Bütünleşik Kıyı Alan Yönetimi İlkeleri

 

 

BKAY'nin Aşamaları

Aşamalar

Bir bölgede BKAY’nin uygulanması için genellikle birkaç aşama gerekli olmaktadır. Biz bu modülde, şu aşamaları izleyeceğiz: Başlangıç, planlama, uygulama, izleme ve değerlendirme. Her aşamanın içinde, birkaç görev yer almaktadır. Ancak, her bir aşamada nelerin yapılması gerektiği hakkında kesin bir tanımlama bulunmadığı gibi, kaç farklı aşamanın yer alabileceği de belirgin değildir. Her örnek için; farklı fiziksel, sosyal, ekonomik, kültürel ve politik altyapılar sözkonusu olduğundan; hedef bile farklı olabilmektedir. Ancak, ilerideki bölümlerde verilecek açıklamalar, kendi bölgenizde BKAY’ne başlamak ve anlamak için yararlı olacaktır. Bu bölümlerde BKAY’nin farklı boyutları tartışılacak olup, bu bilgiler, kendi bölgenizde farklı bir program oluşturmak için faydalı olacaktır.

Hırvatistan’dan bir örnek:

Kastela Körfezi

Sizlere BKAY’nin pratik yönlerini tanıtmaya çalışırken, bu sade metnin görsel bir ifadesi olarak, gerçek dünyadan bir örnek anlatılacaktır. Böyle bir örnek için, Güneydoğu Avrupa’da bulunan Hırvatistan’ın Kastela Körfezi seçilmiştir.

Burası, Hırvatistan’ın merkezindeki kıyılar içinde, en büyük körfez olmaktadır. Ülkenin ikinci büyük kenti olan 'Split' etrafında ekonomik ve kıtasal bir birim oluşturmaktadır. 1980’lerin ortalarında bu alan, Akdeniz Bölgesi içindeki en geniş ve en çok bilinen "kirli" bölgelerden biri olmuştu. 40 yıldan daha az bir sürede bu bölge, yüksek turist potansiyeli olan değerli bir konumdan, doğal ekosistemi oldukça bozulmuş bir konuma kaymış bulunmaktadır.


Bir BKAY şeması

Aşağıda gösterilen grafikte ve CoastLearn logosunda görüldüğü üzere; tüm aşamalar iteratif ve döngüsel bir yaklaşım içinde dikkate alınmaktadır. İteratif olmasının nedeni; herhangi bir aşamada, bir önceki aşamanın ikmal edilip edilmediğinin görülebilmesidir. Döngüsel olmasının nedeni ise; BKAY sürecinde kıyı sistemi daha iyi anlaşıldığından, yeni gelişme olanaklarının ve tehlikelerin daha belirgin olarak algılanabilmesidir. Dört aşama boyunca, bu tarzdaki değerlendirmeler yeniden ele alınmaktadır. Yeni bir döngü oluşumu, mevcut BKAY süreci tarafından yönetilen bir ‘proje’ veya mevcut BKAY kapsamının değişmesinin gerekli olduğu bir durumda da bir ‘politika’ olarak gerçekleşebilir veya bu iki durum arasında bir oluşum ortaya çıkabilir.

 


Kastela Körfezi'nin Kozjak Dağı'ndan görünüşü.

Program, Politika veya Proje?

Bu kısımda bir BKAY programından sözedilecektir. Diğer kaynaklarda plan, program, proje, politika ve strateji terimlerine rastlanabilir. Bizim görüşümüze göre bu terimler; kullanıcı durumda olan kişi veya kuruluşların BKAY içindeki hedeflerini yansıtmaktadır. Bizim bakış açımıza göre; ‘program’ kelimesi yaklaşık olarak nötr bir sözcüktür. ‘Plan’ veya ‘proje’ ise; belirli bir yer ve soruna özgü olabilir. ‘Politika’ ise; genel yönetim sorunlarına yönelik bir tanımlamadır. Sonraki bölümlerde program kelimesinin kullanıldığı her bir yer içinde, diğer terimlerden biri kullanılabilir.

Ne oldu

Bu bölgede son 40 yıl içinde doğal kaynakların tükenmeyeceği varsayımına dayalı bir gelişme yolu izlenmiştir. Bu durum, gerekli kentsel altyapı (özellikle atıksu arıtımı) gelişmesi olmaksızın, çok hızlı bir sanayileşme ve kentleşme süreci ile sonuçlanmıştır. Atıksular arıtılmaksızın denize verilmekte, nüfusun sadece %25’inin bulunduğu üç kasabada atıksu toplama sistemi (kanalizasyon şebekesi) bulunmaktaydı. Sonuç olarak, bir çok ekolojik sorun ve sosyal çatışma açığa çıkmıştır.

Kastela Körfezi'nin konumu, Hırvatistan.

Geri İleri