınan kıyısal alanın net bir şekilde anlatımı: sistem sınırlarını tanımlamak için fiziksel süreçler ve biyolojik süreçler in yanısıra, mevcut yasal çerçeve çalışmaları kullanılabilir.
  • BKAY programının hedefleri: iyi bir yönetim programının etkisini kaybetmemesi için, bu programın iyi tanımlanmış hedefleri olmalıdır,
  • stratejiler: hedefleri gerçekleştirmek için, birkaç alternatif politika geliştirilmeli, bunlar hedeflere ulaşabilme başarılarına göre değerlendirilmelidir (ayrıca, Politika Analizi modülüne bakınız),
  • önerilen kurumsal düzenlemelerin açıklanması: programın çeşitli kısımları için, sorumluların atanması da bu kapsam dahilindedir,
  • fon bulunması ve personel ihtiyacı ve
  • planın resmi kabulünde gereken işlemlerin bir listesi ve yerine getirilmesi için önerilen bir iş programı.

Karar alınması

Son olarak, karar vericiler tarafından BKAY programı kabul edilmeli ve resmen uygulanmalıdır. Programın zamanında onaylanma şansını artırmak için, bir programda; (cicin98)
  • açık ve anlaşılır terimlerin bulunması gerekir.
  • kazançların ölçülebilir ve anlamlı terimlerle açıklanması gerekir.
  • tüm ilgili gruplar tarafından onaylanması gerekir.
  • programın, düzenlendiği süre dahilinde devamlı olarak güncel bilgileri alan kilit noktalardaki (belirleyici, yönlendirici) politikacılar tarafından bilinmesi gerekir.
  • tüm işlemleri kapsayan maliyetleri ve karşılama yollarını göstermesi gerekir.

Kastela Körfezi'nde uzun vadeli çözüm öneren kanalizasyon sistemi. Harita, Trogir civarındaki alanı göstermektedir.

Ekolojik, teknik ve ekonomik göstergelerin detaylı analizine bağlı olarak, kanalizasyon sisteminin uzun vadeli olarak çözülmesinde, iki ayrı kanalizasyon alt sisteminin inşaatı gerekli görülmüştür. Bunlardan biri Split-Solin bölgesi, diğeri de Kastela-Trogir bölgesi için yapılacaktır. Her iki kanalizasyon sistemi de ‘ayrık sistem’ mimarisinde yapılacaktır. Sistem; atıksu şebekesi, kollektörler, terfi merkezleri, merkezi bir atıksu arıtma tesisi ve deniz deşarj tesisini kapsamaktadır.

 


Bilimsel yöntemlerin uygulanacağı “Kastela Körfezi Çevre Yönetimi” adlı ulusal projenin genel amaçları aşağıdadır:
  • mevcut durumun ve eğilimlerin nedenlerini belirlemek;
  • bu nedenlerin etkilerini ve önemini değerlendirmek; ve  
  • sürdürülebilir kalkınma için alternatifler geliştirmek.
Projenin kendine özgü (spesifik) amaçları ise aşağıdaki şekildedir:
  • doğal kaynakların taşıma kapasitesini, duyarlılıklarını ve etkilenirliklerini tanımlamak;
  • doğal kaynakların yönetim sürecindeki mevzuat ve parametrelerin (göstergelerin) tanıtılması; ve
  • projenin bilimsel çerçevesi içinde, bütünleşik bir yaklaşım ve sürdürülebilir kalkınmanın ilkelerini uygulamak.
Kastela Körfezi alanının idaresi; 4 belediye, vilayet ve ilgili bakanlıklara bağlıdır. Bütünleşik Ekolojik Proje amaçları için, 4 belediye ve ilgili kurumları ile Hırvat Hükümeti'nce ECO-Kastela Körfezi Ajansı kurulmuştur. Bu ajansın temel görevi:

Kurucuları adına ortaklaşa kararlaştırılan projelerin hazırlanması ve gerçekleştirilmesidir. Bu ajans, bankalar ve yatırımcılar karşısında kurucularını temsil etmekte ve kurucular ile kredi kuruluşlarınca belirtilen koşullara göre projeyi uygulamaktadır.  


Önerilen su temin sistemi. Haritada, Trogir civarındaki bölge görülmektedir.

Su temin projesi, mevcut su dağıtım sisteminin eklemeler yapılması yoluyla genişletilmesini içermektedir. Merkezi bir pompa istasyonu (terfi merkezi), 4 adet küçük çaplı bölgesel terfi merkezleri, 17,5 km.’lik su dağıtım hattı (isale hattı) ve farklı kapasitelerde 4 adet su deposu inşaatı proje kapsamında önerilmiş ve uygun bir yönetim sistemi gerektiği de belirtilmiştir.

Geri İleri