Halkın Katılımı

 

 

Halkın Katılımı ve ÇED

Clark (1994) ; ÇED (Çevresel Etki Değerlendirme) dahilinde Halkın Katılımı, ekonomik, sosyal ve çevresel hedeflerin bütünleştirilmesine yardımda önemli bir role sahiptir, örneğin halkın, ekonomik ve çevresel değerler arasındaki hassas dengenin farkında olma düzeyini artırmak ve güçlendirmek yolunda bir araç gibi davranarak, daha fazla sürdürülebilir kalkınmaya doğru bir hareket sağlamak. Ayrıca, kötü veya siyasi olarak yönlendirilmiş kararlara karsı koruyucudur. Halkın Katılımı; kamuoyundaki tezatlıkları, ihtilafları ve gecikmeleri asgaride tutmak veya bunlardan kaçınmak için gereklidir. Bu katilim, ÇED sürecine olumlu katkıda bulunabilir. ÇED sürecindeki farklı seviyelerde kamuoyunun katılmasındaki genel amaçlar; tabloda verildiği şekilde bir Avrupa Komisyonu Araştırma Projesi; (EC, 1999) tarafından dikkate alınmıştır.

ÇED sürecinin aşamalarının uygulanması esnasında Halk katilim hedefleri

ÇED dahilindeki Halk katılımının resmi nitelikteki fırsatları, mevzuat ile tanımlanmıştır. Birçok ülkedeki katilim hakları, son raporlardaki gözden geçirme ve yorumlama fırsatları ile oldukça sınırlandırılmış iken; ilke olarak kamuoyu müzakereleri ve katilimi ÇED sürecinin her aşamasında yer alabilir. Tablo; hedeflerin detaylı tanımını kapsayacak şekilde, ÇED sürecinin her bir aşamasında halkın katilim hedeflerini özetlemektedir (EC, 1999) .

Kısacası, literatürde, ÇED sürecinde halkın erken katılımına ait çok sayıda avantaj olduğu gösterilmiştir. Eğer katılım ilk anda sağlanırsa, halk, girişimci ve karar veren kesim arasındaki etkileşimler, kazançların tümünün öngörülmesi durumunda, ÇED süreci boyunca sürdürülmelidir.

Tablo : ÇED - Halkın Katılım Hedeflerinin Özeti

 
ÇED AŞAMALARI HALKIN KATILIMINDA HEDEFLER
Eleme Önemli etkilerin tanımlanması
Kapsam belirleme
  • Halkın ilgi ve değerlerinin tanımlanması
  • İnceleme önceliklerinin tanımlanması
  • Teklif edilen projeyi halkın anlaması için teşvik etme
İnceleme
  • Halk yerel bilgileri ve değerleri yoluyla; tahmin, değerlendirme ve etkilere ait olumsuzlukların azaltılmasına katkıda bulunabilir
  • ÇED raporlarının kalitesi ve kabul edilebilirliğinin artırılması
ÇED raporunun gözden geçirilmesi Raporun kalitesi ve kabul edilebilirliğinin değerlendirilmesinde halkın katkısı
Karar Proje etkilerinin kabul edilebilirliği üzerine halkın yorumları
İzleme Kamuoyu, projenin çevre yönetim sürecinde yer alan ve projeyi destekleyen etkileri değerlendirir

Mevzuat

Pratik olarak tüm ulusal ÇED sistemlerinde, aşağıda öngörülen zorlayıcı talepler bulunmaktadır:

  • ÇED raporunun yayınlanması, raporun halk için açık şekilde temin edilebilir olmasını sağlamak
  • Kamuoyuna, yorum yapmaları ve belgelerden haberdar olması için fırsatlar sunmak;
  • Kamuoyunun yorumlarını ve beyanlarını toplamak;
  • Karar verme esnasında halkın fikirlerini dikkate almak.

Bu talepler, ÇED sürecinde Halkın Katılımı ihtiyaçları açısından bir “ minimum gereklilik ” önermektedir.

Bazı ülkelerde proje girişimcisi, (örneğin A.B.D.'de) belgenin nihai seklini kamuoyunun yorumlarına izin veren ÇED raporu olarak yayımlar. Diğer ülkelerde (örneğin İngiltere'de) ÇED raporları ve kamu yorumlarının yayımı, devlet birimlerinin sorumluluğu altındadır.

Çoğu hallerde, “ minimum gereklilik ” kavramı; bir projede kamuoyu yargısının etkin olarak hesaba katılmasında yetersiz gözükür. Böylece Halkın Katılımı fırsatlarının artırılması, ÇED mevzuatında önemli bir eğilim olmaktadır. Birçok ülkede ise Halkın Katılımı üzerindeki zorlayıcı yapılar, sürecin diğer aşamalarına yayılmış durumdadır. Örneğin Hollanda'da, Halkın Katılımı sadece nihai ÇED raporunda değil, raporun biçimlendirilmesi aşamasında da zorlayıcı niteliktedir.

Bu bağlantı; Rusya dahilinde uygulanan çevre ve mevzuatla ilgili detay bilgileri kapsamaktadır

Geri İleri