Avrupa VISIT Girişimince Geliştirilmiş olan Göstergeler

A) Sürdürülebilirlik kavramının politik açıdan uygulanmasında göstergeler
Sürdürülebilirlik için kilit sorular:

  • Daha bütünleşik bir turizm stratejisi için, çevresel yönetimin ve izleme araçlarının varlığı ve etkinliği değerlendirilmekte midir ?
  • Farklı ilgili grupların süreçlere katılımı sağlanmakta mıdır ?

Bölgedeki kalite için gereken kilit sorular:

  • Tatil yerinin kalitesini geliştirmek ve sürdürmek için tasarlanmış olan sürekli bir raporlama ve izleme sistemi bulunmakta mıdır ?
Sayısı Göstergenin tanımı Ölçülme biçimi, detay açıklamalar
A-1 Tatil yerinde sürdürülebilirliği geliştirmek için yerel politikaların varlığı Stratejik bir politik kararın varlığı (Evet/Hayır)
Bir eylem planının varlığı (Evet/Hayır)
Bu eylem planınca kapsanan konuların sayısı: ulaşım, arazi kullanımı ve biyoçeşitlilik, enerji, su, atıklar, sosyal ve ekonomik konular
A-2 İlgili grupların katılımı İlgili grupların, sürdürülebilirlik stratejisi sürecinde tasarıma, revizyonlara ve izlemeye sürekli bir katılımı sözkonusu mudur ? (Evet/Hayır)
Uygulama için iş verilecek olan fazladan bir ekip bulunmakta mıdır ? (ekip/eleman sayısı)
A-3 Kültürel beldelere ait bir envanterin varlığı Örnek olarak; anıtlar, yapılar, UNESCO’nun tanıdığı kalıntı beldeleri (Evet/Hayır)
A-4 Doğal beldelere ait bir envanterin varlığı Örnek olarak; özel koruma alanları, özellikle duyarlı bölgeler, Natura 2000: (Evet/Hayır)
A-5 (EMAS veya ISO 14000 gibi) çevresel yönetim birimlerine başvuran eko-etiketli turistik tesislerin sayısı Otelleri, lokantaları, kamp yerlerini ve diğer turistik hizmetleri kapsayan
A-6 Mavi Bayrak sistemi tarafından izlenen beldelerin sayısı ve (uygulanabilirse) kaplıca beldelerinin toplam sayısı  

 

Çevresel performans göstergeleri
B1. Turizm ulaşımı (tatil yerine erişim ve dönüş yolculuğu, yerel araç kapasitesi)
Sürdürülebilirlik için kilit sorular:

  • “turizmin ortaya çıkardığı ulaşım baskıları” azalmakta mıdır ?
  • Turistler, daha sürdürülebilir nitelikteki vasıtalarla ulaşımlarını sağlamakta mıdır ? (Mevcut durum ve değiştirmeye doğru bir eğilim olup olmadığı izlenen zaman içindeki gelişim)
  • Kalış sayısı artmakta mıdır ? (Daha fazla günübirlik kalan turistler veya daha uzun tatil yapan turistler)
  • Turistlerin tatil beldesinde kalışları sırasında kullanmakta oldukları esas ulaşım araçları nelerdir ?

Bölgenin kalitesi hakkındaki kilit sorular:

  • Ulaşımın gürültü, hava kirlenmesi ve trafik kazaları üzerindeki etkileri nelerdir ?
Sayısı Göstergenin tanımı Ölçülme biçimi, detay açıklamalar
B1-1 Tüm tatil yerlerinde çevre dostu tipindeki ulaşımın paylaşımı - Kaç tane (bir geceden fazla kalan) turist tatil yerine gelmek amacıyla aşağıda belirtilen esas ulaşım araçlarını kullanmaktadır:
- Kaç tane (günübirlik kalan) turist tatil yerine gelmek amacıyla aşağıda belirtilen esas ulaşım araçlarını kullanmaktadır:

Ulaşım Araçları:
- otomobil, uçak, tren, otobüs, gemi veya bisiklet (mümkünse bir yıldaki toplam değerler, konuk araştırmalarına dayalı yüzdeler, öngörüler)

B1-2 Km² başına günübirlik kalan turistlerin sayısı - Günübirlik kalan turistlerin aylık tablosu (toplam değerler, eğer önceki turist araştırmalarından veriler ve öngörüler mevcut değilse)
- Tüm lokantalarda satılan yemeklerin aylık tablosu (elde edilebilir veriler ise)
B1-3 Yerel araç kapasitesi Yerel toplu taşıma araçları yoluyla nakledilen yolcu sayısına ait aylık tablo.
- Tatil yerine ait yüzdeler, turistik tesisler ve diğer turistik beldelere toplu ulaşım araçlarıyla erişilebilirlik (bir sonraki durak noktasına 10 dakikalık yürüme mesafesinden daha az uzaklıklar için).
- Özellikle turistler için fazladan sefere konulan taşıma araçları (aylık olarak elde edilebilen yolcu yerlerinin sayısı ve taşıma tipi)

 

B2. Taşıma kapasitesi - arazi kullanımı, biyoçeşitlilik ve turizm faaliyetleri
Sürdürülebilirlik için kilit sorular:

  • Ne kadar bir arazi turistik faaliyetler için ayrılmıştır ?
  • Yazlık konutlar için ne kadar bir alan ayrılmıştır ?
  • Tatil yeri tarafından doğal alanların korunması için çaba gösterilmekte midir ?
  • Biyoçeşitlilik üzerinde farklı turistik faaliyetlerin etkileri nelerdir ?

Bölgenin kalitesi hakkındaki kilit sorular:

  • Kent yerleşiminin gösterdiği yayılım, tatil yerinin çekiciliğini azaltmakta mıdır ?
  • Doğal alanların büyüklüğü, beldenin çekiciliğini artırmakta mıdır ?

Kıyılardaki tatil beldeleri:
Sürdürülebilirlik için kilit sorular:

  • (Kıyı ve göl beldeleri için) su sistemleri üzerindeki baskılar nelerdir?

Bölgenin kalitesi hakkındaki kilit sorular:

  • Kıyılar aşırı kalabalık olma tehlikesi altında mıdır ?

Dağlık bölgelerdeki tatil beldeleri:
Sürdürülebilirlik için kilit sorular:

Dağlık bölgelerdeki tatil beldelerindeki turistik baskılar nelerdir ?
Bölgenin kalitesi hakkındaki kilit sorular:

  • Dağlık bölgelerdeki tatil beldeleri aşırı kalabalık olma tehlikesi altında mıdır ?
Sayısı Göstergenin tanımı Ölçülme biçimi, detay açıklamalar
B2-1 Km² başına azami nüfus yoğunluğu (yoğun mevsimde) Turistler dahil aylık toplam nüfus tablosu
B2-2 Yazlık konutlardaki yatak kapasitesi (% olarak gecelik toplam kapasite) Gecelik kapasite (barınma yerleri yoluyla)
B2-3 İnşaa sahalarının doğal alanlara oranı Km² olarak tatil yeri sahasının türü (yapılaşmış alan, bina için ayrılmış alan, yeşil alan, orman alanı, su ve diğer alanlar)
B2-4 Koruma alanlarının büyüklüğü (tatil yeri toplam alanının %si olarak) Km² olarak doğal koruma alanlarının toplam büyüklüğü (herhangi bir koruma derecesinde)
B2-5 Farklı boş zamanları değerlendirme faaliyetlerinde kaynakların yoğun kullanımında değişim
  • Toplam golf alanı büyüklüğü (Km² olarak)
  • Golf alanındaki konukların yıllık toplamı
  • Kar ile ilgili kuralların sayısı
  • Yapay kar ile örtülü saha
  • Asansör, kablolu taşıyıcı ve benzer nakliye tesislerini kapasitesi (kişi-düşeydeki mesafe/YIL olarak)
  • Helikopterlerle taşınan turist sayısı
  • Limanların ve yat limanlarının kapasitesi (motorlu botların sayısı)
  • Su kayağı motorları ve benzeri su sporları ekipmanları
B2-6 Doğal kıyıların yüzdesi (uygulanabilirse) Toplam kıyı boyuna göre, doğal kıyıların uzunluk yüzdesi (sudan 1 Km. paralel çizgi dahilinde inşaat alanı olmayan)

 

B3. Enerji kullanımı
Sürdürülebilirlik için kilit sorular:

  • Tatil yerinde enerji kullanımı ne kadar etkindir (turizm için kullanılan enerjinin toplam miktarı ve toplam enerji kaynağı)

Bölgenin kalitesi hakkındaki kilit sorular:

  • Doğrudan kalite konusu olmayanlar – ancak, tatil yerinin kalitesinde uzun vadeli etkilere yol açan iklim değişiminin etkilerini azaltmak için gerekli olan)
Sayısı Göstergenin tanımı Ölçülme biçimi, detay açıklamalar
B3-1 Toplam enerji tüketimi içinde yenilenebilir enerji yüzdesi (tatil yerinin tümü için, yerel olarak üretilen veya ithal edilen) Yenilenebilir enerji tarafından karşılanan yıllık enerji tüketimi oranı
B3-2 Turistik tesis tipi tarafından kullanılan turist başına enerji (Konaklama, tesisler, spor, turist taşıma araçları gibi) tip tesisleri kullanan kişilerin toplam sayısına bölünerek, turistik tesis tipi başına yıllık toplam enerji tüketimi

 

B4. Su kullanımı
Sürdürülebilirlik için kilit sorular:

  • Yerel su kaynakları üzerindeki baskılar nelerdir ?

Bölgenin kalitesi hakkındaki kilit sorular:

  • Turistler için yeterli su bulunmakta mıdır ?
  • Su rezervinin kalitesi iyi midir ?
Sayısı Göstergenin tanımı Ölçülme biçimi, detay açıklamalar
B4-1 Su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı (Gemilerle veya boru hatlarıyla) ithal edilen su oranı veya işlenmiş deniz suyundan alınarak mevcut su kaynaklarına katılan su oranı, Yeraltısuyu tablasının son 5 yıldaki ortalama değişimi (+/- cm olarak)
B4-2 Atıksu arıtma tesisleri ile bağlantılı olan konutların ve turistik tesislerin yüzdesi Atıksu arıtma tesisleri ile bağlantılı olan konutların ve turistik tesislerin yüzdesi


B5. Katı atık yönetimi
Sürdürülebilirlik için kilit sorular:

  • Etkin bir atık yönetimi bulunmakta mıdır ?

Bölgenin kalitesi hakkındaki kilit sorular:

  • Atıklar yasal olmayan yollarla boşaltılmakta mıdır ?
    Atık arıtımının (örneğin atık fırınında yakılmasının) sağlık üzerinde olumsuz etkileri var mıdır ?
Sayısı Göstergenin tanımı Ölçülme biçimi, detay açıklamalar
B5-1 Geri kazanım için ayıklanan katı atıkların yüzdesi nedir ? Geri kazanım için katı atıkların ayıklandığı yerde evsel kaynaklı atıkların oranı nedir ?
Ayıklanmış olarak toplanan katı atıkların yüzdesi nedir (toplam katı atık ile karşılaştırmalı olarak) ?
B5-2 Dolgu yapılan ve/veya yakılan katı atık toplamı nedir (TON olarak) ? Dolgu yapılan ve/veya yakılan katı atık toplamı nedir (TON olarak) ?
B5-3 Aylık atık üretimi tablosu Aylık atık üretimi tablosu

 

C. Sosyal ve kültürel performans göstergeleri
Sürdürülebilirlik için kilit sorular:

  • Yerel halk için yaşam koşullarının geliştirilmekte midir ?
  • Harici etkilerle yönlendirilen gelişmeler bulunmakta mıdır ?

Bölgenin kalitesi hakkındaki kilit sorular:

  • Turistler, yerel halk tarafından kabul edildikleri duygusunu taşımakta mıdır ?
  • Turistlerin güvenliği genel olarak sağlanmış mıdır ?

Sayısı Göstergenin tanımı Ölçülme biçimi, detay açıklamalar
C-1 Yerleşik olmayan (geçici) işçilerin toplam turistik tesis işçilerine göre yüzdesi nedir ? Yerleşik olmayan (geçici) işçilerin, toplam turistik tesis işçilerine göre mevsimlik yüzdesi
C-2 Turistik tesislerdeki personelin ortalama sözleşme süresi  
C-3 Geçici olarak kalanlar tarafından sahip olunan arazi yüzdesi  
C-4 Kayıtlara geçmiş olan hırsızlık suçları sayısı  
C-5 Turist/yerli nüfus oranı  

 

D. Ekonomik performans göstergeleri
Sürdürülebilirlik için kilit sorular:

  • Turizm sektörünün ekonomik geçerliliği?

Bölgenin kalitesi hakkındaki kilit sorular:

  • Ekonominin turizm sektörüne bağımlılığı var mıdır ?
  • Turizm gelirlerinde mevsimlik değişmeler gözlenmekte midir ?
Sayısı Göstergenin tanımı Ölçülme biçimi, detay açıklamalar
D-1 Turizmle ilgili istihdamda mevsimlik değişmeler gözlenmekte midir ? Tatil yerindeki toplam istihdamda, yoğun/düşük mevsimde turizmle ilgili istihdam oranı nedir ?
D-2 Tatil yerindeki toplam ekonomik net üretimde turizmin payı  
D-3 Konaklama doluluğunda mevsimlik değişimler Tatil yerinde geçirilen gecelemelerin aylık tablosu
D-4 Kalan nüfus başına toplam konaklama kapasitesi  
D-5 Ortalama kalış süresi