Strymonikos ve Ierissos Körfezleri


BKAY için Olumlu ve Olumsuz Sonuçlanan Uygulama Örnekleri

KİM

BKAY süreci veya projesinde koordinasyonu (eşgüdüm) sağlayan birim veya lider katılımcı (kısa bir açıklama ile)

Balıkçılık Araştırma Enstitüsü (Bu araştırma enstitüsü, Yunan Ulusal Tarım Araştırma Kurumuna ait olup, Tarım Bakanlığınca denetlenir).

NEREDE

Konum (topluluk, il, ülke)

Strymonikos ve Ierissos Körfezleri (4 farklı mülki idareyi kapsar: Kavala, Serres, Selanik, Chalkidiki)
Kavala ve Serres mülki idareleri Doğu Makedonya ve Trakya Bölgesine; Selanik ve Chalkidiki mülki idareleri ise Yunanistan'ın Merkezi Makedonya Bölgesine aittir.


Strymon Haliç sisteminin görünüşü (fotoğraf: Koutrakis E.)

NE ZAMAN

Süreç ne zaman başladı? Devam ediyor mu?

01.01.1997 tarihinde başlatılmış ve 31.04.2000 tarihinde bitirilmiştir (sadece yerel belediye tarafından desteklenen Enformasyon Merkezince işletime devam edilmektedir.

NASIL

Süreci kim başlattı? ve/veya finanse etti? Bu, programın bir parçası midir?

LIFE fonu (E.E., DG XI, %50) ile, Yunan Çevre (%20) ve Tarım (%30) Bakanlıkları tarafından desteklenmektedir.
'AB-BKAY Gösterim Programı'nın bir parçasıdır (EU-ICZM Demonstration Programme).

TEMEL KONULAR

Anahtar konular, temel sorunlar ve çatışmalar nelerdir?

Bölgedeki insan faaliyetleri; yoğun turizm, denetimsiz yapılaşma, balıkçılık, kültür balıkçılığı, tarım, ormancılık ve maden çıkarılması alanlarında görülmektedir. Bu faaliyetler her zaman düzenli yapılmadığından, kirlenme ve peyzaj bozulması gibi artan çevre sorunları yaratmaya başlamıştır. Bu çevre sorunları; Doğu Avrupa ülkelerinden gelmesi beklenen turist sayısının artması ile birlikte, gelecekteki yıllar içinde çok daha ciddi boyutlara ulaşacaktır. Ayrıca, Chalkidiki'deki madencilik faaliyetleri değişmekte olup, bölgede altın çıkarılması için bir sanayi altyapısı kurulacaktır. Bu durum, çevre üzerinde ilave tehditler oluşturacaktır. İyon Denizi ile Asya anakarasını birleştirecek olan Egnatia karayolu su anda inşaa halindedir. Son olarak; Strymon ırmağının Bulgar ve Yunan havzalarından Strymonikos Körfezine kirleticileri taşıyabileceği düşünülmelidir.
Bölgenin önemli çevre sorunları:
- kentsel ve turizm gelişimi için planlamanın olmaması,
- evsel atıksuların ve katı atıkların uzaklaştırılması,
- yüzey suları ve yeraltısuyu kalitelerinin bozulması,
- habitatların bozulması, balık stoklarının azalması, ve
- Strymon ırmağındaki tuzluluk girişimi, olarak sayılabilir.

Bölgede BKAY uygulamasında karşılaşılan temel sorunlar:

  1. doğal çevre, sosyo-ekonomik durum ve insan etkilerine ait veri noksanlığı,
  2. halihazırda bölgenin yönetimi konusuna dahil olan birimlerin karmaşık ve çelişen yetkileri
  3. çevre bilincinin yetersiz düzeyde olması.

Yukarıda verilen sorunların üstesinden gelmek için, proje dahilinde gerçekleştirilmek üzere aşağıda verilen görevler organize edilmiştir:

  1. Tanım : Bu görev kapsamında, proje alanının abiyotik, biyotik, sosyal, ekonomik ve idari özelliklerinin detaylı bir anlatımı yer almaktadır.
  2. İzleme : Bölgenin deniz çevresinde, anahtar göstergeleri içeren ve '24 ay süren bir izleme programı' gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma ile, olası tehditlerin belirlenmesi ve çevresel bozulmanın azaltılması için alınacak tedbirlerin önerilmesi amaçlanmıştır.
  3. Analiz: Önceki 2 görevden elde edilen sonuçlar baz alınarak; çevresel sorunların ve tehditlerin belirlenmesi, çevresel değişim eğilimlerinin değerlendirilmesi, koruma ve yönetim hedeflerinin oluşturulması ve yönetim uygulamaları için bilimsel öneriler sunulması, üzerinde durulmuştur.
  4. Karar-Alınması: Proje alanının yönetiminden sorumlu birimlerin katılımı ile, koruma ve yönetim hedeflerini belirlemek, öncelikli tedbirler hakkında karar vermek ve bunların gerçekleştirilmesini koordine etmek için bir 'yönetim kurulu' seklindeki eşgüdüm sistemi kurulmuştur.
  5. Önlemlerin uygulanması: Bu görev kapsamındaki temel amaçlar; 'Kıyı Alanları Enformasyon Merkezi' kurularak, çevresel bilinçlendirme faaliyetlerinin desteklenmesi, işbirliğinin teşvik edilmesi ve yaklaşan çevre tehditleri için yetkililerin uyarılmasıdır.
  6. Çevresel bilinç ve bilginin yayılması: Bu görev kapsamında, yer alan faaliyetler; bilinçlendirme amaçlı materyalin basılması, kıyı alanları kaynaklarının sürdürülebilir kullanımına yönelik Avrupa Birliği politikasının ve projenin sunulması, kıyı alanları sürdürülebilir yönetim planları hakkında konferanslar düzenlenmesi, medya çalışmaları ve proje sonuçlarının teknik olarak yayınlanması.

 


Balık rezervinde örnekleme çalışması:
Bölgedeki balık miktarının kaydedilmesi için Strymon ırmağındaki Haliç sisteminde gerçekleştirilen bir örnekleme (fotoğraf: Koutrakis E.)

GELİŞME ve DEVAMLILIK

Proje / süreç izlenmekte midir?

Eğer yoksa: gelişme ne zaman durmuştur ve esas nedeni ne olmuştur?

Proje; daha önce planlandığı gibi, 30.04.2000 tarihinde sona ermiştir (36 ay + 4 ay süre uzatımı).
Proje alanının tanıtımını içeren ve alanları, habitatları ve türleri dahil eden öncelikli bir yönetim planı hazırlanmış ve tüm katılımcılara dağıtılmıştır.
Ayrıca, bölge için ve ulusal düzeyde öneriler sunulmuştur.
Resmi olmayan Yönetim Kurulu, yasal çerçevedeki eksikliklerden dolayı toplantılarını sona erdirmiş bulunmaktadır. Ancak Enformasyon Merkezi, projenin bitiminden sonra işletiminin devam etmesini kesinleştirmek için, tüm ekipmanları ile birlikte yerel yetkililere devredilmiştir. Bu Merkezin faaliyetleri devam etmekte olup, ziyaretçilerin ilgisiyle yerel toplum için ilave bir girdi sağlamaktadır.
Konunun takibini sağlamak, yasal ve idari önlemlerin gerçekleştirilmesini temin etmek için, gereken çaba gösterilmektedir.

ALINAN DERSLER

Bu örnekten ne tür bir ders alınabilir? Kısaca karakterize ediniz

Yönetilecek bir bölgenin; çevresel, sosyal, ekonomik ve idari özelliklerini içeren kapsamlı bir bilginin elde edilmesi; bütünleşik yönetim ve sürdürülebilir kalkınmanın planlanmasında gerekli olan ilk aşamadır. Ayni zamanda, çevresel değişimlerin tespit edilmesi için sürekli bir izleme gerekli olmaktadır.
Yasal zeminde kurulmuş bir idari birim yapısında ortaya konulacak bir 'eşgüdüm'; BKAY'nin gerçekleştirilmesi açısından kaçınılmazdır. Resmi olmayan ve Strymonikos Projesinde kullanılan çok ortaklı Yönetim Kurulu; bir yönetim planının koordinasyonunun iyi isletilmesi açısından doğru bir örnektir.
Yasalardaki yetersizlikler, bölgenin planlı olarak idare edilmesi açısından bazı önemli engellere neden olabilir.
Ancak bir talimat (örnek: 92/43/EU, 79/409/EU), ya da anlaşmanın gerçekleştirilmesi için verilmiş taahhüt (örnek: Barcelona Convention), ya da ulusal düzeyde yapılan bir 'yasal sözleşme' ile; sürdürülebilir yönetim ve çevre koruması teşvik edilebilir.
Bölgede oluşturulan Enformasyon Merkezi; çevre bilinci, eğitim, bilginin yayılması, halkın ve yerel idarecilerin katılımının desteklenmesi konularındaki faaliyetleri ile, çok yararlı bir birim olarak görev yapmıştır.

DAHA FAZLA BİLGİ

Bağlantı kurulması (link) yoluyla daha fazla bilgiyi kim temin edebilir?

Dr. Emmanuil KOUTRAKIS
FISHERIES RESEARCH INSTITUTE
National Agricultural Research Foundation
640 07 Nea Peramos, Kavala, Greece
Tel: +30 594 22691-3, Faks: +30 594 22222
E-posta: fri@otenet.gr, koutrman@otenet.gr 

ve

Dr. Thalia Lazaridou
GREEK BIOTOPE/WETLAND CENTRE
Goulandris Natural History Museum
14th Km Thessaloniki – Mihaniona
57001  Thermi, Thessaloniki, Greece
Tel: +30 31 473320, 473432, Faks: +30 31 475694
E-posta: thalia@ekby.gr