Bulunduğunuz bölüm: / Uygulama / Araçlar / Taşıma Kapasitesinin Değerlendirilmesi

Taşıma Kapasitesinin Değerlendirilmesi

Taşıma Kapasitesinin analizi, arazi kullanımı için yapılan tahsisler hakkında verilen kararlara yol göstermek amacıyla çevresel planlamada kullanılmaktadır. Bu yöntem, bir sahanın turizme, tarıma, endüstriye ve altyapılara dayanabileceği azami düzeyi belirlemek için kullanılan bir tekniktir. Faaliyetler arasında farklılıklar olduğu için, Taşıma Kapasitesinin alanların kullanım özelliğine göre tanımlanması uygun görünmektedir. Bu açıdan, Taşıma Kapasitesi "yere özgü" ve "kullanıma özgü" karaktere sahip bulunmaktadır.

 

 

Turizm Taşıma Kapasitesinin Bileşenleri

Taşıma Kapasitesinin üzerinde durduğu konular; üç esas bileşen veya boyutla ilgilidir (fiziksel-ekolojik, sosyo-demoğrafik ve politik-ekonomik). Bu boyutlar, uygulamada dikkate alınan çok sayıda konuyu da yansıtmaktadır. Taşıma Kapasitesi dikkate alındığı zaman üç bileşen, değişik tatil beldeleri için farklı önem derecelerinde değerlendirilmelidir. Bu farklılıklar; beldenin, mevcut turizmin (kıyısal, koruma alanlı, dağlık, tarihi), ve turizm ile çevre arasındaki ilişki tipinden (karakterinden, özelliklerinden) kaynaklanmaktadır. Bununla birlikte bu üç bileşen, bir dereceye kadar birbirleri ile ilişkili durumdadır (EC, 2002).

Fiziksel-ekolojik bileşen için taşıma kapasitesi örneği (EC, 2002)

  1. Parklar, müzeler, kent yolları, vs. gibi özel birimlerin - kilit bölgelerin - kalabalıklık veya yoğunluk için kabul edilebilir seviye
  2. Ekosistem fonksiyonlarında veya biyoçeşitlilikte önemli bir kayıp olmaksızın (örneğin su ve toprak gibi) doğal kaynakların azalmasında azami kabul edilebilir seviye
  3. Tolerans esasına dayalı hava, su ve gürültü kirlenmesinde veya yerel ekosistemin özümleme kapasitesinde kabul edilebilir seviye
  4. Ulaşım altyapısı, tesisler ve hizmetlerin kullanımındaki yoğunluk
  5. Su temini, elektrik voltajı, atıksu ve katı atık yönetimi, arıtma, uzaklaştırma ve iletişim sistemleri tesislerinin ve hizmetlerinin kullanım sıklığı
  6. Halk sağlığı ve güvenliği, konut yapımı, topluma ait tesisler gibi hizmetlerin uygun biçimde sağlanması
A. Fiziksel-ekolojik bileşen

Fiziksel-ekolojik bileşenin kapsamı, altyapıda olduğu gibi doğal ve kültürel çevrenin sabit ve değişken bileşenlerinden oluşmaktadır. Sabit bileşenler; doğal sistemlerin kapasitesi ile ilgilidir. Çoğunlukla, ekolojik kapasite ve özümleme kapasitesi şeklinde tanımlanmaktadır. Bileşenler, insanoğlu tarafından kolayca değiştirilemez. Aslında sınırlar; tahmin edilmeli, dikkatlice gözlenmeli ve onlara uyulmalıdır. Değişken bileşenler; öncelikle su temini, kanalizasyon, elektrik, ulaşım, posta ve iletişim hizmetleri, sağlık kurumları, mahkeme, bankalar, dükkanlar ve diğer hizmetler gibi altyapı sistemleri ile ilgilidir. Altyapı bileşenlerinin kapasite sınırları; altyapıdaki yatırımlar, vergiler ve mevzuatta yer alan hükümler yoluyla yükseltilebilir. Bu sezon için bileşenlerin değerleri, taşıma kapasitesinin değerlendirilmesinde bir temel olarak kullanılamaz ancak, intibak sağlamak için bir yapı ve yönetim faaliyetlerindeki seçenekler üzerindeki kararlarda dikkate alınabilir.

 

B. Sosyo-demoğrafik bileşen

Sosyo-demoğrafik bileşenin kapsamı, yerel topluma göre önemli olan sosyal boyutlarla ilgilidir. Bunlar; mevcut işgücü veya eğitilmiş personel gibi sosyal ve demoğrafik konular, turizmin varlığı ve büyümesi ile bağlantılıdır. Ayrıca, yerel toplumun kimlik duygusu veya turist deneyimi gibi sosyo-kültürel konuları da içermektedir. Bunlardan bazıları ise, sayılarla açıklanabilir durumdadır ancak çoğu uygun sosyo-psikolojik araştırmalar gerektirmektedir. Oldukça önemli derecede değer yargılarına bağlı olmasından dolayı, fiziksel-ekolojik ve ekonomik olanlarının tam tersine sosyal kapasite eşikleri, belki de değerlendirilmesi en zor olan bir konu olmaktadır. Politik ve ekonomik kararlar, göç politikası gibi sosyo-demoğrafik göstergelerden bazılarını etkileyebilmektedir. Sosyal taşıma kapasitesi, turistlerin alanla ilgili deneyimlerinin kalitesini olduğu kadar, yerli nüfusun tolerans seviyesini de kapsayan genel bir terim olarak kullanılmaktadır .

Sosyo-demoğrafik bileşenlerin kapasite seviyesi için örnekler (EC, 2002)

  1. Turist sayıları ve yerel toplumların kimlik duygusunu, yaşam tarzını, sosyal desenleri ve faaliyetleri henüz etkilemeden absorbe edilen (etkisi sıfıra indirilen) turist/rekreasyon faaliyet tipleri
  2. Sanat ürünleri, el sanatları, din, bayramlar, gelenekler ve alışkanlıklar açısından doğrudan veya dolaylı olarak yerel kültürü önemli ölçüde değiştirebilecek derecede olmayan turizm tipi ve seviyesi
  3. Yerel nüfusun kaygı duymasına yol açmayan veya kullanım yerleri önceden ayrılan (rezervasyon yapılan) hizmetleri kapsayan turizm seviyesi
  4. Turistlerin deneyimlerinin kalitesinde kabul edilemez düzeyde bir azalma olmaksızın, bir alandaki (faaliyetlerin tiplerine uyumluluk ve ziyaretçi sayıları açısından) turizm seviyesi
C. Politik-ekonomik bileşen

Politik-ekonomik bileşenin kapsamı, diğer sektörlerle rekabet eden yerel ekonomik yapı ve faaliyetler gibi turizm üzerinde etkilerle ilgilidir. Kurumsal konular burada, turizmin varlığını yönetecek olan yerel kapasitenin gerektirdiği derecede kapsanmaktadır. Politik-ekonomik göstergeler, turizm dikkate alındığında yerel toplumdaki davranışları ve değerlerdeki sapmaları açıklamak için ayrıca gerekli olabilir.

Politik-ekonomik bileşen kapasitesinin seviyesi ile ilgili örnekler (EC, 2002)

  1. Turizmdeki özelleştirmenin seviyesi
  2. Turizmin çekiciliği yüzünden diğer sektörlerdeki işgücü azalması
  3. Yerel düzeyde turizm gelirlerinin dağıtılması sorunları
  4. Yerel insan kaynakları ile ilgili turizm istihdam seviyesi

Geri İleri

 


Bu Site, Internet Explorer 4 ve üzeri sürümlerde en iyi izlenebilir
Top