Eko-Etiketleme

Eko-Etiketleme; gönüllü yapılan bir sistem olup, karşılaştırıldığı diğer ürünlere nazaran çevreye daha az zararlı olduğu kabul edilen ürünlere bir ödül olarak verilmektedir. Eko-etiketler; özel bir hizmet/ürün konusunda bilgilendirme yapar, oysa sertifikalandırma sistemi ise bu hizmetleri/ürünleri sunan şirketler veya alt grupları ile ilgili bilgiler vermektedir.

"Eko-etiket"; yaşam döngüsü üzerindeki etkenlere dayalı olarak yapılan özel bir ürün/hizmet sınıflaması kapsamında, ürün veya hizmet konusunda çevresel bir tercihin genel esaslarını tanımlamaktadır. Yeşil simgelerin tam tersine, üreticiler veya hizmet sektörünce geliştirilen açıklayıcı bilgileri ortaya koymaktadır. Eko-etiket; belirli ürün veya hizmetlere ilişkin olarak, öncü çevresel kriterlere ulaşmak üzere bağımsız biçimde ortaya konulan ve (tarafsız) üçüncü şahıslarca yapılan bir ödüllendirmedir.

Niçin Eko-Etiketleme ?

  • Eko-Etiketler;
    - kritik (tehlikeli) çevresel konularda turizm sektörüne yardım edebilir,
    - eko-verimli çözümlerin uygulamasını hızlandırabilir,
    - çevresel performansının izlenmesi ve raporlanması sürecinde etkin metotlara yönlendirebilir.
  • Eko-Etiketler, turistik ürünlerin satılmasına yardım ederken, su ve enerji gibi kaynak kullanımını azaltabilen ve işletmecinin maliyetini düşürebilen hizmet ve ürünleri de vurgulamış olmaktadır.
  • Eko-Etiketlerin, sosyo-ekonomik sorunları ile çevre koruması arasındaki bağlantıda doğrudan bir rol oynamaktadır. Örneğin daha bölgesel ürünlerin kullanılması için cesaretlendirmek, yerel ekonomi için kazançlar sağlayacak ve nakliye gereksinimini azaltacaktır.
  • Eko-Etiketler ayrıca, genelde turizmin çevre için önemli olduğunu vurgulaması yanında, bölgesel ve yerel nüfus arasında çevre koruması konusundaki bilinçlenmeyi artırmakta yardımcı olmaktadır.

Örnek
Basit bir etketleme tekniği olarak; Hiiumaa Adasındaki turizm sektörünce 1996 yılında yapılan bir uygulama örnek alınabilir. Estonya’daki Hiiumaa; Baltık Denizinde yer alan bir ada olup, değişken, güzel ve el sürülmemiş zengin doğası, sıcak insanları ile ünlüdür.
Hiiumaa’da, dışarıdan sıkı kuralların konulması ve uygulanması veya bir denetim bürosunun kurulması oldukça zordu. Böylece etiket, bir girişimcinin "öz-denetim" (oto-kontrol) altında olması ilkesine dayanıyordu. Bir etiket; "ödül"den daha çok, bir "bilgi" işareti olarak değerlendirilmişti.
Hiiumaa Yeşil Etiketi ; Hiiumaa’nın temiz doğasını etkilemeksizin elinden gelenin en iyisini yapacak biçimde ve sürdürülebilir nitelikte yönetilen tatil yerinin veya yemek hizmetinin etiketlenmesidir.

Tatil yeri veya yemek hizmeti girişimi aşağıda belirtilenleri üstlenmektedir:

  1. Çöplerin komposta veya hayvan yemine dönüştürülmesi, geri-kazanılabilir malzemelerin (atık kağıtların) veya tehlikeli atıkların (eski akülerin) ayıklanması
  2. Yararsız plastik ve küçük paketlerin kullanılmasından sakınarak, atık üretimini en aza indirmek
  3. Suyu tasarruflu kullanmak ve konuklarından da böyle davranmalarını istemek
  4. Elektriği tasarruflu kullanmak ve konuklarından da böyle davranmalarını istemek
  5. Kimyasal maddeleri temizleyerek doğa dostu davranmak
  6. Yerel Hiiumaa ve Estonya ürünlerine değer vermek
  7. Doğa ve bölgenin çekici özellikleri hakkında bilgi verebilir olmak

 

1990 yılında eko-etiketlerin kullanımında çok önemli derecede bir artış gözlenmiştir.

Örnek olarak:

Avrupa plajlarında birçok Mavi Bayrak ödülü
(Kaynak: Avrupa Çevre Eğitim Kurumu)

(Foundation for Environmental Education in Europe)


Eko-Etiketleme hakkında daha fazla bilgi için;
Küresel Eko-Etiketleme Ağı (Global Eco-labelling Network) ve
Avrupa Birliği Eko-Etiket İnternet Sayfası (European Union Eco-label Homepage).